VII SA/Wa 2946/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-12

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali, że są osobami, którym należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdyż uzyskują dochód wystarczający na pokrycie kosztów postępowania, nie mają nikogo na utrzymaniu, a podawane przez nich informacje o sytuacji materialnej są sprzeczne i niepełne. Ciężar udowodnienia istnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy D. W. i M. W. złożyli do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia. Wnioskodawcy podali, że utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3 075 zł miesięcznie, nie posiadają nieruchomości ani zasobów pieniężnych, a ich koszty utrzymania wynoszą około 1 600 zł miesięcznie, w tym 1 000 zł na opiekę lekarską. Sąd uznał, że podane przez wnioskodawców informacje są niewystarczające i sprzeczne.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W., J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. W nadesłanym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 3 075 zł. miesięcznie. Podali, że są współwłaścicielami dwóch działek o powierzchni 2 488 m². Oświadczyli, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Mieszkanie w którym mieszkają zostało sprzedane. Dodali, że w domu nie posiadają ogrzewania ani wody, nikt z nimi nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Wskazali koszty utrzymania mieszkania na: ogrzewanie 300 zł., woda 100 zł., energia elektryczna 200 zł., opieka lekarska 1 000 zł. Dodali, że ponoszą koszty postępowań sądowych w wysokości 300 zł. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wnioskodawcy nie wykazali, że są osobami, którym należy przyznać prawo pomocy. Wnioskodawcy uzyskują dochód na poziomie 3 075 zł., który jest wystarczający na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, nie mają nikogo na utrzymaniu. Źródłem dochodu wnioskodawców są emerytury, a więc świadczenia stale wypłacane przez państwo. Z informacji o kosztach utrzymania skarżących wynika, że na bieżące wydatki oprócz żywności wydają około 1 600 zł., przy czym należy zauważyć, że trudno uznać, by koszty leczenia comiesięcznie kształtowały się na poziomie 1 000 zł. Należy również zauważyć, że wnioskodawcy nie wykazali, że sami prowadzą gospodarstwo domowe, skoro skargę w niniejszej sprawie złożyli także M. W. i J. W. – dzieci wnioskodawców, które podają ten sam adres zamieszkania, co wnioskodawcy. Należy też zauważyć, że z treści podanych do innej sprawy (pismo z dnia 8 lutego 2013 r. stanowiące skargę w sprawie VII SA/Wa 2850/14 – poprzednia sygnatura VII SA/Wa 504/13) wynika, że wnioskodawcy byli inwestorami budowy domu mieszkalnego. Okoliczność ta stoi w jawnej sprzeczności z danymi podanymi w niniejszej sprawie, że wnioskodawcy nie posiadają domu, ani mieszkania. Podawanie wybiorczych informacji na temat swojej sytuacji materialnej nie może być uznane za okoliczność przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy - sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Jednocześnie należy zaznaczyć, że wnioskodawcy wielokrotnie byli wzywani w innych sprawach prowadzonych przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Warszawie do nadesłania szczegółowych wyjaśnień na temat swojego stanu majątkowego w trybie art. 255 ww. ustawy. Stąd uznano, że przesyłając formularz PPF do niniejszej sprawy są świadomi jakie dane należy w nim przedstawić. W związku z tym uznano za niezasadne wzywanie skarżących w niniejszej sprawie, w trybie art. 255 ww. ustawy. Z tych też przyczyn, uznano, że wnioskodawcy nie są osobami, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a ich sytuacja materialna nie uzasadnia zwolnienia z kosztów sądowych z powodu ubóstwa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło