VII SA/Wa 295/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2016r. po rozpoznaniu wniosku Ł. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Ł. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy postanawia: odmówić Ł. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 23 lutego 2016r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy Ł. M. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. We wniosku przedstawił swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a ). Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 p.p.s.a. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Na podstawie danych podanych we wniosku przez wnioskodawcę nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w jego przypadku. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy w wysokości 4900 złotych miesięcznie. Zaznaczył, że małżonka jest osobą bezrobotną. Wnioskodawca podał, że posiada z żoną spółdzielcze mieszkanie własnościowe o pow. 63 m² o wartości ok. 360 000 złotych, działkę rekreacyjna o pow. 1703 m ² w [...] o wartości około 20 tys. złotych. Oświadczył, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości około 2000 złotych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, chorym na przewlekłą chorobę - cukrzycę. Wskazał, że wysokość wpisu sądowego w wysokości 500 złotych przekracza jego możliwości finansowe. Zaznaczył, że koszty życia w praktyce pochłaniają jego całe zarobki. Mając dwójkę dzieci nie jest w stanie uzbierać i planować większych oszczędności ani z dnia na dzień pokryć tak znacznych kosztów sądowych. Z powyższych względów wskazał, że na obecnym etapie sprawy nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny. Wnioskodawca podał, że ponosi następujące wydatki miesięczne tj. kredyt w Euro Rtv Agd -90,00 złotych, czynsz 800,00 złotych, telefony komórkowe -120,00 złotych, najem garażu 35,00 złotych, prąd 70,00 złotych, internet 100,00 złotych, pożyczka 700,00 złotych, basen dzieci 100,00 złotych, basen wnioskodawcy-70,00 złotych, koszty cukrzycy około 400,00 złotych, utrzymanie psa około 150,00 złotych, koszty utrzymania (zakup żywności itp.) – około 1500 złotych, organizacja urodzin dziecka wraz z prezentem w miesiącu lutym - 300 złotych, koszty sądowe na postanowienie 100,00 złotych, koszty sądowe planowane przez wnioskodawcę od skargi na decyzję 100,00 złotych. Mając na względzie powyższe, w szczególności analizując wysokość środków którymi dysponuje wnioskodawca, sposób prowadzenia gospodarstwa uznano, że będzie on w stanie ponieść w całości koszty sądowe samodzielnie. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże pamiętać należy, iż zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Chodzi zatem o sytuację, w której poniesienie kosztów sądowych uniemożliwiłoby stronie zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wskazać należy, że wnioskodawca z rodziną mają zapewnione potrzeby bytowe o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wnioskodawca uzyskuje tj. kwotę 4.900 złotych miesięcznie. Ponadto posiada oszczędności pieniężne w wysokości około 2000 złotych. Posiadanie przez wnioskodawcę miesięcznych dochodów oraz oszczędności pieniężnych w wyżej wskazanych wysokościach wyklucza możliwość uznania go za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód, zgromadzone środki finansowe to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Podkreślić należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, wnioskodawca posiada stały miesięczny dochód oraz zgromadzone oszczędności pieniężne. Biorąc pod uwagę sytuację finansową i majątkową wnioskodawcy uznano, że brak jest uzasadnionych powodów dla przerzucenia na współobywateli kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez wnioskodawcę. Stwierdzono, że z dochodów jakie on uzyskuje i zgromadzonych oszczędności jest w stanie w całości ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Tym samym uznano, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia przychylenia się do wniosku i przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.