VII SA/Wa 296/09
WyrokWSA w Warszawie2009-05-13
Skład orzekający: Bożena Więch - Baranowska, Mirosława Kowalska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdy strona domaga się merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji rozbiórkowej, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może umorzyć postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa, jeśli strona domaga się merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji rozbiórkowej, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, co nie jest tożsame z bezzasadnością żądania strony. W przypadku bezzasadności żądania, organ zobowiązany jest wydać decyzję merytoryczną rozstrzygającą sprawę co do jej istoty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. S.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie dodatkowych anten zamontowanych na maszcie stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżąca domagała się rozbiórki stacji bazowej. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, powołując się na brak przekroczeń dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów kpa i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi S. S.A. [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. S.A. [...] kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
UZASZADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] stycznia 2009r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] października 2008r. umarzającą postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dodatkowych anten zamontowanych na istniejącym maszcie stacji bazowej telefonii komórkowej usytuowanej na dachu budynku przy [...] w [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w trakcie postępowania organ I instancji ustalił, że na maszcie istniejącym na dachu budynku zgodnie ze zgłoszeniem dokonanym w dniu [...] lutego 2002r. zainstalowano 6 paneli antenowych telefonii komórkowej i 1 antenę paraboliczną GSM. W dniu 1 lutego 2008r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska dokonał orientacyjnych pomiarów pól elektromagnetycznych w otoczeniu stacji i nie stwierdzono przekroczeń wartości dopuszczalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z [...] października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych.
Wobec tego zdaniem organu odwoławczego z uwagi na stwierdzenie legalności i prawidłowości wykonania stacji bazowej nie istnieją podstawy do ingerencji organu nadzoru budowlanego w sprawie, co stanowi przesłankę do umorzenia postępowania administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka Akcyjna [...].
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącyej zarzucił organowi naruszenie art. 105 kpa, 107 kpa oraz art. 30 ust 1 pkt 3c i art. 49b ust 1 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie takie naruszenia wystąpiły, dlatego skarga należało uznać za zasadną.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia przyjętą przez organ nadzoru budowlanego był przepis art. 105 § 1 kpa zgodnie z treścią którego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji państwowej wydaje decyzję o jego umorzeniu.
Istniejąca w sprawie sytuacja nie uzasadniła jednak zastosowania przepisu art. 105 § 1 kpa. Postępowanie przed organami nadzoru budowlanego toczyło się na wniosek Spółki Akcyjnej [...] która domagała się rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej umiejscowionej na dachu budynku przy ul. [...] w [...].
Istniały więc przesłanki zarówno prawne jak i faktyczne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
W związku ze zgłoszonymi zarzutami do przedmiotowej inwestycji oraz żądaniem rozbiórki organ nadzoru budowlanego zobowiązany był rozpatrzeć sprawę i wydać decyzję zawierającą rozstrzygnięcie merytoryczne również w przypadku braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony (v. wyrok NSA z 10 stycznia 1988r., SA/Wr 957/08).
Organ I instancji nie mógł bowiem umorzyć postępowania, jeżeli strona żądała rozpatrzenia sprawy co do jej istoty. Żądanie takie świadczyło bowiem, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 kpa wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, /por. wyrok NSA z dnia 26 września 2001 r. sygn. akt V SA 381/01 Lex nr 78917/. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę, jak i przez organ z urzędu. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Tak więc nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym, /por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r. sygn. akt SA/Łd 2424/94/.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i doktryną prawa bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa.
Tak rozumianej bezprzedmiotowości nie należy mylić z bezzasadnością żądania strony. Bezzasadność żądania oznacza brak przesłanek do uwzględnienia wniosku.
Uznając, że żądanie strony jest bezzasadne organ musi wykazać w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty.
Wprawdzie decyzje organów obu instancji zawierają elementy merytorycznej oceny wniosku strony, to jednak umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § 1 kpa oznacza, że sprawa co do jej istoty nie została załatwiona.
W rozpoznawanej sprawie należało wyjaśnić wszystkie okoliczności istotne do rozpatrzenia sprawy uwzględniając również zarzuty zgłoszone przez wnioskującego. Ustalenie zaś, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie decyzji zgodnej z żądaniem wnioskodawcy, nie dawało podstawy do umorzenia postępowania a do wydania rozstrzygnięcia o odmowie rozbiórki.
Dlatego umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy istniały podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy stanowi naruszenie art. 105 § 1 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło