VII SA/Wa 2975/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-18
Skład orzekający: Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy mógł uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu naruszenia przepisów postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę?Ratio decidendi
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W analizowanej sprawie uchylenie decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione ze względu na szeroki zakres niezbędnych wyjaśnień, których organ odwoławczy nie mógł samodzielnie przeprowadzić bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Prezydent miasta wydał pozwolenie na rozbiórkę kilku budynków na działce inwestora. Skarżąca spółka złożyła odwołanie, wskazując na braki w projekcie rozbiórki, w tym niewykonanie oceny technicznej wspólnej ściany budynków oraz brak szczegółowych warunków prowadzenia robót. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu naruszeń proceduralnych i braków w dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw skarżącej od decyzji Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2019 r. sprawy ze sprzeciwu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. znak: Nr [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji sprawy pozwolenia na rozbiórkę oddala sprzeciw.
1. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] października 2018 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], zwanej dalej "skarżącą", uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. Prezydent [...] decyzją nr [...] z [...] czerwca 2018 r. wydał pozwolenie na rozbiórkę budynku biurowo-przemysłowego oraz dwóch parterowych budynków: inwentarskiego i handlowego, usytuowanych na dz. nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Decyzja została wydana na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej "inwestor").
Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 28, art. 32 oraz 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., dalej "pr.bud.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 92 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U z 2016 r., poz. 814) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1438).
3. Pismem z 11 lipca 2018 r. skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że mając na względzie wysokość rozbieranego budynku, oznaczonego jako budynek B, tj. ok. 13,0 m i jego odległość od granic działki [...] i znajdującego się na niej budynku, tj. ok. 6,5 m, w sprawie należało wykonać ocenę techniczną wspólnej ściany budynku [...] z rozbieranym budynkiem i jej fundamentów. Jednak w projekcie rozbiórki nie wskazano szczegółowego zakresu prac w tym fragmencie. W ocenie skarżącej stanowi to naruszenie art. 77 k.p.a., bowiem organ pierwszej instancji nie wskazał szczególnych warunków prowadzenia robót budowlanych z uwzględnieniem realizacji inwestycji na działce sąsiedniej. Skarżąca wskazała również inne istotne braki postępowania, których uzupełnienie byłoby niezbędne dla podjęcia decyzji w przedmiotowej sprawie. W szczególności dotyczy to nieustalenia sposobu komunikowania się działki nr ewid. [...] z drogą publiczną, a także sposobu i miejsca składowania materiałów rozbiórkowych oraz sposobu ich wywozu i utylizacji.
4. Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] października 2018 r. uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] oraz przekazał sprawę do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wydał powyższą decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 pr.bud. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.).
W ocenie Wojewody [...] zaskarżona decyzja Prezydenta [...] z [...] czerwca 2018 r. podlega uchyleniu, ponieważ postępowanie w sprawie nie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa.
Ze względu na cechy przedmiotowego budynku biurowo-przemysłowego (budynek A - o pow. zabudowy 353 m2, trzykondygnacyjny, w części podpiwniczony, wysokość budynku ok. 11,5 m; budynek B - o pow. zabudowy 615 m2, trzykondygnacyjny, podpiwniczony, wysokość budynku ok. 12,5 m.) oraz budynków: inwentarskiego (budynek C - budynek w rzucie prostokątnym 4,90 x 16,8 m, parterowy, niepodpiwniczony, zlokalizowany dłuższym bokiem wzdłuż granicy działki, a krótszym przy ścianie zewnętrznej budynku znajdującego się na sąsiedniej działce) i handlowego (budynek D - budynek w rzucie prostokątnym 3,8 x 9,4 m, parterowy, niepodpiwniczony) Wojewoda [...] stwierdził, że w tym przypadku potrzebny był projekt rozbiórki zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 6 pr.bud.
Opracowanie pn. "Projekt rozbiórki" dołączone do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę nie spełnia wymagań rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935) m.in. z tego względu, że: na stronie tytułowej brak kategorii obiektu budowlanego; rysunki wchodzące w skład projektu budowlanego nie posiadają metryk (brak nazwy i adresu obiektu budowlanego, skali, imienia i nazwiska projektanta (projektantów), specjalności i numeru uprawień budowlanych, daty i podpisu); brak danych informujących, czy działka lub teren, na którym jest projektowana rozbiórka, są wpisane do rejestru zabytków oraz czy podlegają ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie w załączonej dokumentacji brakuje opisu zapewnienie bezpieczeństwa ludzi i mienia, co w związku z położeniem budynków przeznaczonych do rozbiórki zlokalizowanych w granicy działki, jak i w bezpośrednim sąsiedztwie działek drogowych jest naruszeniem art. 33 ust. 4 pkt 4 pr.bud. W związku z usytuowaniem obiektów przeznaczonych do rozbiórki należałoby wykonać plan zagospodarowania terenu podczas rozbiórki, który określi, w jaki sposób zostaną rozebrane poszczególne budynki, jakie działania i czynności zostaną podjęte w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, miejsce składowania odpadów oraz określi usytuowanie budynków przeznaczonych do rozbiórki względem działek i zabudowań sąsiednich.
Ponadto, ze względu na usytuowanie obiektów budowlanych w bezpośrednim sąsiedztwie działek drogowych, na których są usytuowane chodniki oraz pas drogowy organ pierwszej instancji powinien rozpatrzyć, czy nie zachodzi potrzeba uzyskania dodatkowych pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów, a także uzyskania dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi np. zgody na wyłączenie z użytkowania przyległych chodników i pasa drogowego od Zarządu Dróg Miejskich w [...].
W ocenie organu odwoławczego Prezydent [...] naruszył przepisy art. 7, 77 i art. 10 w związku z art. 28 oraz z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez brak skutecznego powiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania. Ustalenie kręgu stron postępowania przez organ pierwszej instancji przebiegło nieprawidłowo, gdyż nie uwzględnił on właścicieli działki nr ewid. [...], która graniczy bezpośrednio z działką nr [...], na której planowana jest przedmiotowa rozbiórka. Ponadto na działce nr ewid. [...] znajduje się budynek gospodarczy usytuowany w granicy działki i stykający się z budynkiem określonym w opracowaniu pn. ,.Projekt budowlany" symbolem C.
W takim stanie faktycznym – zdaniem Wojewody [...] – konieczne jest ponowne przeprowadzenie całego postępowania wyjaśniającego. Wykonanie takich czynności przez organ drugiej instancji stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i doprowadziłoby do sytuacji, w której projekt budowlany i cała dokumentacja byłaby całościowo i wnikliwie analizowany tylko przez organ odwoławczy, co jest niedopuszczalne i niezgodne z przepisami prawa.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że ze względu na naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 77 i art. 10 w związku z art. 28 oraz z art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 i 6 pr.bud. w przedmiotowej sprawie należało uchylić decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2018 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Prezydent [...] powinien jeszcze raz przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie.
Ze względu na formalny charakter rozstrzygnięcia organu odwoławczego, merytoryczne zarzuty odwołania nie zostały poddane ocenie.
5. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Wojewody [...]. Skarżąca zażądała uchylenia rozstrzygnięcia w całości jako sprzecznego z oceną całokształtu materiału dowodowego oraz ustaleniami własnymi Wojewody [...], potwierdzającymi rażące niespełnianie przepisów prawa przez projekt rozbiórki ww. obiektów. Ponadto skarżąca wniosła o przekazanie do Wojewody [...] sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ drugiej instancji w celu wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i odmówić wyrażenia zgody na rozbiórkę budynków usytuowanych na działce nr ewid [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].
W ocenie skarżącej Wojewoda [...] dokonał faktycznej i merytorycznej oceny postępowania organu pierwszej instancji i opracowania pn. "Projekt rozbiórki". Podniesione przez Wojewodę [...] zarzuty dyskwalifikują to opracowanie jako "Projekt rozbiórki".
W konsekwencji zdaniem skarżącej, uzasadnienie do decyzji pozostaje w sprzeczności z jej sentencją, która nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Zatem decyzja Wojewody [...] o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie powinna mieć w tym przypadku miejsca. Wojewoda [...] powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i zakończyć postępowanie odmawiając wyrażenia zgody na rozbiórkę.
6. Odpowiadając w dniu 13 grudnia 2018 r. na ww. sprzeciw organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jego oddalenie. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane w jej uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącą pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
7. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Wskazana ogólna norma ma zastosowanie zarówno do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej dalej "p.p.s.a."), jak i sprzeciwów od decyzji przewidzianych w art. 64a p.p.s.a. i następnych przepisach ustawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję należało mieć na uwadze fakt, że przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę obiektów budowlanych. Od decyzji Wojewody [...] skarżąca wniosła skutecznie, z zachowaniem ustawowego terminu, sprzeciw uregulowany w art. 64a – 64e p.p.s.a.
We wskazanym kontekście prawnym należy podkreślić, że zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw (dalej "sprzeciw"). Na podstawie art. 64e k.p.a., rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Konsekwentnie, zgodnie z art. 151a § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając sprzeciw, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Z kolei, stosownie do art. 151a § 2 p.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu, sąd oddala sprzeciw.
Należy zatem podkreślić, że w razie rozpoznawania przez sąd administracyjny sprawy ze sprzeciwu, dokonywana przez sąd kontrola jest ograniczona. Sąd nie rozstrzyga więc, tak jak w przypadku skarg, tj. w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeciwnie, ocenie sądu podlega tylko prawidłowe zastosowanie przez organ art. 138 § 2 k.p.a., a przez to sąd ma ustalić, czy w analizowanej sprawie organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do istoty.
W przypadku sprzeciwu, wydany w oparciu o akta sprawy wyrok sądu ma więc charakter formalny w tym znaczeniu, że sąd nie odnosi się do zagadnień merytorycznych z wnikliwością właściwą dla postępowania w przedmiocie skargi na decyzję, w tym zwłaszcza nie przesądza wprost o szczegółowych uprawnieniach lub obowiązkach stron (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3011/17, LEX nr 2 408 525).
Dokonując oceny materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie w kontekście przedstawionych wyżej zasad, Sąd stwierdził, że Wojewoda [...] nie naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wadliwe, tj. nieuzasadnione jego zastosowanie. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia w okolicznościach sprawy było uzasadnione.
Wyjaśniając podstawę prawną stanowiska Sądu należy stwierdzić, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy spełnione są łącznie dwa warunki: (a) decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a jednocześnie (b) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organowi pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a zatem nie może być ona podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3180/15, LEX nr 2 441 452). Wskazany przepis należy przy tym interpretować ściśle, a nie rozszerzająco z korzyścią dla strony zgłaszającej sprzeciw. Taki sposób rozumowania wynika z dwóch powodów. Po pierwsze, w polskiej kulturze prawnej respektuje się zasadę, że "wyjątków nie wolno rozciągać w drodze wykładni" (exceptiones non sunt extendendae). Po drugie, rygoryzm stosowania art. 138 § 2 k.p.a. ma też sens praktyczny: jeśli organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał do ponownego rozpatrzenia, to sprawa będzie jeszcze raz badana przez organ pierwszej instancji i strony postępowania będą miały możność obrony swoich praw.
Wyjaśniając wyjątkowość art. 138 § 2 k.p.a. należy też podkreślić – co szczególnie istotne w rozpatrywanej sprawie – że co do zasady w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy powinien zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania orzekać w sposób reformatoryjny, czyli co do istoty sprawy. Z kompetencji kasacyjnych, czyli prawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien korzystać tylko w ograniczonym zakresie, tylko wówczas, gdy nie ma możliwości samodzielnego zbadania istotnych okoliczności, a bez ustaleń w takim zakresie nie można rozstrzygnąć sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 341/16, LEX nr 2 423 038).
Taka zasada została zastosowana w rozpatrywanej sprawie. Organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną, gdyż uznał, że zakres czynności wyjaśniających, a także kształtujących, które musiałby podjąć w związku z wadami projektu rozbiórkowego jest na tyle szeroki, że podjęcie takich czynności powodowałoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
8. Odnosząc przedstawione reguły i zasady prawa do okoliczności wydania decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] października 2018 r., wymienioną decyzję należało uznać za prawidłową i uzasadnioną z punktu widzenia kryteriów wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w przypadku decyzji organu pierwszej instancji niewątpliwie doszło do naruszenia przepisów postępowania. W szczególności Prezydent [...] udzielił pozwolenia na rozbiórkę ww. obiektów budowlanych (A, B, C, D), mimo że nie zostały wyjaśnione i wzięte pod uwagę wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy. Tym samym doszło do naruszenia art. 7 i 77 oraz 80 k.p.a. Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził naruszenie przez Prezydenta [...] zasady zapewnienia wszystkim stronom prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Nie wszyscy właściciele działek graniczących z działką nr ewid. [...] zostali uznani za strony postępowania przed organem pierwszej instancji, nawet w sytuacji, gdy budynki przewidziane do rozbiórki zlokalizowane były w ostrej granicy między poszczególnymi nieruchomościami.
Nie ma więc wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły okoliczności faktyczne odpowiadające pierwszej przesłance wydania decyzji kasacyjnej.
Zdaniem Sądu, w sprawie dotyczącej pozwolenia na rozbiórkę obiektów budowlanych na działce nr ewid. [...] zakres spraw, których nie zbadał i nie rozpatrzył prawidłowo organ pierwszej instancji był na tyle szeroki, że wyjaśnienie przez organ odwoławczy wszystkich okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Przepisy prawa stanowią bowiem, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję w pierwszej instancji (art. 136 § 1 i § 4 k.p.a.). Taka postać skrócenia postępowania administracyjnego nie może wszakże prowadzić do pozbawienia stron możliwości skarżenia decyzji w zwykłym trybie odwoławczym. Wydanie zatem rozstrzygnięcia bezpośrednio przez organ drugiej instancji naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania przewidzianą w art. 15 k.p.a. Należy też podkreślić, że zasada dwuinstancyjności postępowania ma nie tylko charakter techniczny lub formalny, ale jest to zasada mająca na celu ochronę praw podmiotowych stron postępowania. Zawarta w ustawie zasada znajduje też swoje umocowanie w przepisach Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 172/13, LEX nr 1310164 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 345/07, LEX nr 390785).
W tym stanie rzeczy Sąd uznaje za w pełni prawidłowe rozstrzygnięcie Wojewody [...] zawarte w zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podzielił stanowiska skarżącej, która żądała, aby zaskarżoną decyzję uchylić, a jednocześnie w wytycznych Sądu wskazać organowi drugiej instancji konieczność wydania decyzji reformatoryjnej, tj. rozstrzygającej sprawę co do istoty, zamiast decyzji kasacyjnej. Tym bardziej Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że Sąd powinien nakazać organowi drugiej instancji wydanie decyzji odmawiającej pozwolenia na rozbiórkę. Należy bowiem podkreślić, że prawo zagospodarowania nieruchomości przez właściciela, polegające na wznoszeniu obiektów budowlanych, a także dokonywaniu rozbiórki istniejących obiektów budowlanych co do zasady powinno być respektowane przez organy administracji publicznej i przez sądy. Realizacja takiego prawa podmiotowego przez właściciela nie może oczywiście naruszać analogicznych uprawnień właścicieli nieruchomości sąsiednich. Zgodnie z konstytucyjną zasadą proporcjonalności ograniczenia wolności i praw podmiotowych nie mogą wszakże naruszać istoty tych wolności i praw, czyli prowadzić do bezwzględnego pozbawienia lub unicestwienia praw.
W przedstawionym kontekście Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] jest prawidłowa również z tego względu, że nie wyklucza rozbiórki obiektów budowlanych położonych na działce nr ewid. [...] tylko z tego względu, że rozbiórka taka przeprowadzona bez właściwego przygotowania prawnego i technicznego mogłaby naruszyć interesy sąsiada. Właściciel działki nr ewid. [...] ma prawo do dokonania rozbiórki obiektów budowlanych istniejących na jego nieruchomości, lecz ma jednocześnie obowiązek przygotować taką rozbiórkę zgodnie z przepisami prawa i z poszanowaniem dla interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich. Dlatego też zaskarżona decyzja organu drugiej instancji jest – zdaniem Sądu – uzasadniona również w kategoriach celowościowych i funkcjonalnych. Nie ma zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, a przez to do przesądzania, że organ drugiej instancji powinien w określony sposób rozstrzygnąć sprawę. Żądanie skarżącej jest nie tylko nieuzasadnione, ale również niezgodne z prawem.
9. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151a § 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił sprzeciw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło