VII SA/Wa 2975/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-25

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie wykonała zarządzenia sądu o uzupełnienie braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, może skutecznie domagać się przyznania tego prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika, podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Niewykonanie przez wnioskodawczynię zarządzenia sądu o uzupełnienie braków wniosku, dotyczącego jej sytuacji materialnej, skutkuje brakiem możliwości oceny jej faktycznych możliwości finansowych i tym samym oddaleniem wniosku.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni S. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z renty rodzinnej i dodatku pielęgnacyjnego, a jej miesięczne koszty utrzymania są wysokie. Sąd zobowiązał ją do uzupełnienia braków wniosku, jednak wnioskodawczyni oświadczyła, że nie jest w stanie tego zrobić bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. K., K. K. i S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę postanawia: odmówić S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Skarżąca podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty rodzinnej i dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 886 zł. Podała, że stałe miesięczne koszty utrzymania wynoszą: rachunki za gaz, prąd, telefon i inne - około 300 zł., leki około 250 zł., pozostałe wydatki (żywność) około 300 zł. Dodała, że w sprawie jest osobą pokrzywdzoną i nie stać jej na opłacenie sprawy, gdyż z posiadanej renty nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 28 lutego br. wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - podania kto jest właścicielem mieszkania/domu w S. który podaje jako adres zamieszkania, należało również wskazać wielkość tego lokalu, - podania czy jest właścicielem gospodarstwa rolnego, a jeśli tak należało podać wielkość tego gospodarstwa rolnego, - podania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i domu (żywność, opłaty stałe, leki, media, itp.), - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podania czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie 3 miesiące. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Wnioskodawczyni w odpowiedzi na ww. zarządzenie wskazała, że nie jest w stanie uzupełnić braków wniosku bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swojej rodziny. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy, które może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie przez wnioskodawczynię zarządzenia z dnia 28 lutego 2013 r. i nieustosunkowanie się do zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Tym samym wnioskodawczyni nie przedstawiła wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Należy również wskazać, że udzielenie żądanych informacji, wbrew twierdzeniom strony, nie wiązało się z poniesieniem dodatkowych kosztów, gdyż wszystkie wymagane informacje strona powinna udzielić w oparciu o posiadaną wiedzę. Jedynie uzyskanie ewentualnego wyciągu ze stanu konta wymagało uzyskania informacji od banku, jednakże informacji tej, jak wynika z doświadczenia życiowego, banki udzielają bądź bezpłatnie, bądź pobierając niewielką opłatę. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło