VII SA/Wa 298/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Bożena Więch – Baranowska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego postanawia : zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2009 r. tylko w zakresie przyznania M.O. prawa pomocy poprzez ustanowienia adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2009 r. odmówiono M. O. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 12 stycznia 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął kolejny uzupełniony przez M. O. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, który Sąd potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 28 lipca 2009 r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy i oceniając jej sytuację materialną z uwzględnieniem okoliczności przedstawionych w złożonym formularzu Sąd uznał, że zachodzą przesłanki do zmiany w części postanowienia Sądu z dnia 28 lipca 2009 r. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni pogorszyła się w stosunku do tej, która wynikała z nadesłanego w marcu 2009 r. formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wprawdzie w niewielkim zakresie wzrosły dochody z których wnioskodawczyni utrzymuje się wraz z mężem z kwoty 2.130,90 złotych netto na kwotę 2.282,00 złotych netto miesięcznie, to jednak ze względu na znaczny wzrost dotychczas ponoszonych wydatków nie można uznać, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni nie zmieniła się. Przede wszystkim, dwukrotnie zwiększyły się koszty ponoszone dotychczas przez wnioskodawczynię na leczenie siebie i męża oraz na zakup lekarstw z kwoty 500,00 zł na kwotę 1.232,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że zarówno ona jak i mąż są starszymi, przewlekle chorymi osobami, po przebytych zawałach i operacjach dlatego też wzrosły wydatki związane z leczeniem. Wskazała, że zwiększyły się również koszty związane z mieszkaniem i jego utrzymaniem w stosunku do tych dotychczas ponoszonych, tj. z kwoty 500,00 złotych do kwoty 729,00 złotych miesięcznie. Jak podała wnioskodawczyni łącznie jej miesięczne wydatki z uwzględnieniem ww. kosztów oraz wydatków związanych z zakupem niezbędnych artykułów żywnościowych (660,00 złotych) wynoszą w sumie 2.621,00 złotych. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni 89 m ² powierzchni użytkowej, nieruchomość rolną o powierzchni 0,23 ha (własność hipoteczna) oraz 0,23 ha (umowa kupna – sprzedaży). Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada zasoby pieniężne w wysokości 42,000,00 złotych zgromadzone na funduszu inwestycyjnym, których wielkość zmniejszyła się w stosunku do podawanej we wcześniejszym wniosku kwoty 50.000,00 złotych. Oceniając ponownie sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że zachodzą przesłanki do zmiany postanowienia Sądu z dnia 28 lipca 2009 r. poprzez ustanowienie dla wnioskodawczyni adwokata. Biorąc pod uwagę ponad dwukrotne zwiększenie kosztów ponoszonych przez wnioskodawczynię na leczenie i zakup lekarstw dla siebie i męża oraz zwiększenie wydatków ponoszonych z tytułu posiadania mieszkania uznano, że poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru byłoby wydatkiem wykraczającym poza jej możliwości finansowe. Z tego względu, zmieniono ww. postanowienie Sądu w tym zakresie i przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Uznano, że wnioskodawczyni uzyskując przy pomocy męża stały dochód miesięczny w wysokości 2.282,00 złotych netto miesięcznie przy ograniczeniu wydatków nie będących niezbędnymi będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jej płynności finansowej. Trudno bowiem uznać by wnioskodawczyni posiadając zgromadzone na funduszu inwestycyjnym zasoby pieniężne w wysokości 42.000,00 złotych nie była w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczność życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Nie sposób natomiast uznać aby wnioskodawczyni, która jest w stanie zgromadzić środki finansowe o ww. wysokości oraz posiada ww. nieruchomości była osobą na tyle ubogą, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.