VII SA/Wa 294/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-15
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego, wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej przed 1995 r., może zostać udzielone, jeśli jego lokalizacja i przeznaczenie są niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie orzekania, a także czy nie zachodzą przesłanki do nakazu rozbiórki z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe i uciążliwość dla sąsiadów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące legalizacji samowoli budowlanej. Stwierdzono niezgodność budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zarówno w zakresie przeznaczenia terenu, jak i dopuszczalnych odległości od granic sąsiednich działek. Ponadto, organy nie dokonały wystarczających ustaleń w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i uciążliwości dla sąsiadów, co stanowiło podstawę do nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. i M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) udzielającą pozwolenia na użytkowanie drewnianego budynku gospodarczego, który został wzniesiony w latach 80. w warunkach samowoli budowlanej. Skarżący zarzucali organom błędną interpretację przepisów, niezgodność budynku z planem miejscowym, a także uciążliwość i zagrożenie dla ich nieruchomości. Organy obu instancji ostatecznie udzieliły pozwolenia na użytkowanie, uznając, że budynek spełnia wymogi techniczne i nie stanowi zagrożenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 500 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. R. i M.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. R. i M. R. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej jako [...]WINB – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej jako k.p.a., oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r., poz. 290) po rozpatrzeniu, odwołania E. i M. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], dalej jako PINB, Nr, [...] z dnia [...] września 2016 r. udzielającej I. i A. G. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego drewnianego usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ulicy [...] w S. gm. [...] - uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. orzekł o udzieleniu I. i A. G. pozwolenia na użytkowanie budynku inwentarsko- gospodarczego drewnianego o wymiarach 4,20 m x 5,12 m, oznaczonego w inwentaryzacji budowlanej sporządzonej przez inż. Z. S. jako nr [...], usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w S. gm. [...].
Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny.
Jak wynika z analizy zebranego w sprawie materiału PINB zawiadomieniem z dnia 21 listopada 2013 r. poinformował strony o wszczęciu na wniosek E. i M. R. postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy działki o nr ew. [...] położonej przy ul. [...]S.w gm. [...].
W dniu 1 października 2013 r. przeprowadzono oględziny podczas których stwierdzono, iż na w/w nieruchomości usytuowany jest m.in. budynek gospodarczy o wymiarach 4,2 m x 5,12 m o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym kryty eternitem. Obiekt usytuowany jest w odległości od 0,5 m do 1 m od ogrodzenia działki. Inwestorzy nie przedstawili dokumentacji świadczącej o legalności przedmiotowego obiektu budowlanego. A. G. oświadczył, że budynek gospodarczy został wybudowany w latach 1981-1982 bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz że budynek był niezbędny na przechowywanie warzyw, za względu na prowadzoną działalność gospodarczo- rolną.
Organ powiatowy postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nałożył na I. i A. G. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną stanu technicznego przedmiotowego budynku gospodarczego. W dniu 15 maja 2014r. do organu nadzoru budowlanego wpłynęła wymagana w/w rozstrzygnięciem dokumentacja tj. inwentaryzacja budowlana wraz z oceną techniczną sporządzoną przez inż. Z. S. (nr upraw. [...]). Z dokumentacji tej wynika, że obiekt został wykonany z niską kulturą techniczną, z materiałów przypadkowych, jednakże nie zaobserwowano żadnych poważniejszych niekorzystnych zjawisk typu ugięcia, wyboczenia.
Następnie PINB w [...] wydał w dniu [...] marca 2015 r. decyzję Nr [...] nakazującą I. i A. G. rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego. W wyniku postępowania odwoławczego [...] WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2015r. uchylił w/w rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dalszej kolejności PINB w [...] przeprowadził w dniu 14 września 2015 r. rozprawę administracyjną oraz pismem z dnia 9 września 2015 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o przekazanie informacji dotyczących ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek o nr ew. [...] oraz [...] położonych przy ul. [...] w S.gm. [...], który obowiązywał do 1995 r. W odpowiedzi na w/w pismo wskazano, że do 1995 r. powyższe nieruchomości położone były na terenie o symbolu 96 MNi - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej intensywnej. Według ustaleń planu na jednej działce mógł być wybudowany jeden budynek wolnostojący, pół budynku bliźniaczego lub jeden segment budynku szeregowego. Ponadto na działkach nie dopuszczało się budowy odrębnych budynków garażowych i gospodarczych. Organ powiatowy na podstawie informacji uzyskanych przez Urząd Gminy w [...] ustalił także, że działki o nr ew. [...] oraz [...] położone przy ul. [...] w S. gm. [...] przed 1993 r. były położone na obszarze, na którym obowiązywały miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego zatwierdzone uchwałami Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. oraz Nr [...] z dnia [...] maja 1998 r., których ustalenia dopuszczały sytuowanie budynków o funkcji gospodarczej.
W dniu 2 lutego 2016 r. organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadził oględziny, w trakcie których stwierdzono zgodność załączonej przez inwestorów dokumentacji budowlanej ze stanem faktycznym. Stan budynków gospodarczych nie uległ zmianie.
Wobec powyższego PINB w [...] wydał w dniu [...] marca 2016 r. decyzję Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie budynku gospodarczego drewnianego.
Organ II Instancji po rozpatrzeniu odwołania E. i M. R. od w/w rozstrzygnięcia, wydał w dniu [...] maja 2016 r. decyzję Nr [...] ,którą uchylił decyzję Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Na skutek powyższego w dniu [...] września 2016 r. wydano decyzję Nr [...], którą udzielono I. i A. G. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego.
Z powodu złożenia odwołania od powyższego rozstrzygnięcia przez E. i M. R. sprawa ponownie trafiła do [...]WINB. Organ ten pismem z dnia 8 listopada 2016 r. zwrócił się do Urzędu Gminy [...] o udzielenie informacji, czy budowa przedmiotowego budynku gospodarczego drewnianego, który jest kurnikiem i składzikiem jest zgodna z ustaleniami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...].
Z odpowiedzi wynikało, że działki o nr ew. [...] oraz [...] położone przy ul. [...] w S. gm. [...] usytuowane są na terenie oznaczonym na planie symbolem 2U/MN - tereny zabudowy usługowo-mieszkaniowej - usługi, komercyjne, budynki mieszkalne jednorodzinne. Według obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Nr [...], plan przewiduje dla w/w nieruchomości przeznaczenie podstawowe - zabudowę usługowo-mieszkaniową, wraz z przeznaczeniem uzupełniającym - m.in. usługi publiczne, garaże i budynki gospodarcze. W związku z powyższym usytuowanie spornego budynku gospodarczego drewnianego jest zgodne z ustaleniami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ II instancji wskazał, że rozstrzygnięcie PINB zostało wydane m.in. na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., który stanowi: "podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu". Wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stanowi zwieńczenie postępowania w sprawach samowoli budowlanej sprzed dnia 1 stycznia 1995 r. Organ nadzoru budowlanego wydając pozwolenie na użytkowanie musiał wykluczyć przesłanki wymienione w art. 37 w/w ustawy, które stanowią o przymusowej rozbiórce. W toku przeprowadzonego przez organ powiatowy postępowania ustalono, że budowa budynku drewnianego stanowiącego kurnik i składzik została wykonana w warunkach samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995r., co skutkowało przeprowadzeniem postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część po pierwsze znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub po drugie powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
[...]WINB wskazał również, że przy analizie zgodności budowy z ładem przestrzennym - w przypadku braku aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego - inwestycję należy oceniać w świetle zasad planowania przestrzennego, które można wyprowadzić z założeń studium uwarunkowań i warunków zagospodarowania dla danego terenu, charakterystyki zabudowań na terenach przyległych i przeznaczenia terenu w ostatnio obowiązującym planie. Po analizie akt sprawy, a w szczególności informacji zawartych w piśmie Urzędu Gminy [...] z dnia 23 listopada 2016 r. wynika, że budowa drewnianego budynku inwentarsko - gospodarczego jest zgodna z zapisami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto w ocenie [...]WINB w świetle art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. brak jest podstaw do uznania, iż w omawianej sprawie wystąpiła przesłanka możliwości spowodowania groźby dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody w mieniu w przypadku dalszego akceptowania samowolnie posadowionego obiektu.
Organ II instancji przypomniał, że inwestorzy przedstawili inwentaryzację budowlaną wraz z oceną techniczną sporządzoną przez inż. Z. S. (nr upraw. [...]), z której wynika, że obiekt został wykonany z niską kulturą techniczną, z materiałów przypadkowych, jednakże nie zaobserwowano żadnych poważniejszych niekorzystnych zjawisk typu ugięcia, wyboczenia, ponadto przedmiotowy obiekt usytuowany jest od strony granicy z działką o nr ew. [...], która, również stanowi własność A. i I. G..
W ocenie organu, wobec budynku, który pomimo wybudowania go bez pozwolenia spełnia wymogi techniczne przewidziane prawem, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 37 w/w ustawy, niecelowe jest wydawanie decyzji nakazującej wykonanie robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 40 w/w ustawy. W sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40, organ winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Wobec powyższego według [...]WINB organ powiatowy prawidłowo wydał decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie omawianego budynku na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto w ocenie organów nadzoru budowlanego przedmiotowy obiekt pomimo usytuowania nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, ponieważ jest usytuowany przy granicy z działką o nr ew. [...].
Pismem z dnia 9 stycznia 2017 r. E. i M. R. wnieśli na decyzję [...]WINB z [...] grudnia 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz poprzedzającej ją decyzji PINB nr [...], wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę spornego budynku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wskazali, że zaskarżona decyzja nie była rozpatrzona w sposób wyczerpujący pod kątem ich uwag, wniosków, argumentów oraz przytaczanych przepisów i ustaw, które zawarli w odwołaniu od decyzji PINB z [...] września 2016 r.
W uzasadnieniu podnieśli, że zarówno [...]WINB jak i Urząd Gminy [...] błędnie przyjęły, że drewniany budynek gospodarczy i budynek inwentarsko - gospodarczy są tożsame i mają jednakowe przeznaczenie. Ponadto działka o nr ew. [...] na której stoi sporny budynek, była i jest działką usługowo - mieszkaniową, nie zaś rolną czy siedliskową, o czym świadczą informacje Urzędu Gminy [...] o przeznaczeniu działki - zarówno w dacie budowy obiektu jak i w dacie wydania przez piaseczyński PINB decyzji. W ich ocenie budynek inwentarski, czyli kurnik nie może być pobudowany na przedmiotowej działce. Wskazali również, że oświadczenie inwestora jakoby sporny budynek był mu potrzebny na przechowywanie warzyw gdyż prowadził on działalność gospodarczo - rolną, jest nieprawdziwe. Dodatkowo dla działek o przeznaczeniu 2U/Mn budynki gospodarcze są zabudową uzupełniającą, więc budynek gospodarczy może być pobudowany wyłącznie przy istniejącej zabudowie mieszkaniowej jako zabudowie podstawowej. Tymczasem na działce [...] istnieje tylko i wyłącznie budynek inwentarsko - gospodarczy.
Skarżący podnieśli ponadto, że według inwentaryzacji budowlanej sporny budynek usytuowany jest w granicy z ich nieruchomością, nie zaś w odległości od 0,5 m do 1 m jak napisał [...]WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Budynek drewniany na działce [...] nie spełnia wymogów obowiązującego w dacie jego budowy prawa, ponieważ został pobudowany zbyt blisko granicy z nieruchomością skarżących oraz z drzwiami wejściowymi usytuowanymi w odległości ok. 0,3 metra od granicy z ich działką, co jest niedopuszczalne. Wskazali, że przez otwarte drzwi wydobywa się z kurnika fetor, który uniemożliwia im korzystanie z naszej działki. Skarżący podkreślili również, że taka lokalizacja spornego budynku jest niedopuszczalna i stanowi zarówno zagrożenie pożarowe, jak też uniemożliwia zabudowę działki będącej ich własnością. W związku z tym, że ich działka ma w najszerszym miejscu niecałe 20 metrów, to jej zabudowa staje się niemożliwa.
Odstępstwa od warunków określających minimalne odległości między obiektami budowlanymi mogą mieć zastosowanie w trybie udzielania pozwolenia na budowę, nie zaś w trybie postępowania legalizującego samowolę budowlaną.
Skarżący zwrócili również uwagę na fakt, że inwestor na wniosek PINB miał obowiązek sporządzenia inwentaryzacji budowlanej wszystkich budynków gospodarczych i złożenie jej w PINB w wyznaczonym terminie 90 dni. Mimo to inwestor dostarczył wymaganą dokumentację po wyznaczonym przez PINB terminie, co powinno skutkować decyzją nakazującą rozbiórkę wszystkich budynków gospodarczych.
Dodatkowo skarżący podnieśli kwestię czy sporny drewniany budynek gospodarczy, murowany budynek gospodarczy oraz stalowy budynek gospodarczy nie powinny być traktowane jako jeden duży budynek gospodarczy, gdyż stanowią jedną bryłę, gdzie murowany budynek gospodarczy posiada wszystkie ściany zewnętrzne, zaś pozostałe dwa są do niego dobudowane.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skargę należało uwzględnić.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest reformatoryjna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] udzielająca I. i A. G. pozwolenia na użytkowanie budynku inwentarsko- gospodarczego drewnianego o wymiarach 4,20 m x 5,12 m, oznaczonego w inwentaryzacji budowlanej sporządzonej przez inż. Z. S. jako nr [...], usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w S.gm. [...].
Jak wynika z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego przedmiotowy drewniany budynek posadowiony na działce o nr ew. [...] został wzniesiony w latach osiemdziesiątych w warunkach samowoli budowlanej. To zaś oznacza, że w sprawie należało uwzględnić art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym, na podstawie wskazanej regulacji prawnej, postępowanie należało przeprowadzić z uwzględnieniem przepisów art. 37, 40 i 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), a tym samym wyjaśnić, czy nie zachodzi podstawa do wydania na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 tej ustawy nakazu przymusowej rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z ww. art. 37 ust. 1, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Organ II instancji orzekając w sprawie uznał, iż żadna z powyższych przesłanek nie zaistniała. Wskazał na zgodność inwestycji z obowiązującym na tym terenie planem miejscowym, nadto , że pomimo naruszenia przepisów wykonawczych w zakresie odległości od działki sąsiedniej, nie ma miejsca pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę wykładnię art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. zaprezentowaną w uchwale NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13 z argumentacja organu nie sposób się zgodzić.
W uchwale tej Sąd wskazał zaś, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.
Co do zasady - przepisy o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) to przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji. Jedynie w niektórych przypadkach w odniesieniu do obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę zrealizowanych w sposób niesprzeczny z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie budowy, ale z naruszeniem innych przepisów, głównie przepisów o warunkach technicznych (tzw. samowola materialnoprawna), należy uwzględnić przeznaczenie terenu od daty budowy.
Biorąc powyższe pod uwagę organy dokonały błędnej wykładni obowiązującego w dacie orzekania prawa miejscowego w odniesieniu do przedmiotowego obiektu budowlanego.
Po pierwsze miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzony uchwałą Nr [...], przewiduje dla nieruchomości oznaczonej jako działka ew. [...] przeznaczenie podstawowe - zabudowę usługowo-mieszkaniową oraz przeznaczenie uzupełniające - m.in. usługi publiczne, garaże i budynki gospodarcze.
Umknęło jednak organom , iż działka nr ew. [...] jest zabudowana wyłączni przedmiotowym budynkiem, który bez cienia wątpliwości nie posiada przeznaczenia usługowo- mieszkalnego. Skoro jest to jedyny obiekt wzniesiony na tej nieruchomości nie można do niego stosować zapisu planu dotyczącego zabudowy uzupełniającej, bowiem stanowi on aktualnie zabudowę podstawową.
Po drugie organ odwoławczy zasadnie zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako budynek inwentarsko- gospodarczy( kurnik), przy czym nie zauważył, iż obiektów o takim przeznaczeniu na terenie oznaczonym na planie symbolem 2U/MN, miejscowy plan w ogóle nie przewiduje.
Po trzeci skoro zadaniem organów była ocena zgodności powyższej samowoli z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie powinno umknąć organom, iż plan precyzuje dopuszczalne odległości budynków gospodarczych od granic działek sąsiednich (patrz: § 13 pkt 7 m.p.z.p.). Zapis ten dopuszcza lokalizację budynków gospodarczych i garaży w odległości 1,5 m lub w granicy nieruchomości sąsiedniej. Tymczasem organ w uzasadnieniu zaskarżonego aktu stwierdza, że obiekt usytuowany jest w odległości od 0,5 m do 1 m od ogrodzenia działki.
Po czwarte w końcu analiza zaistnienia w sprawie przesłanki z art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1074r., doprowadziła organ do stwierdzenie ,że przedmiotowy obiekt pomimo usytuowania nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, ponieważ jest usytuowany przy granicy z działką o nr ew. [...], która również stanowi własność A. i I. G.. Organy nie dokonały jednak ustaleń w jakiej odległości przedmiotowy obiekt znajduje się od działki nr [...] należącej do skarżących oraz budynku mieszkalnego na tej działce się znajdującego w kontekście bezpieczeństwa przeciwpożarowego, zważywszy na materiał z którego został wzniesiony.
Z tych wszystkich względów należało uznać, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły z naruszeniem art. 42 ust 3 w zw. z art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. oraz art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 37 ust 1 pkt 2 przywołanej ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wezmą pod uwagę przede wszystkim niezgodność inwestycji wykonanej w warunkach samowoli budowlanej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Nr [...].
W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło