VII SA/Wa 2973/15
WyrokWSA w Warszawie2016-11-22
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tomasz Stawecki, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które zbyły nieruchomość, zachowują interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczącą tej nieruchomości, jeśli wniosek złożono po dacie zbycia?Ratio decidendi
Osoby, które zbyły nieruchomość, tracą swój indywidualny i aktualny interes prawny do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożono po dacie zbycia. W takiej sytuacji postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący E. P. i A. P. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, argumentując, że w dacie jej wydania byli właścicielami działki, do której inwestor nie posiadał tytułu prawnego. Jednakże wniosek o stwierdzenie nieważności złożyli po dacie zbycia tej działki na rzecz spółki jawnej. Organy administracyjne uznały, że skarżący utracili przymiot strony i umorzyły postępowanie. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi E. P., A. P., [...] sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Decyzją z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania E. P. i A. P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. umarzającej wszczęte na wniosek E. P. i A. P. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Przedsiębiorstwu Budowlanemu "[...]" [...] pozwolenia na budowę obiektu handlowo-usługowego wraz z instalacjami wewnętrznymi, przyłączami i infrastrukturą przy ul. [...] róg [...] w [...] na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] – [...] obręb [...] oraz w pasie drogowym ulic na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] – [...] obręb [...] i nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] – [...] obręb [...], przeniesionej decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak:[...], na rzecz [...] S.A., zmienionej decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., znak: [...]. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że Wojewoda [...] wszczął na wniosek E. P. i A. P. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005 r. o pozwoleniu na budowę, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. stwierdził nieważność weryfikowanej decyzji w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę drogi serwisowej na działce nr [...] z uwagi na brak prawa do dysponowania wskazaną nieruchomością na cele budowlane.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyli E. P. i A. P.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2014 r. uchylił orzeczenie Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005 r. zostało wadliwie wszczęte na wniosek E. P. i A. P., którzy w dacie złożenia wniosku nie byli już właścicielami działki nr [...] i nie mogli skutecznie zainicjować postępowania.
Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony w dniu [...] kwietnia 2012 r. natomiast treść księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości nr [...] wskazuje, iż przedmiotowa działka od dnia [...] września 2011 r. stanowi własność [...] Sp. j. z siedzibą w [...].
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył wadliwie wszczęte na wniosek E. P. i A. P. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005 r.
W tych okolicznościach została wydana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015r znak: [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wnioskodawcy swój interes prawny w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę wywodzą z faktu, iż na dzień wydania tej decyzji byli właścicielami działki nr [...] do której inwestor nie posiadał tytułu prawnego ( brak zgody E. P. na realizację spornej inwestycji ).
Zdaniem organu interes prawny musi być aktualny, a zatem musi istnieć zarówno w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jak również na dzień wydawania stosownego rozstrzygnięcia.
Jak wynika z odpisu zupełnego z księgi wieczystej KW Nr [...] od dnia [...] września 2011 r. właścicielem działki nr [...] jest [...] Spółka Jawna z siedzibą w [...].
Oznacza to, że wnioskodawcom E. P. i A. P. w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji tj. w dniu [...] kwietnia 2012 r. nie przysługiwał już i nie przysługuje nadal tytuł prawny do przedmiotowej działki nr [...].
Jednocześnie wnioskodawcy nie przedstawili jakiegokolwiek tytułu prawnego przysługującego im do innej nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania kwestionowanej inwestycji.
Ponieważ E. P. i A. P. nie wykazali istnienia swojego indywidualnego i aktualnego interesu prawnego uprawniającego ich do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dlatego należało umorzyć jako bezprzedmiotowe wadliwie wszczęte postępowanie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. P., A. P. i [...] Spółka Jawna z siedzibą w [...].
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 157 § 2 i 28 k.p.a. oraz art. 28 ust 2 i art. 3 pkt 20 Prawo budowlane przez bezpodstawne uznanie, że skarżący nie spełniają warunków do przyznania im uprawnień strony.
Skarżący zarzucili również naruszenie zasad postępowania tj. art. 7, 8, 9 i 107 § 3 k.p.a. i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazali, iż okolicznością bezsporną jest to, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005 r. byli właścicielami działki nr [...] do której inwestor nie posiadał tytułu prawnego (brak zgody E. P. na realizację spornej inwestycji ).
Wnosząc przedmiotową działkę nr [...] w dniu [...] września 2011 r. aportem do majątku [...] Spółka Jawna z siedzibą w [...] nie utracili posiadanego interesu prawnego, który jedynie dodatkowo rozciągnął się również na nowy podmiot gospodarczy.
Skarżący posiadają określone zobowiązania wobec spółki, której przekazany aport nie powinien posiadać żadnych wad dlatego oczywistym jest, że są zobowiązani do kwestionowania decyzji wywołującej negatywne skutki dla właścicieli działki nr [...].
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu.
Obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony.
W myśl art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony albo z urzędu.
Dla oceny przymiotu strony należy brać pod uwagę jej własny, indywidualny i aktualny interes prawny uprawniający do kwestionowania ważności konkretnego orzeczenia.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r.
Kontrolowane decyzje wydane zostały w postępowaniu nadzwyczajnym, wszczętym na wniosek E. P. i A. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005 r. o pozwoleniu na budowę.
Organ nadzorczy umorzył postępowanie po ustaleniu, że skarżący nie posiadali przymiotu strony w związku z czym nie mogli skutecznie zainicjować wszczętego na ich wniosek postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2005 r. o pozwoleniu na budowę.
Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w dniu [...] kwietnia 2012 r. kiedy to już nie byli współwłaścicielami działki nr [...] objętej kwestionowaną inwestycją.
Z odpisu zupełnego z księgi wieczystej KW Nr [...] wynika bowiem, że od dnia [...] września 2011 r. właścicielem działki nr [...] jest [...] Spółka Jawna z siedzibą w [...].
Spółka jawna natomiast, w świetle art. 8 kodeksu spółek handlowych i art. 33 kodeksu cywilnego jest odrębną od wspólników jednostką organizacyjną, wyposażoną w zdolność prawną. Spółka jawna ma zdolność do nabywania praw i zaciągania zobowiązań, co wynika z art. 8 kodeksu spółek handlowych ale także konieczną dla jej ochrony zdolność sądową.
Spółka jawna jest właścicielem określonych składników majątku ( art. 28 k.s.h. ) natomiast każdy wspólnik ma prawo do reprezentowania spółki jawnej i występowania w jej imieniu.
Ponieważ od dnia [...] września 2011 r. właścicielem działki nr [...] została [...] Spółka Jawna z siedzibą w [...] dlatego w dacie złożenia wniosku skarżącym nie przysługiwał już przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust 2 Prawa budowlanego.
Skarżący nie przedstawili również jakiegokolwiek tytułu prawnego przysługującego im do innej nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania kwestionowanej inwestycji.
Tym samym organy trafnie uznały, że skarżący nie posiadają przymiotu strony i nie mogli skutecznie wnosić o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego.
W takim przypadku, gdy organ stwierdzi w trakcie postępowania, iż podmiot w nim występujący nie ma przymiotu strony powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Wbrew zarzutom skarżących z momentem przejścia własności działki nr [...] do spółki jawnej skarżący utracili swój własny interes prawny i nie można podzielić ich stanowiska, iż nadal ten interes posiadają, a jedynie dodatkowo rozciągnął się on na spółkę jawną. Skarżący jako wspólnicy spółki jawnej mogą jedynie ją reprezentować stosownie do art. 29 § 1 kodeksu spółek handlowych.
Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo dlatego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02., Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło