VII SA/Wa 299/25
WyrokWSA w Warszawie2025-10-21
Skład orzekający: sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji administracyjnej, wydane na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy stwierdzono nieważność decyzji pierwotnej, a decyzja zmieniająca została wydana w oparciu o tę nieważną decyzję, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji administracyjnej wydane na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. jest zgodne z prawem, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że decyzja jest dotknięta wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.). W sytuacji, gdy decyzja pierwotna została stwierdzona nieważna (ex tunc), a decyzja zmieniająca została wydana w oparciu o tę nieważną decyzję, istnieje uzasadnione przypuszczenie rażącego naruszenia prawa przez decyzję zmieniającą, co uzasadnia wstrzymanie jej wykonania. Organ nie musi mieć pewności co do istnienia kwalifikowanego naruszenia prawa, wystarczy uzasadnione przypuszczenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Wielkopolskiego o wstrzymaniu wykonania decyzji Starosty J. z marca 2024 r., która zatwierdziła zamienny projekt budowlany i zmieniła pierwotną decyzję z marca 2022 r. o pozwoleniu na budowę. Pierwotna decyzja z 2022 r. została częściowo stwierdzona nieważna przez Wojewodę, a następnie częściowo utrzymana w mocy przez GINB. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, kwestionując zasadność wstrzymania wykonania decyzji zmieniającej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi W. B. i Z. Sp. i H. B. Spółka z o. o. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.) sędzia WSA Michał Podsiadło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2025 r. sprawy ze skarg W. B. i [...] B. S.i H. B. Spółka z o. o. z siedzibą w G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 listopada 2024 r. znak: DOR.7111.75.2024.MML w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej oddala skargi
Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2024r. znak IR-IV.7840.40.2024.10, na podstawie art. 159 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024., poz. 572 - dalej "k.p.a."), wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Starosty J. nr [...] z [...] marca 2024 r. (znak: [...] ) wydanej dla Z. Sp. z o.o. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny oraz zmieniającej decyzję Starosty J. nr [...] z [...] marca 2022 r.
W uzasadnieniu Wojewoda Wielkopolski wskazał, że Starosta J. decyzją nr [...] z [...] marca 2022 r. (znak: [...] ) zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił W. B. pozwolenia na budowę pięciu budynków inwentarskich do odchowu cieląt, magazynu płodów rolnych, budynku składowego, budynku gospodarczo-garażowego, budynku socjalno-biurowego oraz dwóch szczelnych zbiorników bezodpływowych, realizowanych jako zabudowa zagrodowa związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym o maksymalnej obsadzie inwentarza wynoszącej 642,75 DJP na dz. nr ewid. [...] (po podziale [...] ) położonej w T. , gmina K. - dalej "decyzja z 2022 r.".
Decyzja z 2022 r. została zmieniona decyzjami Starosty J. nr:
- [...] z [...] marca 2023 r. (znak: [...] ) - dalej "decyzja z 2023 r.,
- [...] z [...] marca 2024 r. (znak: [...] ) - dalej "decyzja z 2024 r.
W związku ze stwierdzeniem istotnych nieprawidłowości podczas udzielenia pierwotnego pozwolenia na budowę (decyzja z 2022 r.), Wojewoda Wielkopolski decyzją z 19 czerwca 2024 r., znak IR-IV.7721.50.2024 r. stwierdził nieważność decyzji z 2022 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 sierpnia 2024 r., znak DOR.7110.282.2024.DKA utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 19 czerwca 2024 r., znak IR-IV.7840.50.2024.10 w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z 2022 r. w zakresie obejmującym zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę pięciu budynków inwentarskich do odchowu cieląt oznaczonych w projekcie zagospodarowania terenu symbolami 3, 5, 6, 7, 8 oraz uchylił zaskarżoną decyzję w pozostałej części i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 2022 r. w tej części.
Zgodnie z art. 159 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1.
W sprawie istotne znaczenie miał fakt, że Wojewoda Wielkopolski decyzją z 19 czerwca 2024r., znak IR-IV.7840.50.2024.10 stwierdził nieważności decyzji z 2022 r.
Choć decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nie jest tożsama z decyzją w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego, to są one ze sobą ściśle związane i wzajemnie zależne od siebie. Wobec tego zachodzi wysokie prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności decyzji z 2024 r. z uwagi na jej ścisłą zależność z nieważną decyzją z 2022 r.
Po wstępnej analizie sprawy ustalono, iż decyzja z 2024 r. obarczona jest również wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażąco narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (w brzmieniu obowiązującej w dacie orzekania przez organ stopnia podstawowego). Udzielenie pozwolenia (decyzji zmieniającej pierwotną decyzję z 2022 r.) na budowę inwestycji polegającej na budowie obiektów ściśle związanych z hodowlą zwierząt niezgodnie z wymaganiami ochrony środowiska (decyzji środowiskowej) stanowi niewypełnienie podstawowych wymogów, od których ustawodawca uzależnia wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zaszło prawdopodobieństwa, że decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem 22 listopada 2024 r. DOR.7111.75.2024.MML na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażaleń W. B. oraz Z. Sp. z o.o. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z 12 sierpnia 2024 r., znak: IR- IV.7840.40.2024.10, w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ podał, że przepis art. 159 § 1 k.p.a. wymienia tylko jedną przesłankę wstrzymania wykonania decyzji, tj. "prawdopodobieństwo" istnienia wad skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Decyzją z 19 czerwca 2024 r., znak: IR-IV.7840.50.2024.10, Wojewoda Wielkopolski stwierdził nieważność pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. decyzji Starosty J. z [...] marca 2022 r.
Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 1 sierpnia 2024 r., znak: DOR.7110.282.2024.DKA, utrzymał w mocy decyzję z 19 czerwca 2024 r., w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty J. z [...] marca 2022 r., nr [...] , co do udzielenia pozwolenia na budowę pięciu budynków inwentarskich do odchowu cieląt oznaczonych w projekcie zagospodarowania terenu symbolami 3, 5, 6, 7, 8 - a w pozostałym zakresie uchylił decyzję z 19 czerwca 2024 r., znak: IR- IV.7840.50.2024.10 i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty J. z [...] marca 2022 r., nr [...] .
Z powyższego wynika, że pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, w części dotyczącej pięciu budynków inwentarskich do odchowu cieląt. Decyzja o stwierdzeniu nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc) od daty wydania decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną. Następuje wówczas powrót do stanu poprzedniego, obowiązującego przed dniem wydania decyzji, której nieważność stwierdzono, zaś skutki prawne decyzji usuniętej z obrotu są zniesione od dnia jej wydania.
Dlatego nie była możliwa zmiana decyzji Starosty J. z [...] marca 2022 r., w części dotyczącej budowy pięciu budynków inwentarskich do odchowu cieląt, bowiem w tej części nie funkcjonowała w obiegu prawnym. Podstawowym warunkiem zmiany decyzji jest zaś jej funkcjonowanie w obrocie prawnym.
Zatwierdzony decyzją Starosty J. z [...] marca 2024 r., zamienny projekt zagospodarowania terenu oraz zamienny projekt architektoniczno-budowlany terenu obejmuje między innymi 5 budynków inwentarskich do odchowu cieląt.
Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Decyzja zmieniająca, wydana w trybie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, jest decyzją przedmiotowo zależną od zmienianej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Powyższe wskazuje na prawdopodobieństwo, że decyzja Starosty J. z [...] marca 2024 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 36a Prawa budowlanego.
W. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 listopada 2024 r., znak: DOR.7111.75.2024.MML.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji pomimo, iż wydane zostało z naruszeniem prawa;
b. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak powołania podstawy prawnej postanowienia;
c. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez brak powołania podstawy materialnoprawnej postanowienia, co uniemożliwia kontrolę, czy nie doszło do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy i naruszenia zasady dwuinstancyjności, a z uzasadnienia postanowienia wynika, iż doszło do takiej zmiany;
d. art. 15 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do naruszenia dwuinstancyjności postępowania,
e. art. 159 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy Wojewoda Wielkopolski stwierdził nieważność decyzji Starosty J. nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. w części a w pozostałej części odmówił stwierdzenia jej nieważności;
f. art. 159 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż stwierdzenie nieważności decyzji Starosty J. nr [...] z [...] marca 2022 r. powoduje, iż zachodzi prawdopodobieństwo unieważnienia decyzji Starosty J. nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy organ nie wykazał prawdopodobieństwa stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,
g. art. 159 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania konkretnych okoliczności faktycznych uzasadniających istnienie wady z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
h. art. 16 § 1 k.p.a., poprzez niezastosowanie i naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych.
Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi podał, że organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak powołania podstawy prawnej wydanego postanowienia. Zupełne zaniechanie podania podstawy materialnoprawnej wydanego postanowienia czyni niemożliwą kontrolę, czy organ II instancji zachował zasadę dwuinstancyjności postępowania i czy doszło do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż doszło do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy i naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Organ I instancji w ogóle nie wskazał przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia lakonicznie wskazał, iż decyzja o pozwoleniu na budowę narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Organ II instancji doprecyzował, iż upatruje prawdopodobieństwa dotknięcia decyzji Starosty J. wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i jego zdaniem decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 36a Prawa budowlanego. Tym samym w sprawie doszło do przedmiotowej zmiany tożsamości sprawy i naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Organ II instancji pominął okoliczność, iż stwierdzono nieważność decyzji Starosty J. z [...] marca 2022 r., nr [...] , w części co do udzielenia pozwolenia na budowę pięciu budynków inwentarskich do odchowu cieląt, a w pozostałej części odmówiono stwierdzenia jej nieważności. Brak było podstaw aby w całości wstrzymać wykonanie decyzji Starosty J. [...] z dnia [...] marca 2024 r.
GINB błędnie przyjął, że wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji jest stwierdzenie nieważności innej - odrębnej decyzji administracyjnej ze względu na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie wskazano jakie bezpośrednie konsekwencje odnosi to do decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2024 r.
Uzasadnienie postanowienia nie zawiera wskazania okoliczności faktycznych uzasadniających istnienie wady z art. 156 § 1 k.p.a.
Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 listopada 2024 r., znak: DOR.7111.75.2024.MML.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji pomimo, iż wydane zostało z naruszeniem prawa;
b. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak powołania podstawy prawnej postanowienia;
c. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez brak powołania podstawy materialnoprawnej co uniemożliwia kontrolę, czy nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności, a z uzasadnienia postanowienia wynika, iż doszło do przedmiotowej zmiany sprawy i naruszenia zasady dwuinstancyjności;
d. art. 15 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania,
e. art. 159 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie gdyż Wojewoda Wielkopolski stwierdził nieważność decyzji Starosty J. nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. w części, a w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji;
f. art. 159 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż stwierdzenie nieważności decyzji Starosty J. nr [...] z [...] marca 2022 r. powoduje prawdopodobieństwo unieważnienia decyzji Starosty J. nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa;
g. art. 159 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania okoliczności faktycznych uzasadniających wadę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co nie pozwala na weryfikację istnienia pozytywnych przesłanek stwierdzenia nieważności;
h. art. 16 § 1 k.p.a., poprzez niezastosowanie i naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych.
Skarżąca spółka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak powołania podstawy prawnej postanowienia.
Organ I instancji w ogóle nie wskazał przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Lakonicznie wskazał, iż decyzja o pozwoleniu na budowę narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Organ II instancji doprecyzował, iż upatruje prawdopodobieństwa dotknięcia decyzji Starosty J. wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wskazując, iż decyzja Starosty J. z [...] marca 2023 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 36a Prawa budowlanego. Wskazał na zupełnie inną podstawę prawną, niż organ I instancji. W sprawie doszło do przedmiotowej zmiany tożsamości sprawy i naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Organ II instancji pominął okoliczność, iż decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty J. z [...] marca 2022 r., nr [...] , utrzymana została w mocy w części, a w pozostałej części organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty J. z [...] marca 2022 r., nr [...] . Brak było podstaw aby w całości wstrzymać wykonanie decyzji Starosty J. [...] z dnia [...] marca 2024 r.
GINB błędnie przyjął, że wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji zależnej jest stwierdzenie nieważności decyzji Starosty J. nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. Do wstrzymania wykonania decyzji powinno dochodzić w sytuacjach wyjątkowych.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedziach na skargi wnosił o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 czerwca 2025r. połączył sprawy o sygnaturze akt VII SA/Wa 299/25 i VII SA/Wa 300/25 - do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia - prowadząc dalej sprawę pod sygnaturą VII SA/Wa 299/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Skargi były bezzasadne.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżanym postanowieniem z 22 listopada 2024 r. znak: DOR.7111.75.2024.MML, utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z 12 sierpnia 2024 r., wstrzymujące wykonanie decyzji Starosty J. z [...] marca 2024 r., nr [...] , zatwierdzającej zamienny projekt zagospodarowania terenu i zamienny projekt architektoniczno-budowlany oraz zmieniającej decyzję Starosty J. z [...] marca 2022 r., nr [...] , udzielającą W. B. pozwolenia na budowę pięciu budynków inwentarskich do odchowu cieląt, magazynu płodów rolnych, budynku składowego, budynku gospodarczo-garażowego, budynku socjalno-biurowego oraz dwóch szczelnych zbiorników bezodpływowych - o maksymalnej obsadzie inwentarza wynoszącej 642,75 DJP, na działce nr ewid. [...] w T. , gmina K. (przeniesioną decyzją Starosty J. z [...] listopada 2022 r. na rzecz Z. Sp. z o.o.).
Z akt sprawy wynikało, że wobec istotnych nieprawidłowości podczas udzielenia pierwotnego pozwolenia na budowę, Wojewoda Wielkopolski decyzją z 19 czerwca 2024 r., znak IR-IV.7721.50.2024 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty J. z [...] marca 2022 r., nr [...] .
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 sierpnia 2024 r., znak DOR.7110.282.2024.DKA utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 19 czerwca 2024 r., w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z 2022 r. w zakresie obejmującym udzielenie pozwolenia na budowę pięciu budynków inwentarskich do odchowu cieląt oznaczonych w projekcie zagospodarowania terenu symbolami 3, 5, 6, 7, 8 oraz uchylił zaskarżoną decyzję w pozostałej części i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 2022 r. w tej części.
Następnie wobec istnienia prawdopodobieństwa, że decyzja Starosty J. z dnia 8 marca 2024 r. zatwierdzająca zamienny projekt budowlany oraz zmieniająca decyzję pierwotną Starosty J. z [...] marca 2022 r., została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa budowlanego, Wojewoda wstrzymał jej wykonanie na podstawie art. 159 k.p.a.
Wbrew twierdzeniom skarżących, podjęte postanowienie nie narusza wskazanych w skardze przepisów.
Skarżący w podobnie brzmiących skargach podnosili, że brak było podstaw aby wstrzymać wykonanie decyzji Starosty J. nr [...] z [...] marca 2024 r. w całości - jednak wydając postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji, organ nie musiał mieć pewności, że decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą i tym samym pewności w jakim zakresie nastąpi wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Wystarczy, że poweźmie co do tego uzasadnione przypuszczenie.
Nadto w tej sprawie organ wskazał, który z przepisów art. 156 § 1 k.p.a., miałby w jego ocenie mieć zastosowanie i przytoczył okoliczności prawne, wskazujące na przesłankę wadliwości kwestionowanej decyzji w postaci rżącego naruszenia prawa.
Prawidłowo wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji zależnej jest możliwe, jeśli decyzja pierwotna (tutaj główne pozwolenie na budowę itp.) została uznana za nieważną, ponieważ fakt jej unieważnienia może stanowić podstawę do nieważności decyzji zależnej na podstawie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa). To, że decyzja pierwotna została unieważniona w zasadniczej jej części, stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zależnej. Stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie której udzielono pozwolenia na budowę (potem zmienionego dalszymi decyzjami), miało skutek ex tunc. W sprawie niniejszej oznaczało to, że wskazany podmiot nigdy nie nabył praw do wybudowania pięciu wskazanych budynków inwentarskich do hodowli cieląt.
W ocenie Sądu, podane w uzasadnieniu wydanego postanowienia okoliczności faktyczne i prawne, w związku z którymi wystąpiło prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej, należy ocenić za wystarczające do zastosowania instytucji z art. 159 § 1 k.p.a., a organ nie naruszył w tym postępowaniu zasady dwuinstancyjności. Skoro zgodnie z art. 159 § 1 k.p.a. organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., to oznacza że konieczne było uwzględnienie wadliwości danego rozstrzygnięcia gdy rażąco naruszało prawo, natomiast przejawy tego naruszenia w postaci konkretnej normy prawa materialnego nie musiały być dokładnie określone. Poza tym wskazanie przez organ I i II instancji - jako rażąco naruszonych, różnych przepisów prawa budowlanego, nie pozostawało ze sobą we wzajemnej sprzeczności, a nawet przeciwnie - uzupełniało się.
Organy wyraźnie wskazały, że przyczyną wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji jest prawdopodobieństwo obarczenia jej jedną z wad nieważności, a także w sposób wyraźny określiły przesłanki, na których oparły swoje rozstrzygnięcia.
Użycie w art. 159 § 1 k.p.a. terminu "prawdopodobieństwo", jest charakterystyczne dla zabezpieczającego charakteru instytucji wstrzymania. Wstrzymując decyzję organ nie musi mieć pewności co do istnienia kwalifikowanego naruszenia prawa i wystarczy, gdy w powyższym zakresie poweźmie uzasadnione przypuszczenie. Wyjaśnienie tej kwestii następuje dopiero w trakcie dalszego postępowania prowadzonego w trybie art. 156 § 1 k.p.a. Na marginesie powyższych stwierdzeń należy podnieść, że wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 159 § 1 k.p.a. nie przesądza o stwierdzeniu nieważności decyzji objętej tym rozstrzygnięciem.
Ponadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wyeliminowanie z obrotu decyzji dotkniętej ciężką wadą, a organ, by pomniejszyć negatywne skutki, które mogłyby wystąpić do czasu wydania decyzji stwierdzającej jej nieważność, wstrzymuje jej wykonanie i może to zrobić do czasu podjęcia rozstrzygnięcia.
Organ nie musi dowodzić, że w sprawie wystąpiła konkretna podstawa materialnoprawna stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, lecz wystarczy wskazać na prawdopodobieństwo wystąpienia konkretnej wady w odniesieniu do decyzji, której postanowienie o wstrzymaniu dotyczy. Wskazać który z punktów art. 156 § 1 k.p.a., ma w jego ocenie zastosowanie, z przytoczeniem okoliczności, które wskazują na tę konkretną wadę.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia pozostałych, wymienionych w skargach, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło