VII SA/Wa 304/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P.P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2011r. w sprawie ze skargi P.P. i K.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia odmówić P.P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 24 czerwca 2011r. skarżący P.P. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2011r. odmawiającego przyznania P.P. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym stanie rzeczy ww. postanowienie traci moc, a wniosek podlega ponownemu rozpatrzeniu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia majątkowego wynika, że wnioskodawca posiada stały dochód miesięczny z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej obejmującej studio solarium oraz wynajem lokalu usługowego o łącznej wysokości 5.600,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca uzyskuje także dochód z tytułu posiadania połowy samoobsługowej myjni samochodowej. Zgromadził oszczędności pieniężne w wysokości 25.000,00 złotych oraz jest w stanie ponosić koszty związane z utrzymaniem dwóch samochodów. Wnioskodawca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe i mieszka razem z rodziną w domu, który jest własnością matki. Należy zatem przyjąć, że w kosztach związanych z utrzymaniem domu wnioskodawca jedynie partycypuje w ich części, a pozostałą część kosztów ponosi matka. W sprzeciwie skarżący podał, że po odjęciu kosztów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dochód z wszystkich działalności w 2010r. wyniósł 13.183,00 zł, co oznacza, że miesięczny dochód wynosił ok. 1.100,00 zł. Kwota ta nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Sytuacja finansowa rodziny pogorszyła się wraz z chorobą, na którą zachorował wnioskodawca w 2007r. (przewlekłe zapalenie nerek), a w związku z tym nie może w chwili obecnej podejmować większości prac, które pomogłyby polepszyć sytuację finansową rodziny. Kwota 25.000,00 zł jest to część kwoty przyznanego kredytu obrotowego, niezbędna do dalszego leczenia jego choroby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, że strona powinna dołożyć wszelkich starań, aby zgromadzić środki konieczne do prowadzenia postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach i nie może być nadużywana wtedy, gdy strona posiada jakiekolwiek środki finansowe lub dochody. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności, gdy jest to stały dochód miesięczny w postaci otrzymywanego wynagrodzenia za pracę czy też prowadzoną działalność, czyli jak w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a zatem nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uzasadniająca przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala mu zarówno na poniesienie kosztów sądowych w sprawie, jak i na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że obecne koszty sądowe, jakie wnioskodawca ma ponieść, to wpis sądowy od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych. Także ewentualne przyszłe koszty sądowe, jakie wnioskodawca miałby ponieść w niniejszej sprawie nie będą wyższe od wysokości wpisu sądowego od skargi, a posiadając zgromadzone oszczędności pieniężne i przy uzyskiwanym stałym miesięcznym dochodzie będzie w stanie także pokryć koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.