VII SA/Wa 3021/12

WyrokWSA w Warszawie2013-05-07

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych, opierając się na ustaleniach organu pierwszej instancji, nie dysponując kompletnym materiałem dowodowym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez organ odwoławczy zasady bezpośredniości i wyczerpującego gromadzenia materiału dowodowego (art. 7, 77, 80 k.p.a.). Organ ten nie dysponował kompletnym materiałem dowodowym, w tym kluczowymi dokumentami, na które się powoływał, co uniemożliwiło ocenę prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien sam zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, a nie jedynie opierać się na ustaleniach organu niższej instancji, zwłaszcza gdy brakuje istotnych dokumentów.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie nadbudowy i ocieplenia budynku, uznając, że roboty zrealizowano zgodnie z pozwoleniem na budowę i pozwoleniem na użytkowanie, a istotnych odstępstw nie stwierdzono. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wspólnota mieszkaniowa zarzuciła organom nieuwzględnienie dowodów wskazujących na istotne wady i niedoróbki wykonanych robót, a także brak odniesienia się do wniosku o powołanie komisji weryfikacyjnej. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu wadliwości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi W. w P. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2012 r. ([...]), na podstawie art. 1[...] § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. - umorzył postępowanie w sprawie nadbudowy i ocieplenia wielorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] obr. [...] w P. przy ul. P.. Organ wskazał, że ww. inwestycję zrealizowano w oparciu o ostateczną decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r. ([...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na nadbudowę i ocieplenie ww. budynku. Dodał, że podczas kontroli 4 stycznia 2012r oraz obowiązkowej kontroli ww. obiektu w dniu 23 marca 2012r. nie stwierdzono istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu i warunków pozwolenia na budowę. Decyzją z [...] kwietnia 2012r. udzielono pozwolenia na użytkowanie. Nie było zatem podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy, wobec stwierdzonego stanu faktycznego, jako prawidłowe ocenił umorzenie postępowania i powołując się na art. 1[...] §1 k.p.a. wyjaśnił, czym jest bezprzedmiotowość postępowania. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania stwierdził, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie. Wskazał, iż jako organ odwoławczy nie może odnieść się do prawidłowości udzielenia pozwolenia na użytkowanie, a jedynie do poprawności postępowania zakończonego decyzją organu I instancji. Dodał, iż zgodność z prawem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie może być zbadana jedynie w trybie nadzwyczajnym. Kwestie zgłaszanych usterek mogą być natomiast wyjaśnione w postępowaniu cywilnym. Skargę na powyższą decyzję złożyła W.w P. i wnosząc o jej uchylenie zarzuciła brak odniesienia się do wniosku o powołanie komisji do weryfikacji twierdzeń z protokołu obowiązkowej kontroli z dnia 23 marca 2012 r. oraz do oceny stanu faktycznego wykonania zadania realizowanego przez J. G. wg. dokumentacji fotograficznej usterek i niedoróbek W. dokonanej 31 sierpnia 2012 załączonej do odwołania. Podniosła, że w protokole z ww. kontroli obowiązkowej przeprowadzonej w oparciu o art. 59a ustawy, znajdują się zapisy sprzeczne ze stanem faktycznym w odniesieniu do : 1) braku wykonania urządzeń budowlanych - miejsc postojowych, altanek śmietnikowych; 2) nieprawidłowego wykonania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano- instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem, w tym brak prawidłowych podłączeń do istniejącej instalacji kanalizacyjnej oraz brak instalacji piorunochronowej i bezpiecznych wyłazów i wejść na dach, 3) brak dokumentów potwierdzających dopuszczenie wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego. Skarżąca dodała, że do dnia dzisiejszego brak jest instalacji odgromowej i bezpiecznych wyjść na dach, kominy wentylacji grawitacyjnej są niedrożne - wyloty zakryte siatką podtynkową, rynny i rury spustowe, są Ø 100 a powinny Ø 150 oraz zamontowano je niezgodnie ze sztuką budowlaną, widnieją duże ubytki elewacji, nie wykończono szczeliny dylatacyjnej. Wspólnota wskazała, że w przypadku nieistotnych zmian w projekcie inwestor powinien dołączyć kopie rysunków z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony. Następnie podniosł, że 5 września 2012 r. komisja powołana przez Zarząd W., pomimo odmowy zgłoszenia przez inwestora gotowości odbioru robót, potwierdzonej przez inspektora nadzoru z ramienia W., rozpoczęła czynności w celu odbioru końcowego robót ujętych w akcie notarialnym. W ich trakcie inwestor z małżonką oświadczyli, że nie złożą dokumentów wymaganych przy odbiorze, ponieważ 23 marca 2012 r. dokonał tego PINB w [...], czego potwierdzeniem jest protokół kontroli obowiązkowej złożony komisji odbiorczej. Inwestorzy oświadczyli, że nie złożą żadnych dokumentów, z wyjątkiem dokumentacji powykonawczej, gdyż złożyli ją w PINB. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], którą organ ten umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na nadbudowie i ociepleniu wielorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] obr. [...] w P. przy ul. . Podstawowy zarzut jaki należy skierować do organu odwoławczego, to zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez naruszenie zasady bezpośredniości przeprowadzenia dowodów i gromadzenia materiału dowodowego. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a. obowiązkiem organu II instancji jest bowiem dogłębne przeanalizowanie przesłanek materialnoprawnych i procesowych decyzji organu I instancji, tym samym rozpoznanie sprawy od nowa. Wskazać przy tym trzeba, że stosownie do art. 77 kpa organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że to organ gromadzi materiał dowodowy i ocenia jego wartość w sprawie. Zgodnie zaś z art. 80 kpa na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (patrz wyroki NSA: z dnia 28 marca 2012r., sygn. akt I OSK 563/11, LEX nr 1145120; z dnia 1 grudnia 2011r., sygn. akt I OSK 135/1, LEX nr 1149158). Tymczasem organ odwoławczy wydając rozstrzygnięcie oparł się jedynie na ustaleniach organu I instancji, podzielając stanowisko, że przesłanką skutkującą umorzeniem postępowania nadzorczego był fakt stwierdzenia - w trakcie obowiązkowej kontroli spornej inwestycji, przeprowadzonej w dniu 23 lutego 2012 r. - zgodności wykonanych robót budowlanych z decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r. udzielającą pozwolenia na budowę Jednak w aktach sprawy brak jest wspomnianego wyżej protokołu z obowiązkowej kontroli, jak również decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] , a także decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...]udzielającej inwestorowi pozwolenia na użytkowanie. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie dysponował zatem kompletnym materiałem dowodowym, niezbędnym do wydania rozstrzygnięcia, pomimo że w świetle powołanych przepisów, jego obowiązkiem było zgromadzenie pełnej dokumentacji, a przede wszystkim tej dokumentacji, na którą powołał się organ w uzasadnieniu decyzji. Tylko po zapoznaniu się z całością akt sprawy organ był uprawniony do stwierdzenia, iż ustalenia poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a tym samym wydana decyzja, są prawidłowe i odpowiadają wymogom prawa. Organ wojewódzki nie skorzystał z możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. W konsekwencji, wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył zasady ogólne k.p.a., w szczególności art. 7 art. 77, art. 80 k.p.a. uniemożliwiając tym samym ocenę jej prawidłowości w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Rozpoznając sprawę ponownie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego biorąc pod uwagę stanowisko Sądu, dokona ponownego rozpoznania sprawy, w oparciu o całość materiału dowodowego, mając na uwadze treść art. 136 k.p.a. Jednocześnie Sąd podkreśla, że nie przesądza o trafności bądź bezzasadności utrzymania przez organ II instancji w mocy decyzji umarzającej prowadzone przed organem nadzoru postępowanie. Wobec braku pełnego materiału dowodowego jakiekolwiek jednoznaczne w tej mierze oceny byłyby bowiem przedwczesne. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 145 §1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło