VII SA/Wa 304/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-09

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada oszczędności, dochody z działalności gospodarczej oraz płynność finansową na kontach, wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Posiada on dochody z dwóch firm, oszczędności w wysokości 25.000,00 zł oraz płynność finansową na kontach, co pozwala mu na samodzielne pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, przeznaczoną dla osób w bardzo trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca K.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom, firmowy samochód, oszczędności oraz jest współwłaścicielem dwóch spółek cywilnych. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, wnioskodawca przedstawił informacje o swoich dochodach, kosztach utrzymania oraz dokumenty finansowe. Sąd ocenił, że przedstawiona sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono K.G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P.P., K.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : odmówić K.G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 23 marca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez K.G. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i syn. Wnioskodawca oświadczył, że żona jest osobą bezrobotną i w chwili obecnej zajmuje się wychowaniem dziecka. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 148 m ², firmowy samochód Volvo V 70 rok produkcji 2005 r. o wartości około 30.000,00 złotych oraz oszczędności pieniężne w wysokości 25.000,00 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że jest współwłaścicielem drugiej spółki cywilnej zajmującej się produkcją biżuterii srebrnej z bursztynem. Dodał, że wyniki finansowe spółki za rok 2010 r. są ujemne, a druga spółka, której jest także współwłaścicielem obciążona jest debetem w wysokości 35.000,00 złotych. Zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi i jaki uzyskuje miesięczny dochód, w przypadku nie uzyskiwania żadnego dochodu, należało wskazać z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca utrzymuje siebie i rodzinę. Wezwano także wnioskodawcę do podania kosztów jakie ponosi miesięcznie z tytułu utrzymania domu, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek od nieruchomości, itp.), kosztów związanych z utrzymaniem samochodu (zakup paliwa, ubezpieczenie) oraz wskazanie jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem skąd posiadał środki finansowe na budowę parkingu wielostanowiskowego z myjnią, wewnętrzną instalacją gazową oraz przyłączem wodno – kanalizacyjnym w miejscowości K. (dz. nr ew.[...]). Ponadto, wezwano wnioskodawcę do nadesłania kserokopii z rachunków bankowych jego oraz małżonki z trzech ostatnich miesięcy, kserokopii zeznania podatkowego złożonego w Urzędzie Skarbowym za 2010 r., a w przypadku nie złożenia jeszcze rozliczenia za 2010 r. należało nadesłać kserokopię zeznania podatkowego za 2009 r. W dniu 23 maja 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia i dokumenty. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu prowadzenia dwóch firm : 1) P. SC P.P., K.G., która zajmuje się prowadzeniem parkingu wielostanowiskowego wraz z myjnią oraz 2) A. S.C. G. K., L. G., która zajmuje się produkcją biżuterii srebrnej z kamieniami, tj. bursztynem, turkusem, koralem. Wnioskodawca oświadczył, że dochód jaki uzyskuje w ciągu roku potwierdzają dołączone zeznania podatkowe PIT 36 i PIT/B. Wnioskodawca oświadczył, że ponosi następujące koszty miesięczne związane z utrzymaniem domu : z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości około 300,00 złotych, opłat za gaz w wysokości około 300,00 złotych, opłat za wodę i ścieki w wysokości około 100,00 złotych, opłat za telefony w wysokości około 250,00 złotych oraz podatek od nieruchomości w wysokości 500,00 złotych rocznie. Wnioskodawca podał, że koszty utrzymania samochodu wynoszą z tytułu zakupu paliwa około 300,00 złotych miesięcznie, ubezpieczenia w wysokości 600,00 złotych rocznie. Na bieżące potrzeby życia codziennego w tym na zakup żywności wnioskodawca przeznacza kwotę w wysokości około 1.000,00 złotych, na zakup odzieży w wysokości około 300,00 złotych oraz środków chemicznych w wysokości około 60,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że środki finansowe na budowę parkingu wielostanowiskowego z myjnią, wewnętrzną instalacją gazową oraz przyłączem wodno-kanalizacyjnym posiadał z oszczędności żony oraz z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Z nadesłanego przez wnioskodawcę zeznania podatkowego za 2010 r. wynika, że wnioskodawca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej A. SC K.G., G.L. poniósł w 2010 r. stratę w wysokości - 4.305,80 złotych natomiast z tytułu prowadzenia spółki P. S.C. P. P., K.G. dochód w wysokości 4.760,10 złotych rocznie. W sumie roczny dochód wnioskodawcy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 454,30 złotych. Z nadesłanego wyciągu z konta firmowego wnioskodawcy za okres od 18 lutego 2011 r. do 18 maja 2011 r. wynika, że wartość operacji na koncie wyniosła 21 565,71 złotych. Natomiast suma uznania na koncie osobistym wnioskodawcy za okres od 16 stycznia 2011 r. do 9 maja 2011 r. wyniosła 97.775.42 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z przedłożonego oświadczenia majątkowego nie wynika bowiem, aby sytuacja majątkowa skarżącego uniemożliwiała mu samodzielne finansowanie prowadzonego postępowania sądowego oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że wnioskodawca posiada stały dochód miesięczny z tytułu prowadzenia dwóch firm, które zajmują się prowadzeniem parkingu wielostanowiskowego wraz z myjnią oraz produkcją biżuterii srebrnej z kamieniami. Zaznaczyć należy, że wnioskodawca posiada na koncie oszczędnościowym niemałe oszczędności pieniężne w wysokości 25.000,00 złotych. Ponoszone zaś przez wnioskodawcę miesięczne koszty utrzymania domu, samochodu oraz wydatki na bieżące potrzeby życia codziennego wynoszą w sumie około 2.610,00 złotych miesięcznie i są to koszty powszechnie ponoszone przez obywateli. Do kosztów tych należy dodać wydatek roczny związany z ubezpieczeniem samochodu w wysokości 600,00 złotych oraz z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości 500,00 złotych. W świetle powyższego stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie jest na tyle trudna, by uzasadniała przychylenie się do wniosku i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżący zaś do grona takich osób nie należy. Instytucja ta nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy płynność finansowa na koncie wnioskodawcy zarówno osobistym jak i firmowym oraz zgromadzone przez wnioskodawcę oszczędności pieniężne. Zaznaczyć należy, że obecne koszty sądowe jakie wnioskodawca ma ponieść to wpis sądowy od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych. Stwierdzono zatem, że wnioskodawca ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jego płynności finansowej. Dodać należy, że także ewentualne przyszłe koszty sądowe, jakie wnioskodawca miałby ponieść w niniejszej sprawie nie będą wyższe od wysokości wpisu sądowego od skargi. W kwestii ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu uznano, że wnioskodawca posiadając zgromadzone oszczędności pieniężne i posiadając stały dochód będzie w stanie pokryć także koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W świetle powyższego uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony bowiem nie wykazała ona, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło