VII SA/Wa 304/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K.G. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2011r. w sprawie ze skargi P.P. i K.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia odmówić K.G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Pismem z dnia [...] lipca 2011r. skarżący K.G. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2011r. odmawiającego przyznania K.G. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym stanie rzeczy ww. postanowienie traci moc, a wniosek podlega ponownemu rozpatrzeniu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia majątkowego i dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe - mieszka razem z żoną i dzieckiem. Żona jest osobą bezrobotną i w chwili obecnej zajmuje się wychowaniem dziecka. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 148 m ², firmowy samochód Volvo V 70 rok produkcji 2005r. o wartości około 30.000,00 zł oraz oszczędności pieniężne w wysokości 25.000,00 zł. Wnioskodawca oświadczył, że ponosi następujące koszty miesięczne związane z utrzymaniem domu : z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości około 300,00 zł, opłat za gaz w wysokości około 300,00 zł, opłat za wodę i ścieki w wysokości około 100,00 zł, opłat za telefony w wysokości około 250,00 zł, zakupu paliwa około 300,00 zł miesięcznie. Na bieżące potrzeby życia codziennego w tym na zakup żywności wnioskodawca przeznacza kwotę w wysokości około 1.000,00 zł, na zakup odzieży w wysokości około 300,00 zł oraz środków chemicznych w wysokości około 60,00 zł miesięcznie. Ponoszone przez wnioskodawcę miesięczne koszty utrzymania domu, samochodu oraz wydatki na bieżące potrzeby życia codziennego wynoszą w sumie 2.610,00 zł. Do kosztów tych należy dodać wydatek roczny związany z ubezpieczeniem samochodu w wysokości 600,00 zł oraz z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości 500,00 zł. Wnioskodawca podał, że posiada stały dochód miesięczny z tytułu prowadzenia dwóch firm, które zajmują się prowadzeniem parkingu wielostanowiskowego wraz z myjnią oraz produkcją biżuterii srebrnej z kamieniami: 1) [...] S.C. P.P., K.G. - prowadzenie parkingu wraz z myjnią oraz 2) [...] S.C. G.K., L.G. - produkcja biżuterii srebrnej z kamieniami, tj. bursztynem, turkusem, koralem. Dodał, że wyniki finansowe jednej spółki za rok 2010r. są ujemne, a druga spółka, której jest także współwłaścicielem obciążona jest debetem w wysokości 35.000,00 zł. Wnioskodawca oświadczył, że środki finansowe na budowę parkingu wielostanowiskowego z myjnią, wewnętrzną instalacją gazową oraz przyłączem wodno-kanalizacyjnym posiadał z oszczędności żony oraz z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Z nadesłanego przez wnioskodawcę zeznania podatkowego za 2010r. wynika, że wnioskodawca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej [...] SC K. G., G. L. poniósł w 2010r. stratę w wysokości - 4.305,80 zł natomiast z tytułu prowadzenia spółki [...] S.C. P.P., K.G. dochód w wysokości 4.760,10 zł rocznie. W sumie roczny dochód wnioskodawcy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 454,30 zł. A z nadesłanego wyciągu z konta firmowego wnioskodawcy za okres od 18 lutego 2011 r. do 18 maja 2011 r. wynika, że wartość operacji na koncie wyniosła 21 565,71 zł. Natomiast suma uznania na koncie osobistym wnioskodawcy za okres od 16 stycznia 2011 r. do 9 maja 2011 r. wyniosła 97.775.42 zł. W sprzeciwie skarżący zwrócił się ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ewentualnie o zwolnienie od kosztów sądowych, choćby częściowe lub przyznanie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, że strona powinna dołożyć wszelkich starań, aby zgromadzić środki konieczne do prowadzenia postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach i nie może być nadużywana wtedy, gdy strona posiada jakiekolwiek środki finansowe lub dochody. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności, gdy jest to stały dochód miesięczny w postaci otrzymywanego wynagrodzenia za pracę czy też prowadzoną działalność, czyli jak w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a zatem nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uzasadniająca przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala mu zarówno na poniesienie kosztów sądowych w sprawie, jak i na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że obecne koszty sądowe, jakie wnioskodawca ma ponieść, to wpis sądowy od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych. Także ewentualne przyszłe koszty sądowe, jakie wnioskodawca miałby ponieść w niniejszej sprawie nie będą wyższe od wysokości wpisu sądowego od skargi, a posiadając zgromadzone oszczędności pieniężne i przy uzyskiwanym stałym miesięcznym dochodzie będzie w stanie także pokryć koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.