VII SA/Wa 2949/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego i nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 267 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1409) po rozpatrzeniu zażalenia M. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego oraz nałożenia na M. S. obowiązku wpłacenia zaliczki w kwocie 58.916,72 zł na poczet zastępczego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1998 r. nakazującej M. S. dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego wznoszonego samowolnie na działce nr ew. [...] położonej we wsi [...], gm. [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W związku z niewykonaniem przez M. S. obowiązku wskazanego w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [ z dnia [ października 1998 r. znak: [ nakazującej M. S. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr ewid. [...] w [...] gm. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] lipca 1999 r. skierował do zobowiązanego upomnienie wzywające do wykonania powyższego obowiązku. Następnie w dniu [...] września 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którego doręczenie zobowiązanemu w dniu 10 września 1999r. wszczęło postępowanie egzekucyjne. Ze względu na niewykonanie egzekwowanego obowiązku organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] września 1999 r., znak: [...] nałożył na M. S. grzywnę w wysokości 29.716,00 zł w celu przymuszenia do wykonania egzekwowanego obowiązku. W wyniku zażalenia zobowiązanego [ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [ z dnia [ września 2000 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, które to postanowienie zostało uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2003 r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy [ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [ z dnia [ października 2003 r., uchylił postanowienie Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w [ z dnia [ września 1999 r. znak: [ w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny i jednocześnie określił jej wysokość na kwotę 30.654,00 zł. W pozostałej część organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Kwota niniejszej grzywny została skierowana do egzekucji należności pieniężnych prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [. Następnie wobec dalszego uchylania się przez zobowiązanego od wykonania dyspozycji decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [ października 1998r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia[...]października 2015r., znak: [ orzekł, że - obowiązek ciążący na M. S., dotyczący rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w [...]gm. [...], objęty tytułem wykonawczym znak [...]z dnia [...]września 1999 r. zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez wykonawcę wskazanego w terminie późniejszym, za zobowiązanego na jego koszt i niebezpieczeństwo; - wskazał przybliżoną kwotę kosztów wykonania zastępczego na 58.916,72 zł; - wezwał zobowiązanego do wpłacenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia kwoty 58.916,72 zł tytułem zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego; - ustalił opłatę za wydanie postanowienia w wysokości 6,80 zł. Jednocześnie organ wskazał, że w przypadku niewpłacenia powyższych kwot w wyznaczonym terminie, zostaną one ściągnięte w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. S.. Skarżący wskazał, że bezpodstawnie jest wzywany do rozbiórki domu, zaś organ nie wyjaśnił, skąd wzięła się kwota 58.916,72 zł. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]listopada 2015 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]zasadnie i zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał zaskarżone postanowienie. Odnosząc się do kwestii kwoty, w jakiej organ I instancji ustalił kwotę zaliczki na poczet zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku organ odwoławczy wskazał, że została ona ustalona na podstawie kosztorysu inwestorskiego, tj. wyceny robót wchodzących w zakres realizacji egzekwowanego obowiązku dokonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, który to kosztorys został dołączony do akt sprawy. Jednocześnie organ wojewódzki wskazał, że tylko całkowite wykonanie obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną może skutkować odstąpieniem od czynności egzekucyjnych względem zobowiązanego. W ocenie organu odwoławczego zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego znajduje pełne uzasadnienie ze względu na to, że zobowiązany od ponad piętnastu lat nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. Również nałożenie grzywny w celu przymuszenia na M. S. nie odniosło skutku w postaci realizacji dyspozycji egzekwowanej decyzji. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego objęte zażaleniem postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skargę na powyższą decyzję złożył M. S. Skarżący wskazał, że cały proceder dotyczący rozbiórki jest źle rozpatrywany przez wszystkie urzędy, gdyż w całym postepowaniu nie są uwzględniane prawa skarżącego, a wcześniej jego rodziców, odnośnie działki nr [...]przed komasacją gruntów. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 145 § 1 pkt p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte żadną z wad uzasadniających jego uchylenie, skarga zaś podlega oddaleniu. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego, którym organ utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] października 2015 r. nr [...] o skierowaniu do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym znak [...], nałożonego decyzją nakazującą rozbiórkę z dnia [...] października 1998 r. Wskazać należy, że wykonanie zastępcze jest środkiem egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym znajdującym zastosowanie wtedy, gdy egzekucja administracyjna dotyczy obowiązku polegającego na wykonaniu czynności, a więc związanego z podjęciem przez zobowiązanego pewnych działań . Chodzi tu o obowiązki polegające na wykonaniu czynności, które mogą być wykonane za zobowiązanego przez inną osobę. Wykonanie zastępcze to środek egzekucyjny zaspokajający, czyli prowadzący wprost do osiągnięcia celu egzekucji, którym jest wykonanie obowiązku. Zastosowanie tego środka następuje na koszt zobowiązanego. Z uwagi na to, że obowiązek ciążący na zobowiązanym wykonuje inny podmiot, ale na koszt zobowiązanego, dochodzi tu do powstania układu stosunków między organem egzekucyjnym, zobowiązanym i wykonawcą. Z art. 128 § 2 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia określonej kwoty pieniężnej tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Ponieważ przepis ustawy nie wprowadza ograniczenia w ustaleniu wysokości zaliczki uregulowanej w art. 128 § 2 i art. 129 ww. ustawy, w tym sensie można stwierdzić, że określenie jej wysokości jest pozostawione uznaniu organu egzekucyjnego. Postanowienie w tym przedmiocie powinno zostać uzasadnione w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, w szczególności zaś przy uwzględnieniu sporządzonego kosztorysu. W niniejszej sprawie na zlecenie organu powiatowego wykonany został kosztorys inwestorski opracowany przez mgr inż. T. P. określający koszt rozbiórki na kwotę 58.916,72 zł. Skoro z materiałów sprawy wynika, że skarżący uchyla się od wykonania nałożonego na niego obowiązku rozbiórki (upomnienie, a następnie nakładana grzywna), to orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że konieczny jest środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, znajdującego oparcie w art. 127 i następnych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd stwierdza, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia nie doszło do żadnych uchybień formalnych, w szczególności dłużnik miał doręczony tytuł wykonawczy wydany na podstawie ostatecznej decyzji rozbiórkowej. Bezsprzeczne w okolicznościach sprawy jest to, że M. S. jest zobowiązany do wykonania nakazu objętego tytułem wykonawczym. Mimo prowadzonego postępowania egzekucyjnego i kolejnych przewidzianych prawem środków przymusu uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku. Tym samym skierowanie egzekucji do trybu wykonania zastępczego znajduje pełne uzasadnienie w przepisach prawa. Jak stanowi art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) - wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127, może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku. Właśnie taka sytuacja miała miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy. Mimo nałożonej grzywny dłużnik nie podjął się wykonania obowiązku, polemizując z zasadnością jego nałożenia. W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości dopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania opisane w art. 59 § 1 wyżej wymienionej ustawy. Ani organ w postępowaniu egzekucyjnym, ani sąd kontrolując orzeczenia podjęte na tym etapie nie może wnikać w prawidłowość nałożonego na dłużnika obowiązku, ten określa tytuł wykonawczy, wydany na podstawie ostatecznej decyzji. Zgodnie z przepisem art. 29 § 1 wyżej wymienionej ustawy - organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji, w trybie art. 151 p.p.s.a.