VII SA/Wa 2992/18
WyrokWSA w Warszawie2019-06-13
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosław Montowski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej określenia tymczasowego charakteru obiektu budowlanego, jeśli wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy tej części, a usunięcie tego warunku całkowicie zmienia pozwolenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej określenia tymczasowego charakteru obiektu budowlanego nie jest dopuszczalne, ponieważ rozstrzygnięcie o tymczasowości nie ma charakteru decyzji częściowej ani samodzielnego elementu pozwolenia. Usunięcie tego warunku całkowicie zmienia pozwolenie i stan prawny nim ukształtowany, co wykracza poza ramy postępowania o stwierdzenie nieważności. Organ administracyjny w trybie stwierdzenia nieważności nie bada przesłanek do wydania decyzji, lecz rozstrzyga o jej zgodności z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca I. D. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowego z 1998 r. w części dotyczącej postanowienia o tymczasowym charakterze budynku, argumentując, że było to podyktowane brakiem planu zagospodarowania przestrzennego, a budynek ma cechy budowli trwałej. Organy administracji (Wojewoda, GINB) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a skarżąca sama wnioskowała o pozwolenie na budowę tymczasowego obiektu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), , Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) decyzją z dnia [...] października 2018 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U.
z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania I. D. (dalej: skarżąca), od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji
o pozwoleniu na budowę, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] marca 2018 r. I. D., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] sierpnia 1998 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej wnioskodawczyni pozwolenia na budowę pawilonu handlowego z możliwością użytkowania do dnia [...] maja 2005 r., w zakresie dotyczącym zamieszczenia postanowienia o tymczasowym charakterze budynku, przy ul. O. w O., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Wskazała, że takie zakwalifikowanie obiektu podyktowane było wyłącznie brakiem obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania terenu, co przestało być aktualne w świetle podjęcia uchwały Rady Miejskiej w O.
z dnia [...] stycznia 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. W uzasadnieniu wniosku zaznaczono, że pawilon handlowy pomimo znacznego upływu czasu nadal istnieje, ponadto spełnia on wszelkie kryteria budowli trwałej, ponadto odpowiada warunkom technicznym określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 1422).
Analizując akta sprawy, Wojewoda [...] nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Urzędu Rejonowego w O. z dnia [..] sierpnia 1998 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany
i udzielającej wnioskodawczyni pozwolenia na budowę pawilonu handlowego
z możliwością użytkowania do dnia [...] maja 2005 r. przy ul. O. w O. W przedmiotowej sprawie jak stwierdził Wojewoda, nie wystąpiła żadna
z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym również nie zaistniała okoliczność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ww. ustawy, tj. wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, którą podnosiła we wniosku wszczynającym postępowanie strona.
Wojewoda wskazał, że akt sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 r., znak: [...], wynika, że Urząd Rejonowy w O. zatwierdził, przedłożony przez wnioskodawczynie, projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę pawilonu handlowego z możliwością użytkowania do dnia[...] maja 2005 r., w oparciu o wcześniej uzyskane przez inwestora decyzje Urzędu Miasta
i Gminy w O.z dnia [...] maja 1995 r., znak: [...], o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. z dnia [..] lipca 1998 r., znak: [...].
Jak wyjaśnił Wojewoda, zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego mogło być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, uzgodnień, pozwoleń lub opinii innych organów. Stosownie zaś do art. 34 ust. 1 tej ustawy projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone
w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast w myśl przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 89 z 1994 r. poz. 415 z późn. zm.), tj. art. 39 zmiana zagospodarowania terenu, w szczególności jego zabudowa, wymagała ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W świetle art. 40 ust. 1 i 3 ustalanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu następowało, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 1, na podstawie przepisów szczególnych; decyzję o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu wydawał zaś wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych ustawą i przepisami szczególnymi.
Zatem zdaniem Wojewody, obowiązujące w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym dopuszczały możliwość ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na wypadek braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto w aktach sprawy przedstawionych organowi znajduje się postanowienie z dnia [...] maja 1997 r., znak: [...], Wojewody stwierdzające zgodność z prawem warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczących realizacji tymczasowego pawilonu handlowego przy ul. O. w O.
W tej sytuacji, w ocenie organu I instancji, nie stanowi rażącego naruszenia prawa wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która to decyzja ustaliła przedmiotowe warunki dla terenu, na którym nie obowiązywał jeszcze miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Odmienna konkluzja jak podał organ I instancji, prowadziłaby do sytuacji, w której, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, inwestor, który posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie mógłby jej zabudować, gdyż byłoby to sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa.
Odnosząc się do analizy tymczasowego charakteru wzniesionego obiektu budowlanego w postaci pawilonu handlowego Wojewoda [...] podzielił rozumienie tego pojęcia zaprezentowane przez pełnomocnika strony.
Nie podzielił natomiast jest stanowiska skarżącej strony, iż przedmiotowy pawilon handlowy nie był nigdy tymczasowym obiektem budowlanym i nie powinien być rozebrany. W tym zakresie Wojewoda odwołał się do załączonego przez inwestora projektu budowlanego oraz dokumentacji technicznej, wskazującej, iż przedmiotem inwestycji był pawilon handlowy o charakterze tymczasowym (opis techniczny).
O tymczasowości pawilonu świadczy również według ustaleń Wojewody decyzja
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana przez Urząd Miasta
i Gminy w O., jak i decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków
w L. udzielająca zezwolenia na prowadzenie prac na działce nr [...] przy ul. O.
Końcowo stwierdził, że późniejsze uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym zrealizowano inwestycję nie może zaś stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W tej sytuacji Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2018 r. [...], na podstawie art. 157 oraz art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332), odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Rejonowego w O.
z dnia [...] sierpnia 1998 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej skarżącej pozwolenia na budowę pawilonu handlowego
z możliwością użytkowania do dnia [...] maja 2005 r., w zakresie dotyczącym postanowienia o tymczasowym charakterze budynku.
Rozpoznając odwołanie, zaskarżoną decyzją powołaną na wstępie GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...].
Uzasadniając decyzję wywiódł, że iż zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy z 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ze zm. wg stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji organu stopnia podstawowego), przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej
i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Z kolei stosownie do art. 36 ust. 1 pkt 2, Prawa budowlanego, w decyzji
o pozwoleniu na budowę właściwy organ, w razie potrzeby określa czas użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych.
Zdaniem GINB, sam fakt trwałego połączenia budynku z gruntem nie oznacza, że budynek ten nie może być budynkiem tymczasowym. Wystarczającą przesłanką do uznania danego obiektu za tymczasowy w rozumieniu przywołanego unormowania jest to, iż obiekt ten przeznaczony jest do użytkowania w okresie krótszym niż jego trwałość techniczna, przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że postanowieniem z [...] sierpnia 1998 r., znak: [...], Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w O. zaopiniował pozytywnie przedstawioną przez inwestora dokumentacje techniczną tymczasowego pawilonu handlowego w O. przy ul. O. a. Inwestor składając ww. wniosek o wydanie pozwolenia na budowę był świadomy tymczasowości projektowanego obiektu. Godził się również się z koniecznością rozebrania takiego obiektu po upływie określonego w decyzji terminu.
W konkluzji zaakcentował, że kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną
z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Za bezzasadne GINB uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. czy art. 77 § 1 k.p.a. Odniósł się także do nowych dowodów wyjaśniając, iż przesłanka wznowieniowa nie podlega badaniu w postępowaniu nieważnościowym.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca zarzuciła:
I. obrazę przepisów postępowania, które miały wpływ na treść decyzji, tj.:
a. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez brak stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Rejonowego pomimo rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu przedmiotowej decyzji, w sytuacji, gdy zakwalifikowanie budynku - pawilonu handlowego, przy ul. O.w O., jako obiektu tymczasowego, podyktowane było wyłącznie brakiem obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania terenu, w sytuacji gdy cechy tego obiektu budowlanego, jego konstrukcja, zastosowane materiały i technologia, wskazują na to, iż spełnia on wszelkie kryteria budowy trwałej;
b. naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. przez niepodjęcie przez organy administracji publicznej wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności zmierzających do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, w tym nieuwzględnienie dołączonego do akt protokołu z oceny stanu technicznego budynku Pawilonu handlowego położonego w O. przy ul. O., z dnia [...] września 2018 r.
Powołując się sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wniosła
o: uchylenie decyzji GINB z dnia [...] października 2018 roku oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...]czerwca 2018 r. w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu podkreśliła, iż istniejący obiekt budowlany – pawilon handlowy, spełnia wszelkie kryteria budowli trwałej. Nadto w ocenie skarżącej organ traci z pola widzenia okoliczność, że zamieszczenie w decyzji o pozwoleniu na budowę postanowienia o tymczasowym charakterze budynku było podyktowane wyłącznie brakiem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta O., który został uchwalony dopiero w dniu [...] stycznia 2004 r.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej p.p.s.a. ).
Rozpoznając sprawę Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w tym w szczególności nie narusza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od ogólnej zasady trwałości i stabilności decyzji określonej w art. 16 k.p.a. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji w granicach określonych w art. 156 §1 k.p.a. Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nie uprawnia bowiem organu orzekającego do rozpatrywania sprawy merytorycznie "co do jej istoty" tak jak w postępowaniu odwoławczym lecz wyłącznie
w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Tak więc, jeżeli zachodzi którakolwiek
z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. organ nadzoru jest obowiązany wydać decyzję stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa ze wskazaniem okoliczności z powodu których nie stwierdził jej nieważności. Na pierwszy plan, zarówno w doktrynie prawa, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych wysuwa się zasada trwałości decyzji ostatecznych wydanych w toku instancji.
Z nie budzących zastrzeżeń Sądu poglądów prezentowanych w doktrynie (vide – KPA - Komentarz red. M. Jaśkowska Zakamycze 2005 Wyd. II str. 956 i nast.) oraz judykaturze wynika, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok SN z 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36; wyrok NSA z 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91).
W niniejszej sprawie kontroli sądowej podlegała decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Rejonowego z [...] sierpnia 1998 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej I. D. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego
z możliwością użytkowania do dnia [...] maja 2005 r., w części dotyczącej tymczasowego charakteru obiektu objętego pozwoleniem na budowę.
Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji powyższej – w zakresie dotyczącym zamieszczenia postanowienia o tymczasowym charakterze budynku.
Podnosiła, że takie zakwalifikowanie obiektu podyktowane było wyłącznie brakiem obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania terenu, co przestało być aktualne w świetle podjęcia uchwały Rady Miejskiej w O. z dnia [...] stycznia 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. Również strona zaznaczyła, że pawilon handlowy pomimo znacznego upływu czasu nadal istnieje i ponadto spełnia wszelkie kryteria budowli trwałej, ponadto odpowiada warunkom technicznym.
Z kolei rozpoznające wniosek skarżącej organy uznały jego niezasadność. Po pierwsze zwrócono uwagę, w kontekście zarzutów odwołania, że zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki,
a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Nie umknęło uwadze GINB, iż skarżąca wniosła o wydanie pozwolenia na budowę pawilonu handlowego tymczasowego na działce nr ew. [...] położonej w O. Również co istotne z decyzji o ustaleniu warunków zabudowy
i zagospodarowania terenu wynika, że przedmiotem inwestycji jest tymczasowy pawilon handlowy z terminem użytkowania do [...] maja 2005 r. Powyższe potwierdza także decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. z [...] lipca 1998 r. udzielająca zezwolenia na prowadzenie prac związanych z budową przedmiotowego pawilonu.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie istnieje podstawa prawna do zawarcia w pozwoleniu na budowę postanowienia określającego czas użytkowania tymczasowego obiektu budowlanego (art. 36 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego) czy określenia terminu rozbiórki obiektu tymczasowego (art. 36 ust. 1 pkt 3 lit. b prawa budowlanego), nie można zatem postawić zarzutu wydania decyzji bez podstawy prawnej. Czym innym natomiast jest zasadność wydania takiej decyzji w określonym przypadku. Definicje tymczasowego obiektu budowlanego zawiera art. 3 pkt 5 prawa budowlanego, przy czym jedynie
w przypadku obiektów pozbawionych trwałego połączenia z gruntem charakterystyka prowadzona jest z odwołaniem się do cech obiektu. W dwóch pozostałych przypadkach o tymczasowym charakterze decydują: przeznaczenie do czasowego użytkowania oraz zamiar przeniesienia w inne miejsce. Jest oczywiste, że cechy te nie tkwią w samym obiekcie, ale zależą od inwestora lub okoliczności powstania.
Rozstrzygnięcie w pozwoleniu na budowę o terminie użytkowania (lub rozbiórki) obiektu budowlanego stanowi bardzo istotny element decyzji, kształtujący pozycję stron postępowania w szczególny sposób i rodzący określone skutki pod postacią obowiązku rozbiórki po upływie terminu. Nie ulega wątpliwości, że pozycja prawna inwestora jest
w takim przypadku diametralnie inna, niż w przypadku udzielenia pozwolenia bez wprowadzonego ograniczenia dla obiektu tymczasowego.
W ocenie Sądu, co do zasady należy zgodzić się, że stwierdzenie nieważności możliwe jest zarówno w stosunku do całej decyzji, jak i w stosunku do jej części, mimo że wniosek taki nie wynika wprost z treści art. 156 § 1 k.p.a., w którym mowa
o stwierdzeniu nieważności decyzji. Dopuszczalność stwierdzenia nieważności w części została jednak przyjęta już w wyroku NSA z 21 stycznia 1988 r., sygn. IV SA 859/87 (ONSA 1990, nr 2-3, poz. 25). Jest ona jednak ograniczana pewnymi warunkami,
w szczególności na uwagę zasługuje zastrzeżenie, że wady uzasadniające stwierdzenie nieważności winny odnosić się do takich elementów rozstrzygnięcia, którym można przypisać cechę samodzielności, decyzji częściowej, co w tym zakresie umożliwia
stwierdzenie nieważności (por. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996, s. 703).
Taka sytuacja nie występuje w rozpoznawanej sprawie. Rozstrzygnięcie
o tymczasowym charakterze inwestycji nie ma charakteru decyzji częściowej, nie stanowi samodzielnego elementu pozwolenia na budowę, albowiem determinuje treść tego pozwolenia w szczególny sposób, zaś usunięcie tego warunku całkowicie zmienia pozwolenie i stan prawny nim ukształtowany. Zasadnie zatem organy rozpoznające wniosek skarżącej wskazały, że nie jest możliwe uwzględnienie żądania stwierdzenia nieważności takiej decyzji jedynie w części, że należy ocenić sytuację całościowo, że wykreślenie warunku dotyczącego terminu tworzy nową sytuację prawną. W razie stwierdzenia wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, stwierdzeniem takim może być objęta cała tego rodzaju decyzja, co organy w niniejszej sprawie uznały za niedopuszczalne ze względu na związanie wnioskiem strony. Natomiast stwierdzenie nieważności w części określającej tymczasowy charakter obiektów z względu na następczą weryfikację cech inwestycji i przyjęcie, że nie ma ona charakteru tymczasowego, nie jest dopuszczalne.
Co istotne, organ administracyjny działając w trybie stwierdzenia nieważności nie bada przesłanek do wydania decyzji, ale rozstrzyga o jej zgodności z prawem
i ewentualnie usuwa z obrotu prawnego decyzję dotkniętą wadą kwalifikowaną, w tym rażącego naruszenia prawa. Skoro w tym trybie nadzwyczajnym nie dochodzi do ponownego rozpoznania sprawy, to poprzez stwierdzenie nieważności decyzji w części nie można na nowo i w zupełnie inny sposób niż pierwotnie, ukształtować treści pozwolenia na budowę.
Odnosząc się zatem do zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że są one bezpodstawne. Chybiony jest w tej sytuacji zarzut kreowany w skardze, jakoby zakwalifikowanie pawilonu handlowego do obiektu tymczasowego podyktowane było wyłącznie brakiem miejscowego planu zagospodarowania terenu. Skarżąca pomija tu, że składając wniosek o pozwolenie na budowę jako inwertor – sama wnosiła o wydanie pozwolenia na budowę pawilonu tymczasowego. Również co zostało wskazane powyżej nie ma znaczenia w okolicznościach sprawy, że pawilon handlowy spełnia wszelkie kryteria budowy trwałej.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło