VII SA/Wa 2968/15

WyrokWSA w Warszawie2016-11-23

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Joanna Gierak-Podsiadły, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zinterpretowało i zastosowało przepisy Kodeksu karnego wykonawczego (art. 12c k.k.w.) przy ustalaniu okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, uwzględniając czas odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie ustaliło okres obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, nie uwzględniając prawidłowo przepisów Kodeksu karnego wykonawczego (art. 12c k.k.w.) dotyczących obliczania terminów wykonania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Sąd wskazał, że organ powinien był wystąpić do sądu karnego o wyjaśnienie wątpliwości w tym zakresie.
Stan faktyczny
Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o cofnięciu R K uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B na okres trzech lat, licząc od marca 2015 r. do marca 2015 r., a następnie od listopada 2015 r. do listopada 2018 r. Cofnięcie uprawnień nastąpiło w związku z orzeczonym przez sąd zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznym na okres 3 lat, który rozpoczął bieg od daty złożenia oświadczenia o utracie prawa jazdy. Skarżący zarzucił błędną interpretację przepisów dotyczących biegu zakazu prowadzenia pojazdów, w szczególności w kontekście odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego i sposobu obliczania terminów wykonania tej kary.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant Ref. staż. Marcin Sieradzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami uchyla zaskarżoną decyzję Przedmiotem skargi wniesionej przez R K jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. znak: [...], utrzymująca w mocy -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...], orzekającą o cofnięciu R K uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. B, na okres trzech lat, licząc od dnia [...] marca 2015 r. do dnia [...] marca 2015 r., a następnie od dnia [...] listopada 2015 r. do dnia [...] listopada 2018 r. włącznie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajduje się kopia wyroku Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. sygn. akt [...] orzekajacego wobec R K karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów miechanicznych na okres 3 lat. W atkach znajduje się również wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2014 r. sygn. akt [...], zmieniający ww. wyrok z dnia [...] kwietnia 2014 r., tj. uchylający orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności (w pozostałym zakresie utrzymujący w mocy zaskarżone orzeczenie). Orzeczenie Sądu Rejonowego [...] w [...] stało się prawomocne z dniem [...] września 2014 r. Dalej, Sąd ten postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. sygn. akt [...] zobowiązał R K do zwrotu dokumentu prawa jazdy nr [...] wydanego w dniu [...] marca 2013 r. przez Prezydenta [...] do Urzędu [...] Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Delegatury Dzielnicy [...]. W piśmie z dnia [...] marca 2015 r. R K złożył oświadczenie o utracie ww. prawa jazdy w dniu [...] września 2014 r. W piśmie z dnia [...] maja 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] w [...] poinformował, że od dnia [...] marca 2015 r. R K rozpoczął wykonywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Wskazując na powyższe, Kolegium przywołało treść art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 115 ze zm.), w myśl którego starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Wskazało przy tym na art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego, jak i na art. 43 § 2, 2a i 3 Kodeksu karnego. Kolegium podało w efekcie, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obowiązuje co do zasadu od uprawomocnienia się orzeczenia, ale okres na jaki orzeczono ten zakaz biegnie od dnia zwrotu prawa jazdy (art. 43 § 3 k.k., co faktycznie wydłuża niemożność prowadzenia pojazdów), przy czym okres ten nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo (art. 43 § 2a k.k.). Kolegium stwierdziło także, że starosta, któremu sąd przesłał do wykonania prawomocny wyrok wymierzający skazanemu karę dodatkową zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres trzech lat, jest zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami na określony w wyroku czas. W ocenie Kolegium, skoro w niniejszej sprawie R K złożył w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. oświadczenie o utracie w dniu [...] września 2014 r. prawa jazdy, a od dnia [...] marca 2015 r. wykonuje karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego orzeczoną na okres 8 miesięcy, to należało orzec wobec skarżącego o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami licząc od dnia [...] marca 2015 r. do dnia [...] marca 2015 r. a następnie od dnia [...] listopada 2015 r. do dnia [...] listopada 2018 r. Kolegium stwierdziło przy tym, że przepisy k.k. nie dają podstaw do liczenia 1 miesiąca wykonania kary jako 30 dni. Wobec czego Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, odpowiada przepisom prawa. W skardze do Sądu na ww. orzeczenie, skarżący R K wniósł o jej uchylenie i zmianę. Zarzucił: błędną interpretację i zastosowanie art. 43 § 2 k.k.; błędną interpretację stanu faktycznego poprzez nie zaliczenie ponad 19 miesięcy faktycznie zatrzymanych uprawnień to jest okresu od dnia [...] sierpnia 2011 r. do dnia [...] marca 2013 r., na poczet kary dodatkowej; błędną interpretację przepisów prawa poprzez błędne wyliczenie terminów wykonania kary dodatkowej – tj. od dnia zgłoszenia zagubienia dokumentu zamiast od dnia uprawomocnienia się wyroku, oraz art. 12c k.k.w. dotyczącego terminów wykonania kary (i nie uwzględnienie, że odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego zakończył w dniu [...] listopada 2015 r., a nie jak przyjęto – w dniu [...] listopada 2015 r.). W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zarzuty skargi w części okazały się zasadne, a to skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję SKO w [...] z dnia [...] października 2015 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] orzekającą o cofnięciu R K uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. B, na okres trzech lat, licząc od dnia [...] marca 2015 r. do dnia [...] marca 2015 r., a następnie od dnia [...] listopada 2015 r. do dnia [...] listopada 2018 r. włącznie. Podstawę materialnoprawną tych orzeczeń stanowił art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Wobec materiału dowodwego zgormadzonego w aktach sprawy, i przywołanego także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie budzi wątpliwości Sądu, iż stan faktyczny wypełnia dyspozycję ww. przepisu, innymi słowy, że właściwy organ, w tym przypadku Prezydent [...] obowiązany był wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Przy czym, stosując ww. przepis art. 103 ust. 1 pkt 4, organ ten nie tylko cofną uprawnienia (do czego był zobowiązany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w [...],[...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...], zmienionym w części wyrokiem Sądu Okręgowego w [...],[...] Wydziału [...] – [...] z dnia [...] września 2014 r., sygn. akt [...]), ale też wskazał okres, w jakim cofnięcie to obowiązuje, co koresponduje z art. 182 § 2 k.k.w. W myśl tego ostatniego organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. To zaś m. in. oznacza, że organ może orzec o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wyłącznie na oznaczony konkretnymi datami okres, tj. określony wcześniej w prawomocnym orzeczeniu przez sąd (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 584/05). Niemniej, ustalając początek i koniec biegu 3-letniego okresu obowiązywania -orzeczonego ww. wyrokiem Sądu- zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, Prezydent [...] nie ustrzegł się błędów, a to – poprzez nieuwzględnienie art. 12c Kodeksu karnego wykonawczego (wprowadzonego nowelizacją z dnia 20 lutego 2015 r.; Dz. U. z 2015 r., poz. 396 - a to w kontekście odbywanej przez skarżącego począwszy od dnia [...] marca 2015 r. kary pozbawienia wolności, v. art. 25 ust. 1 ww. ustawy zmienającej). W tym też zakresie i tylko z tej przyczyny, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przy czym, przed rozwinięciem powyższego, Sąd stwierdza, iż rację mają organy orzekające w sprawie licząc bieg okresu, na jaki Sąd orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych począwszy od dnia złożenia przez niego oświadczenia o zgubieniu prawo jazdu. Wskazana data przystaje do stanu faktycznego sprawy i jest zgodna z art. 43 § 2 i 3 k.k., a przede wszystkim – z informacjami udzielonymi przez Sąd karny. Co do zasady zakazy obowiązują bowiem od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, ale w przypadku zakazu prowadzenia pojazdów, okres na jaki zakaz ten orzeczono, biegnie od chwili zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu. W tym przpadku skarżący, zobowiązany postanowieniem Sądu karnego do zwrotu prawo jazdy, dokumentu tego nie zwrócił, a poinformował o jego zgubieniu. Dlatego też od daty złożenia przez skarżącego oświaczenia w tej materii, należy liczyć bieg okresu zastosowanego wobec niego środka karnego, na co wskazał w pismie z dnia [...] kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy [...] [...] Wydział Wykonywania Orzeczeń [...]. Należało więc przyjąć, że okres, na jaki cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, biegnie począwszy od dnia [...] marca 2015 r. przez 3 lata, przy czym – należało także uwzględnić, iż okres ten nie biegnie w czasie odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności. Jak wynika z akt, skarżący przystąpił do odbywania kary pozbawienia wolności w dniu [...] marca 2015 r., i to też słusznie zostało dostrzeżone w sprawie (v. pismo ww. Sądu z dnia [...] czerwca 2015 r.). Niemniej, nie uwzględniając art. 12c k.k.w. wadliwie w sprawie przyjęto (bo bez dokonania potrzebnej w tej materii weryfikacji), że skarżący karę pozbawienia wolności (orzeczoną na 8 miesięcy) odbywa/odbywał do dnia [...] listopada 2015 r. Zgodnie z ww. art. 12c k.k.w., jeżeli kara lub inny środek podlegający wykonaniu według przepisów niniejszego kodeksu są określone w tygodniach, miesiącach lub latach, przyjmuje się w postępowaniu wykonawczym, że tydzień liczy się za dni 7, miesiąc za dni 30, a rok za dni 365. Uwzględniając ten przepis należałoby przyjąć, że skarżący będzie odbywał karę pozbawienia wolności do dnia [...] listopada 2015 r. i od tej daty liczyć pozostały okres, na jaki orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Kolegium nie wzięło pod uwagę powyższego przepisu k.k.w., pomimo zarzutów w tej kwestii zawartych w odwołaniu. W efekcie, nie zweryfikowało orzeczenia organu I instancji co do końcowej daty okresu obowiązywania orzeczonego środka karnego. Z tej też przyczyny Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie może się ostać i wymaga uchylenia wobec stwierdzonego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z ww. art. 12c tej ustawy. Zdaniem Sądu, rzeczą organu było (wobec podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów) wystąpić do Sądu karnego z wnioskiem o wyjaśnienie spornego zagadnienia (związanego z obliczeniem końcowej daty odbywania kary pozbawienia wolności, w zw. z art. 43 § 2a k.k.), a to - zgodnie z art. 13 § 1 k.k.w. W myśl tego ostatniego, organ wykonujący orzeczenie oraz każdy, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy, może zwrócić się do sądu, który je wydał, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia. Orzekając ponownie w sprawie Kolegium winno uwzględnić powyższe stanowisko Sądu. W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło