VII SA/Wa 304/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P.P., K.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : odmówić P.P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 18 marca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez P.P. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i syn. Wnioskodawca oświadczył, że wraz z rodziną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1.500,00 złotych oraz z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę w firmie D. w wysokości 2.800,00 złotych, co w sumie stanowi dochód w wysokości 4.300,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada lokal usługowy o powierzchni 84 m ², który obciążony jest kredytem w wysokości 520.000,00 złotych, oszczędności pieniężne w wysokości 25.000,00 złotych oraz połowę samoobsługowej myjni samochodowej. Oświadczył, że posiada także dwa samochody : osobowy Audi A4 rok produkcji 2002 r. o wartości około 20.000,00 złotych oraz Peugeot Partner z 2003 r. o wartości około 7.000,00 złotych. Dodał, że jest obciążony kredytem hipotecznym na kwotę 260.000,00 złotych zaciągniętym na okres 20 lat oraz kredytem obrotowym na kwotę 78.000,00 złotych na okres 10 lat. Podał, iż miesięczna rata spłaty kredytów wynosi około 3.000,00 złotych. Zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2011 r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, gdzie zamieszkuje dom/mieszkanie i jaki posiada tytuł prawny do domu/mieszkania (własność, najem, użyczenie, itp.) w którym przebywa oraz jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu/mieszkania, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek od nieruchomości, wynajem, itp.). Wezwano wnioskodawcę także do podania jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi i jaki uzyskuje miesięcznie z niej dochód. Zwrócono się z zapytaniem, czy uzyskuje dochód, a jeśli tak, to w jakiej wysokości z tytułu posiadania lokalu usługowego o powierzchni 84 m ² oraz czy uzyskuje dochody z tytułu posiadania połowy samoobsługowej myjni samochodowej. Wezwano wnioskodawcę do wyjaśnienia skąd posiadał środki finansowe na budowę parkingu wielostanowiskowego z myjnią, wewnętrzną instalacją gazową oraz przyłączem wodno – kanalizacyjnym w miejscowości K. (dz. nr ew.[...]). Wezwano wnioskodawcę także do wskazania jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem dwóch samochodów marki Audi A4 oraz Peugeot Partner (zakup paliwa, ubezpieczenia) oraz do podania jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. Ponadto wezwano wnioskodawcę do nadesłania kserokopii z rachunków bankowych jego oraz małżonki z trzech ostatnich miesięcy oraz kserokopii zeznania podatkowego złożonego w Urzędzie Skarbowym za 2010 r., w przypadku nie złożenia jeszcze rozliczenia za 2010 r. należało nadesłać kserokopię zeznania podatkowego za 2009 r. W dniu 12 maja 2011 r. (data stempla biura podawczego do Sądu) wpłynęły żądane wyjaśnienia oraz dokumenty. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca wraz z rodziną zamieszkuje w domu swej matki. Wskazał, że koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą 800,00 złotych. Oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą, na którą obecnie składa się : prowadzenie studia solarium z którego miesięczny dochód wynosi 1.500,00 złotych oraz wynajem lokalu usługowego sieci "Ż." w wysokości 4.100,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wyjaśnił, że budowę myjni samoobsługowej sfinansował z zaoszczędzonych środków własnych oraz kredytu. Podał, iż dochód jaki uzyskał z myjni samoobsługowej za 2010 r. wyniósł 4.750,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że koszt utrzymania dwóch samochodów wynosi z tytułu zakupu paliwa 550,00 złotych miesięcznie oraz opłat OC w wysokości 80,00 złotych miesięcznie. Dodał, że przestał już pracować na umowę o pracę w firmie D. Oświadczył, że na bieżące potrzeby życia codziennego przeznacza około 1.500,00 złotych. Z nadesłanych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że w 2010 r. wnioskodawca uzyskał przychód w wysokości 170.172,29 złotych, który po odliczeniu kosztów jego uzyskania w wysokości 15.6989,11 złotych stanowi dochód w wysokości 13.183,18 złotych. Z nadesłanych natomiast wydruków z konta firmowego oraz osobistego wnioskodawcy za okres od 1 lutego 2011 r. do 4 maja 2011 r. wynika, że na konie firmowym suma obrotów wyniosła około 3.800,00 złotych, natomiast na osobistym w granicach 2.656,86 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że małżonka nie posiada rachunku bankowego. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z przedłożonego oświadczenia majątkowego nie wynika bowiem, aby sytuacja majątkowa skarżącego uniemożliwiała mu samodzielne finansowanie prowadzonego postępowania sądowego oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że wnioskodawca posiada stały niemały dochód miesięczny z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej obejmującej studio solarium oraz wynajem lokalu usługowego o łącznej wysokości 5.600,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca uzyskuje także dochód z tytułu posiadania połowy samoobsługowej myjni samochodowej. Zaznaczyć należy, że wnioskodawca zgromadził niemałe oszczędności pieniężne w wysokości 25.000,00 złotych oraz jest w stanie ponosić koszty związane z utrzymaniem dwóch samochodów. Wnioskodawca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe i jak podał w oświadczeniu mieszka razem z rodziną w domu, który jest własnością matki. Należy zatem przyjąć, że w kosztach związanych z utrzymaniem domu wnioskodawca jedynie partycypuje w ich części, a pozostałą część kosztów ponosi matka. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżący zaś do grona takich osób nie należy. Instytucja ta nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość uzyskiwanego stałego dochodu miesięcznego oraz zgromadzonych oszczędności pieniężnych. Dodać należy, że także bank udzielając wnioskodawcy dwóch kredytów ocenił jego sytuację finansową jako odpowiednią do przyznania kredytu, umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nim związanych. Wnioskodawca zaś nie podnosił, że ma jakiekolwiek problemy ze spłatą rat kredytu z uzyskiwanego dochodu. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala mu zarówno na poniesienie kosztów sądowych w sprawie jak i na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że obecne koszty sądowe jakie wnioskodawca ma ponieść to wpis sądowy od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych. Stwierdzono zatem, że wnioskodawca ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jego płynności finansowej. Dodać należy, że także ewentualne przyszłe koszty sądowe, jakie wnioskodawca miałby ponieść w niniejszej sprawie nie będą wyższe od wysokości wpisu sądowego od skargi. W kwestii ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu uznano, że wnioskodawca posiadając zgromadzone oszczędności pieniężne i przy uzyskiwanym stałym miesięcznym dochodzie będzie w stanie także pokryć koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W świetle powyższego uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony bowiem nie wykazała ona, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.