VII SA/Wa 300/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-26

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego, który został wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem i przepisami prawa, a jego rozmiary i usytuowanie uniemożliwiają legalizację?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego, ponieważ został on wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem oraz przepisami technicznymi, a jego rozmiary i usytuowanie uniemożliwiają jego legalizację. Wybudowanie obiektu innego niż objęty zgłoszeniem stanowi samowolę budowlaną, która podlega procedurze rozbiórki zgodnie z art. 49b Prawa budowlanego, a nie procedurze legalizacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący M. i R. W. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Budynek ten został wybudowany na nieruchomości skarżących, ale jego wymiary i usytuowanie (w odległości 0,37 m od granicy działki) były niezgodne ze zgłoszeniem, które przewidywało budowę obiektu o powierzchni do 25 m2 i w odległości 3 m od granicy. Skarżący argumentowali, że budynek nie jest trwale związany z gruntem i można go dostosować do przepisów bez rozbiórki, a także że wcześniejsze postępowanie umorzeniowe nie kwestionowało jego lokalizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. W. i R. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j., Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. W. i R. W. (dalej jako: "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] września 2015 r. Nr [...], nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Z akt sprawy wynikało, że w dniu [...] maja 2015 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] wpłynął wniosek M. F. i D. F. (współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w [...]) o skontrolowanie legalności budynku gospodarczego należącego do M. i R. W. na posesji przy ul. [...] w [...]. W toku ogledzin przeprowadzonych [...] maja 2015 r. ustalono, że na terenie ww. nieruchomości w granicy z działką nr [...],[...] i [...] znajduje się budynek gospodarczy konstrukcji drewnianej o wymiarach 7,20 m x 4,0 m (ściana frontowa o długości 4m, ściany prostopadłe o długości 7,20 m i 6,18 m i wys. ok. 3,22 m, wraz z przyległą wiatą o szer. 2,02 m), posiadający dach jednospadowy konstrukcji drewnianej, kryty papą, skierowany w stronę posesji. Obiekt usytuowany został w odległości ok. 0,37 m. od budynku znajdującego się na działce nr [...], nie jest trwale związany z gruntem. Podczas kontroli skarżący okazali zgłoszenie do Wydziału Architektury z dnia [...] czerwca 2012 r. na wybudowanie wolnostojącego budynku gospodarczego, parterowego o pow. zabudowy do 25 m2 oraz postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wzywające do uzupełnienia zgłoszenia. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] nałożył na R. W. obowiązek rozbiórki opisanego wyżej budynku gospodarczego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Odwołanie od ww. decyzji PINB dla [...] wnieśli M. i R. W., wskazując, że było już prowadzone postępowanie w ramach nadzoru budowlanego dotyczące przedmiotowej nieruchomości i zakończyło się wydaniem przez PINB dla [...] w dniu [...] lutego 2014 r. decyzji umarzającej postępowanie. Wydana decyzja nie kwestionowała obecnego usytuowania budynku w ostrej granicy działki. Skarżący wskazali również, że lokalizując przedmiotowy budynek wykorzystywali w sposób racjonalny powierzchnię działki, a sam budynek nie stwarza żadnego niebezpieczeństwa dla środowiska lub zagrożenia dla innych osób. Podkreślili, że istnieje możliwość przesunięcia przedmiotowego budynku gospodarczego do wymaganych 3 m od granicy działki, albowiem nie jest on na stałe przytwierdzony do gruntu, dlatego nie zachodzi konieczność jego rozbiórki. W tych okolicznościach została wydana wymieniona na wstępie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] listopada 2015 r. Oceniając stan sprawy, organ odwoławczy wskazał, że PINB dla [...] prawidłowo ustalił stan faktyczny, dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania i zastosował właściwe przepisy prawa. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ II instancji wskazał, że niedające się usunąć naruszenie prawa w postaci realizacji obiektu budowlanego niezgodnie z dokonanym w dniu [...] czerwca 2012 r. zgłoszeniem, jak również niezgodnie z przepisami § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, skutkuje koniecznością rozbiórki obiektu. Organ wyjaśnił, że zgłoszenie obejmowało zamiar wykonania wolnostojącego budynku gospodarczego, parterowego o powierzchni zabudowy do 25 m2, a z opisu do rysunku wynikało, że odległość od granicy z działką nr [...]i [...] wynosić będzie 3 m. Tymczasem wybudowano budynek gospodarczy o znacznie większych wymiarach w odległości 0,37 m od budynku na działce nr [...]. W ocenie [...] WINB nawet gdyby przedmiotowy obiekt budowlany był zlokalizowany w granicy z działką sąsiednią, to z uwagi na jego wymiary, przekraczające wymiary, o których mowa w § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz niestykanie się ścianą z innym budynkiem na działce sąsiedniej usytuowanym w granicy, brak jest możliwości jego zalegalizowania poprzez nałożenie określonych robót budowlanych. [...] WINB podzielił zatem stanowisko organu I instancji dotyczące braku możliwości doprowadzenia wykonanych prac do stanu zgodnego z prawem oraz uznał, że nałożenie obowiązku przesunięcia obiektu wiązałoby się z jego faktyczną rozbiórką i odbudową w innym miejscu. Odnosząc się do argumentów przedstawionych w odwołaniu wskazał, że wprawdzie zgłoszenie do organu architektoniczno - budowlanego zostało złożone skutecznie, jednakże z uwagi na fakt, iż roboty budowlane wykonano niezgodnie ze zgłoszeniem i przepisami prawa, w efekcie czego powstała inna inwestycja, to konieczna była ingerencja organu nadzoru budowlanego. M. i R. W., wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., domagając się jej uchylenia. Wydanej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niepodjęcie przez organ, wszystkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności, a także naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, iż ze strony sąsiadów przedmiotowej nieruchomości nie było zastrzeżeń. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż zaskarżona decyzja została podjęta bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i z naruszeniem podstawowych zasad praworządności, proporcjonalności i słusznego interesu obywateli zawartych w przepisach prawa materialnego formalnego jak i Konstytucji RP. Skarżący podnieśli, że przedmiotowy budynek gospodarczy, nie jest trwale związany z gruntem, ma konstrukcję drewnianą łatwą do przeróbek i zmian. Możliwe było, zatem zastosowanie zaleceń polegających na dostosowaniu budynku do obowiązujących przepisów prawa budowlanego bez konieczności jego rozbiórki. Ponadto zwrócili uwagę, że budynek ten był już przedmiotem zgłoszenia i badania przez organ oraz, że nie wnoszono żadnych uwag co do sposobu budowy jak i miejsca jego posadowienia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 49b Prawa budowlanego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), który stanowi, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Jeżeli budowa, o której mowa, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie odpowiednich dokumentów umożliwiających zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu. Zatem legalizacja inwestycji uzależniona jest od ustalenia, czy obiekt w zrealizowanym kształcie odpowiada przepisom prawa w tym techniczno-budowlanym. Braku możliwości doprowadzenia wykonanych prac do stanu zgodnego z prawem oznacza, iż nie ma podstaw do wszczynania procedury legalizacyjnej. Zasadnie organy ustaliły wystąpienie niedającego się usunąć naruszenia prawa w postaci wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z dokonanym w dniu [...] czerwca 2012 r. zgłoszeniem, jak również niezgodnie z przepisami § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co skutkowało koniecznością jego rozbiórki. W realiach sprawy słusznie organ uznał, że nałożenie obowiązku przesunięcia obiektu oraz jego zmniejszenia do wymiarów wskazanych w zgłoszeniu wiązałoby się z jego rozbiórką i odbudową w innym miejscu tak w sensie faktycznym jak i w sensie formalno-prawnym. Nowy obiekt (po przeniesieniu) nie posiadałby żadnych części wspólnych z obiektem legalizowanym. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego, obowiązującego w dacie dokonania zgłoszenia ([...] czerwca 2012r.), pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie mogła przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki W tej sprawie doszło do wykonania innego obiektu, niż objętego zgłoszeniem, co kwalifikuje wykonane roboty jako samowolną budowę obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia, podlegającą procedurze opisanej w art. 49b ustawy Prawo budowlane. Zatem przedmiotowe postępowaniem dotyczyło obiektu faktycznie wykonanego, czyli całego drewnianego budynku gospodarczego ze ścianą frontową o długości 4m, ścianami prostopadłymi o długości 7,20 m i 6,18 m i wys. ok. 3,22 m, wraz z przyległą wiatą o szer. 2,02 m, z drewnianym dachem jednospadowym, krytym papą, skierowanym w stronę posesji inwestora. Przepis art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowalnego stanowi, że przez obiekt budowlany należy rozumieć budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową. Granica legalnego działania inwestora, który dokonał zgłoszenia była wyznaczona przez ten akt. Natomiast ze stwierdzeniem realizacji innego obiektu niż w zgłoszeniu, Prawo budowlane wiąże dalej idące skutki prawne niż w przypadku odstępstwa od zgłoszenia robot budowlanych. Sąd potwierdza ocenę organu, że w sprawie zachodził przypadek determinujący samowolę budowlaną. Przeprowadzone w dniu [...] maja 2015r. oględziny, w których uczestniczyli skarżący oraz sporządzone w ich wyniku: protokół, załącznik do protokołu jak i dokumentacja fotograficzna stanowią, przekonujący dowód, że inwestor wykonał drewniany budynek gospodarczy, zupełnie inny od objętego zgłoszeniem. W ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły w oparciu o materiał dowodowy, iż postępowanie w sprawie powinno być prowadzone na podstawie art. 49b ustawy Prawa budowlanego. W tym miejscu należy wskazać, że wykonanie robót budowlanych w następstwie skutecznie dokonanego zgłoszenia uniemożliwia stosowanie przepisu art. 49b ustawy Prawo budowlane, ale nie wyklucza możliwości zastosowania trybu przewidzianego w przepisach art. 50 i art. 51 ustawy. Tę zasadę można jednak stosować wówczas gdy istnieje relacja - architektoniczna i przestrzenna obiektu objętego zgłoszeniem oraz faktycznie wybudowanego. Organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Stan faktyczny ustalono prawidłowo. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił jaki był przedmiot postępowania i w oparciu o jaką podstawę prawną wydano decyzję. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa i nie mogły odnieść zamierzonego skutku, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło