VII SA/Wa 2962/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-05

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wraz z małżonką osiąga miesięczny dochód w wysokości ok. 3.489,95 zł i posiada oszczędności w wysokości ok. 2.000 zł, może zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy odmawiając przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż jego sytuacja finansowa i majątkowa, w tym miesięczny dochód w wysokości ok. 3.489,95 zł oraz oszczędności w wysokości ok. 2.000 zł, nie uzasadnia uznania go za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stosowaną tylko w przypadkach niemożności poniesienia kosztów, a nie w przypadku jakiegokolwiek uszczerbku.
Stan faktyczny
A. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zgłoszenia robót budowlanych. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację finansową, załączając dokumenty dotyczące emerytury, wyciąg z rachunku bankowego oraz paragon za zabieg. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. M. przyznania prawa pomocy w zakresie dotycząącym częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2015r. po rozpoznaniu wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru robót budowlanych postanawia: odmówić A. M. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 28 stycznia 2015r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wypełniony formularz PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy A. M. w którym wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawił swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. Do wniosku załączył kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2014r. o waloryzacji emerytury- potwierdzające wysokość uzyskiwanej emerytury, wyciąg z rachunku bankowego za okres od dnia 1 grudnia 2014r. do 31 grudnia 2014r. oraz paragon za zabieg wykonany 27 stycznia 2015r. opiewający na kwotę 100,00 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 p.p.s.a. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Na podstawie danych podanych we wniosku przez wnioskodawcę nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w jego przypadku. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury przez wnioskodawcę w wysokości 1.789,95 złotych oraz emerytury małżonki w wysokości około 1.700,00 złotych. Łącznie dochód wnioskodawcy i jego małżonki wynosi zatem ok. 3.489,95 złotych miesięcznie. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości około 2.000,00 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o pow. 64 m², nieruchomość rolną o pow. 2,49 ha, część gospodarstwa rolnego, 1/3 część stodoły i domu przy gospodarstwie rolnym. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podkreślił, że oboje z żoną są pod stałą opieką lekarzy. Podał, że ponosi koszty zabiegu w wysokości 100,00 złotych i 90,00 złotych tygodniowo przez okres czterech miesięcy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację finansową i majątkową wnioskodawcy uznano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie zachwieje sytuacją finansową wnioskodawcy w sposób uniemożliwiający zapewnienie minimum warunków socjalnych. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże pamiętać należy, iż zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Chodzi zatem o sytuację, w której poniesienie kosztów sądowych uniemożliwiłoby stronie zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wskazać należy, że wnioskodawca z żoną mają zapewnione potrzeby bytowe o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wspólnie uzyskują tj. kwotę 3.489,95 złotych miesięcznie. Nadto posiada oszczędności pieniężne w wysokości około 2.000,00 złotych. Posiadanie przez wnioskodawcę i jego małżonkę miesięcznych dochodów oraz oszczędności pieniężnych w wyżej wskazanych wysokościach wyklucza możliwość uznania wnioskodawcy za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód, zgromadzone środki finansowe to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Podkreślić należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, wnioskodawca wraz z małżonką posiada stały miesięczny dochód oraz zgromadzone oszczędności pieniężne. Biorąc pod uwagę sytuację finansową i majątkową wnioskodawcy uznano, że brak jest uzasadnionych powodów dla przerzucenia na współobywateli kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez skarżącego. Stwierdzono, że skarżący z dochodów jakie uzyskuje z małżonką i zgromadzonych oszczędności jest w stanie w całości ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Oceniono, że poniesienie kosztów sądowych przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty płynności finansowej nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym jego i małżonki utrzymaniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło