VII SA/Wa 2970/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu inwentarskiego w ramach wykonania zastępczego oddala skargę Przedmiotem rozpoznania jest skarga W. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" (dalej: skarżący, strona, zobowiązany) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) z [...] października 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach wykonania zastępczego. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB, organ I instancji, organ powiatowy, organ egzekucyjny) decyzją z [...] listopada 2013 r., nr [...], nakazał "dokonanie całkowitej rozbiórki pawilonu gastronomicznego o wymiarach 39 m x 3,80 m dobudowanego do budynku, usytuowanego przy ul. [...] w [...]". Ze względu na niewykonanie przez zobowiązanego ciążącego na nim ww. obowiązku, organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne. W dniu 24 czerwca 2015 r. zobowiązanemu doręczono upomnienie z dnia [...] czerwca 2015 r. Następnie w dniu [...] lipca 2015 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], doręczony stronie 3 sierpnia 2015 r. Postanowieniem Nr [...] z [...] maja 2016 r. PINB nałożył na skarżącego grzywnę w wysokości 10.000 zł celem przymuszenia do wykonania egzekwowanego obowiązku. Postanowieniem PINB Nr [...] z [...] marca 2017 r., utrzymanym w mocy przez WINB postanowieniem Nr [...] z [...] lipca 2017 r., obowiązek objęty tytułem wykonawczym Nr [...] został skierowany do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], PINB, działając na podstawie art. 129 w związku z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 z późn. zm., zwanej dalej: u.p.e.a.), zobowiązał skarżącego do wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach wykonania zastępczego w wysokości 1.000 zł. Organ powiatowy uznał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego niezbędne jest sporządzenie kosztorysu inwestorskiego w celu oszacowania kosztów wszystkich niezbędnych robót budowlanych i wyłonienia wykonawcy w ramach orzeczonego wykonania zastępczego. Zażalenie na ww. postanowienie w ustawowym terminie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie oraz wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu środka zaskarżenia zarzucił, że organ powiatowy ustalił kwotę 1.000 zł w sposób dowolny, bez należytego wyjaśnienia, dlaczego akurat taka kwota jest adekwatna jako zaliczka na poczet kosztorysu w ramach wykonania zastępczego. WINB postanowieniem z [...] października 2017 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwanej dalej: P.b.), po rozpatrzeniu zażalenia strony - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan sprawy oraz przywołał treść art. 129 u.p.e.a. Wskazał, że z akt postępowania jednoznacznie wynika, że kwota zaliczki w wysokości 1.000 zł wynika z odpowiedzi na zapytanie ofertowe organu powiatowego, jakiej udzieliła wyspecjalizowana pracownia projektowa. W odpowiedzi na zarzuty zażalenia organ odwoławczy wskazał, że egzekwowana decyzja PINB z [...] listopada 2013 r. jest ostateczna, wobec czego podlega wykonaniu, a wskazane w zażaleniu okoliczności nie mogą stanowić podstawy dla zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości. W ocenie autora skargi, nałożenie przedmiotowego obowiązku było nieprawidłowe, w szczególności WINB nie wyjaśnił przekonująco, że zaliczka powinna być określona w takiej, a nie innej wysokości. Jednocześnie skarżący wskazał, że w toku jest postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki pawilonu gastronomicznego (wniosek z [...] marca 2016 r.). W związku z tym, nałożenie obowiązku wpłacenia przedmiotowej zaliczki jest zdecydowanie przedwczesne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków wymienionych w tytule wykonawczym. Bezspornym jest, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia na skarżącym ciążył obowiązek całkowitej rozbiórki pawilonu gastronomicznego o wymiarach 39 m x 3,80 m dobudowanego do budynku, usytuowanego przy ul. [...] w [...], wynikający z ostatecznej decyzji PINB z [...] listopada 2013 r., nr [...]. W zakresie tego obowiązku PINB [...] czerwca 2015 r. wystosował do zobowiązanego upomnienie, a następnie, jako wierzyciel, wystawił tytuł wykonawczy [...] z dnia [...] lipca 2015 r., którym wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Organ powiatowy przeprowadzał kontrole wykonania obowiązku w dniach: 3 lipca 2015 r., 20 kwietnia 2016 r. i 23 sierpnia 2016 r. W związku z niewykonaniem obowiązku organ egzekucyjny w trybie art. 119 § 1 u.p.e.a. postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], nałożył na skarżącego jednorazową grzywnę w celu przymuszenia, wzywając zobowiązanego do jej uiszczenia w terminie 7 dni oraz informując, że w przypadku jego niewykonania zostanie orzeczone wykonanie zastępcze. Zgodnie z art. 127 u.p.e.a., wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Z kolei art. 128 § 2 ww. ustawy stanowi, że w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku nie wpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Natomiast zgodnie z art. 129 u.p.e.a., organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Do tych postanowień stosuje się przepisy art. 128 ww. ustawy. Zdaniem Sądu, ze względu na uchylanie się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowego pawilonu gastronomicznego, organ powiatowy zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego w oparciu o przepisy u.p.e.a. (postanowienie PINB Nr [...] z [...] marca 2017 r. oraz postanowienie WINB Nr [...] z [...] lipca 2017 r.). Ponieważ przeprowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wykonania nałożonego obowiązku, PINB postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem na podstawie art. 129 u.p.e.a., zobowiązał skarżącego do wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach wykonania zastępczego w wysokości 1.000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo uruchomione i w okolicznościach sprawy możliwe było wydanie w stosunku do skarżącego orzeczenia przewidzianego w art. 129 ww. ustawy. Organy orzekające mogły więc dochodzić od skarżącego zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Jeszcze raz należy podkreślić, że obowiązek wynikający z decyzji ostatecznej był wymagalny. W sytuacji zaś uchylania się przez zobowiązanego od jego wykonania, organ prawidłowo wszczął postępowanie egzekucyjne oraz zgodnie z przepisami podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania jego realizacji. Zaznaczyć należy, że określenie wysokości zaliczki jest pozostawione uznaniu organu egzekucyjnego, jednak słowo "zaliczka" należy rozumieć jako część należności wpłacaną lub wypłacaną z góry na poczet tej należności. Skoro zaś określenie wysokości zaliczki pozostawione jest uznaniu organu, to jej określenie winno zostać należycie uzasadnione. W ocenie Sądu, również w tym zakresie nie można uznać, aby organ egzekucyjny nie wywiązał się z tego obowiązku. Jak bowiem zaznaczył w zaskarżonej decyzji, wskazana kwota zaliczki niezbędna jest do sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, na podstawie którego oszacowane zostaną koszty i wyłonienie wykonawcy w ramach zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Powyższa kwota zaliczki wynika zaś z odpowiedzi na zapytanie ofertowe organu powiatowego, jakiej udzieliła wyspecjalizowana pracownia projektowa (pismo organu I instancji z 1 sierpnia 2017 r. i oferta z [...] sierpnia 2017 r. w aktach administracyjnych). Odnosząc się do zarzutu przedwczesności wydania zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że organ odwoławczy wskazał w jego uzasadnieniu, że wobec wykonalności decyzji ostatecznej oraz braku możliwości badania przez organ egzekucyjny zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, okoliczności podniesione w zażaleniu w żaden sposób nie mogą stanowić podstawy do zaniechania prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. W ten sposób, zdaniem Sądu, WINB wypowiedział się co do wniosku o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie w tym miejscu warto zauważyć, że organy w przedmiotowej sprawie rozpoznawały już tego rodzaju wniosek skarżącego: postanowieniem Nr [...] z [...] lipca 2016 r. WINB odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego, a postanowieniem Nr [...] z [...] maja 2017 r. PINB odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego (utrzymanym w mocy przez WINB postanowieniem z [...] lipca 2017 r.). Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.