VII SA/Wa 295/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-30
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Halina Kuśmirek, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może orzec nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych bez uprzedniego ustalenia daty ich powstania, zwłaszcza w kontekście przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i 1994 r. oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieustalenie daty powstania samowolnie wybudowanych obiektów. Brak ten uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, w tym rozróżnienie między przepisami z 1974 r. a 1994 r., co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki murowanego warsztatu ślusarsko-usługowego, murowanego budynku garażowo-gospodarczego i wiaty gospodarczej, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucili naruszenie art. 103 Prawa budowlanego oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia konkretnej daty wybudowania obiektów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2005 r. sprawy ze skargi A. i M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i M. G. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 295/04
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...].11.2003r.,nakazał A. i M. G. rozbiórkę obiektów budowlanych, usytuowanych w [...] przy ul. [...] tj murowanego warsztatu ślusarsko -usługowego, murowanego budynku garażowo-gospodarczego i wiaty gospodarczej o konstrukcji murowano-drewnianej, a wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę . [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...].012004r. utrzymał w mocy w/w decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Z akt sprawy wynika, iż na wniosek Rady Parafialnej przy Kościele [...] w [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...].09.2003r. przeprowadził oględziny na działce usytuowanej przy ul. [...] w [...] w przedmiocie legalności istniejących obiektów na w/w posesji i stwierdził istnienie samowolnie wybudowanych budynków niezgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ I instancji dokonując porównania w/w mapy z 1982r. oraz sytuacji wynikającej z załącznika graficznego do protokołu z dnia [...].09.2003r. pokazującego istniejący obecnie na działce stan faktyczny ustalił, że Inwestorzy rozebrali zakupiony aktem notarialnym budynek gospodarczy usytuowany przy budynku mieszkalnym i wybudowali samowolnie bez pozwolenia na budowę budynek warsztatowy, budynek garażowo - gospodarczy i wiatę.
Z uzyskanych z Urzędu Miejskiego w [...] wypisów z planów ogólnych
zagospodarowania przestrzennego miasta [...] obowiązujących od 1969r. do 2003r.
wynika, że w planie zagospodarowania obowiązującego w latach 1969 - 1995, obowiązywał
całkowity zakaz zabudowy, a nawet remontów zabezpieczających i kapitalnych na terenie
obejmującym działkę P. [...], oznaczony symbolem ZP,US,UK-33. Natomiast w planie
ogólnym obowiązującym w latach 1995 - 2003, oznaczonym symbolem [...]ZP
istnieje zapis, w którym dopuszcza się jedynie remonty kapitalne i wymianę istniejących budynków.
Ponadto organ I instancji ustalił, iż teren obejmujący zabudowaną działkę objęty jest strefą ochrony konserwatorskiej a z opinii Konserwatora Zabytków wyrażonej w piśmie z dnia [...].10.2003r. wynika, że nie zaopiniowałby pozytywnie przedmiotowych inwestycji.
Zdaniem organu ustalenie konkretnej daty wybudowania przedmiotowych obiektów nie ma w tym przypadku znaczenia, gdyż przywołane powyżej plany ogólne zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w żadnym z okresie czasowym nie dopuszczały budowy spornych obiektów.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli A. i M. G. podnosząc, że organ naruszył art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie.
l
Strony wskazują również na naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia konkretnej daty wybudowania określonych obiektów na nieruchomości,
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Skarga jest zasadna. Co prawda stosownie do regulacji art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), właściwe organy są zobowiązane do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesionego sprzeciwu, ale dopiero wówczas, gdy jednoznacznie wyjaśnią, kiedy obiekt taki został wzniesiony. Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. tj. przed 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne.
Jeżeli budowa została zatem zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według stosowanych "odpowiednio" przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229); Nie ulega wątpliwości, że budynki na nieruchomości będącej własnością skarżących powstały przed 1995 r. Już w akcie notarialnym, na podstawie którego skarżący nabyli nieruchomość istnieje zapis, iż posesja jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym. Nie ma zatem wątpliwości co do tego, że sprawa niniejsza winna być rozpatrywana w oparciu o przepisy ustawy prawo budowlane z 1974 r. Jest to o tyle istotne, że konsekwencje samowoli budowlanej według uprzednio obowiązującego prawa budowlanego z 1974 r., wprowadzane są na zasadach istotnie różniących się od ustalonych w obecnie obowiązujących przepisach prawa budowlanego z 1994 r.
Organ nadzoru budowlanego rozpoznający sprawę błędnie zaniechał ustalenia, kiedy powstały budynki na naszej nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 kpa organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Zdaniem [...] Wojewódzkiego inspektora
2
nadzoru Budowlanego ustalenie konkretnej daty wybudowania przedmiotowych nieruchomości nie ma znaczenia, że plany zagospodarowania przestrzennego nie dopuszczały budowy spornych obiektów. Zauważyć jednak należy, że plany obowiązywały w latach 1969 -2003 r. Nietrudno wyobrazić sobie sytuację, gdy budynki zostały wybudowane np. w roku 1965. Organ w ogóle nie brał takiej możliwości pod uwagę. Nie wiadomo czy w istniał plan zagospodarowania przestrzennego, czy dopuszczalna była budowa przedmiotowych obiektów. Istniejące wątpliwości pozwalają na uzasadnione przypuszczenie, że organy administracyjne obu instancji przystąpiły do orzeczenia zanim sprawa do tego została dostatecznie wyjaśniona.
Wady kontrolowanych przez Sąd decyzji wymienione wyżej, uzasadniają w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, gdyż naruszenia prawa zarówno materialnego, jak i formalnego miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło