VII SA/Wa 3010/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-27

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego z urzędu)?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jednakże, posiadane dochody i oszczędności nie wskazują na szczególnie trudną sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni D. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej decyzji Ministra Finansów w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się wraz z córką i niepełnosprawnym synem z dochodów w wysokości 2.650,00 zł miesięcznie, posiada dom i samochód. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków na utrzymanie domu, codzienne utrzymanie, koszty leczenia, utrzymania samochodu, spłaty kredytu, a także informacje o posiadanych oszczędnościach i braku pomocy ze strony rodziny.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano D. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2013 r. po rozpoznaniu wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej w części postanawia: 1. przyznać D. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych D. S. złożyła wypełniony formularz wniosku PPF w którym zwróciła się o zwolnienie z kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. We wniosku wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką i synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 2.650,00 złotych miesięcznie. Wskazała, że posiada dom o pow. 110 m² oraz samochód osobowy Toyotę Yaris. Podkreśliła, że córka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, syn natomiast jest osobą niepełnosprawną bardzo schorowaną, wymieniła we wniosku choroby na które choruje. Zarządzeniem z dnia 14 lutego 2013 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu ( tj. opłaty za gaz, energię, telefon, podatek od nieruchomości, opał itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Wezwano także wnioskodawczynię do podania orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie ( żywność, odzież, środki chemiczne itp.) oraz jakie miesięcznie ponosi wspólnie z synem koszty na leczenie i zakup leków, należało podać ich wysokość. Nadto zobowiązano wnioskodawczynię do podania jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem samochodu, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Zwrócono się także z zapytaniem czy córka uzyskuje dochody jeśli tak, należało podać z jakiego tytułu (umowa o pracę, o dzieło, zlecenie, działalność gospodarcza itp.) i w jakiej wysokości oraz w jakiej wysokości wnioskodawczyni lub córka zaciągnęła kredyt, na jaki cel i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty. Zapytano również wnioskodawczynię czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych osób lub organizacji państwowych lub społecznych jeśli tak, należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie oraz czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość. Jednocześnie wezwano do nadesłania kserokopii wyciągów z konta bankowego wnioskodawczyni i córki z dwóch ostatnich miesięcy. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni, od daty doręczenia zarządzenia, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 1 marca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie oceniając dane przedstawione we wniosku stwierdzono, że wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką i synem. Podkreśliła, że córka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, syn natomiast jest osobą niepełnosprawną bardzo schorowaną, wymieniła we wniosku choroby na które choruje. Podała, że posiada dom o pow. 110 m ² oraz samochód osobowy Toyotę Yaris. Wnioskodawczyni wskazała we wniosku, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów w wysokości 2.650,00 złotych miesięcznie. Kwotę tę uzyskuje z tytułu emerytury w wysokości 600,00 złotych oraz z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.900,00 złotych i zasiłek pielęgnacyjny na syna w wysokości 150,00 złotych. W nadesłanych piśmie z dnia 28 lutego 2013 r. (data wpływu do Sądu 1 marca 2013 r.) wnioskodawczyni poinformowała, że syn otrzymuje z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej także zasiłek stały w wysokości 389,00 złotych oraz "kartki na obiad". Z podanych informacji w piśmie z dnia 1 marca 2013 r. wynika, że córka zaciągnęła w 2011 r. kredyt w wysokości 130.000,00 złotych na remont domu. Do spłaty pozostała kwota 87.000 złotych. W formularzu wniosku wnioskodawczyni podała, że miesięczna spłata raty wynosi 850.00 złotych. Wnioskodawczyni podała, że miesięcznie ponosi następujące koszty stałe związane z utrzymaniem domu tj. opłatę za gaz w wysokości 20,00 złotych, opłatę za energię w wysokości 164,00 złotych, opłatę za telefon i internet w wysokości 80,00 złotych, opłatę za telewizję cyfrową 19,00 złotych, opłatę za wywóz śmieci 26,00 złotych, opłatę za wodę 50,00 złotych, opał 250,00 złotych, podatek od nieruchomości 15,00 złotych. Nadto wnioskodawczyni wskazała, że miesięcznie na zakup żywności przeznacza ok. 1.000,00 złotych, zakup odzieży 50,00 złotych, zakup środków chemicznych 20,00 złotych, koszty utrzymania samochodu tj. zakup paliwa w wysokości 150,00 złotych, ubezpieczenie 130,00 złotych. Dodała także, że ponosi koszty na leczenie i zakup leków dla siebie i syna w wysokości około 400,00 złotych. Oświadczyła, że od rodziny nie uzyskuje żadnej pomocy. Posiada oszczędności pieniężne w wysokości 1.300,00 złotych. Wyjaśniła, że środki na koncie córki pochodzą z kredytu hipotecznego i są przeznaczone na kontynuację i zakończenie remontu domu. Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów z których utrzymuje się wnioskodawczyni wraz z rodziną oraz ponoszone przez nią wydatki uznano, że nie jest ona w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawczyni. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest na tyle osobą ubogą, iż jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają jej wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Należy podkreślić, że wnioskodawczyni uzyskuje stały dochód miesięczny oraz posiada zgromadzone oszczędności pieniężne w wysokościach podanych wyżej. Świadczy to o tym, że nie pozostaje ona w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oceniono, że ponoszenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie w całości przez wnioskodawczynię nie spowoduje jej utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Ze względu na fakt, iż strona wnioskująca wniosła o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie radcę prawnego. Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło