VII SA/Wa 295/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D.M. od postanowienia z dnia 16 marca 2012 r. sprawy ze skargi D.M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny stanu technicznego przyłącza energetycznego napowietrznego postanawia oddalić wniosek D.M. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 7 marca 2012 r. wpłynął nadesłany przez D.M. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom (z 1939r.) o powierzchni ok. 100 m2 oraz jest współwłaścicielką budynku o powierzchni 30 m2 . Skarżąca wskazała, iż otrzymuje emeryturę w zbiegu z rentą inwalidzką w wysokości 1586 zł miesięcznie. D.M. do swoich stałych miesięcznych wydatków zaliczyła: opłaty za: energię elektryczną - 150 zł, wodę - 30 zł, wywóz nieczystości - 67 zł, wydatki na ogrzewanie - 400 zł, podatek od nieruchomości - 35 zł, wydatki na utrzymanie psa i kota - 120 zł, na internet i telefon - 110 zł, na drobne remonty - 100 zł. Postanowieniem z dnia 16 marca 2012 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Na to orzeczenie został złożony sprzeciw, tym samym orzeczenie z dnia 16 marca 2012 r. straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. W sprzeciwie skarżąca wskazała, iż jej wydatki na ogrzewanie wynoszą ok. 400 złotych miesięcznie a nie tylko w sezonie grzewczym, nadto raz na trzy miesiące kupuje do kuchenki czteropalnikowej butlę z gazem w cenie 63 złote, zaś do miesięcznych wydatków zaliczyła również abonament telewizyjny. Obecnie potrzebuje pokryć papą cały dach komórki, na co skarżącą nie stać, będzie więc musiała kupić jedynie lepik i pomalować istniejącą papę, by ją tymczasowo uszczelnić. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, że w dniu 16 marca 2012 r. ukradziono jej portfel ze wszystkimi dokumentami i zawierający sumę 1000 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 260 ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres prawa pomocy, uregulowanego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ten zakres pomocy zarezerwowany jest tylko i wyłącznie dla osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi więc uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W niniejszej sprawie, oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznać należy, że nie wykazała on w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Przesłankę zwolnienia strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych może zatem stanowić sytuacja finansowa, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków. Z formularza wniosku nie wynika, aby strona była w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej. Uzyskuje bowiem stały miesięczny dochód w kwocie 1586 zł. Zdaniem Sądu, wnioskodawczyni uzyskując stały dochód miesięczny nie pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nie może być bowiem nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody. W niniejszej zaś sprawie na dzień dzisiejszy jedynym kosztem jaki skarżąca winna ponieść jest wpis sądowy w wysokości 100 złotych, również wysokość ewentualnych innych opłat lub wpisów znajdują się, w ocenie Sądu, w zakresie możliwości finansowych skarżącej. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawczyni jest w stanie z uzyskiwanych dochodów wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, chociażby ograniczając wydatki, które nie są niezbędne dla utrzymania koniecznego (np. związane z remontami). Ponownie Sąd podkreśla, iż instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie stwierdzić zatem należy, że nie zasługuje on na uwzględnione. Wnioskodawczyni nie znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie i jest w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.