VII SA/Wa 305/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. i M. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. Z. z Biura Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W.: tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych), w tym: tytułem opłaty kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych). Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006r, znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a, po rozpatrzeniu wniosku M. i A. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak: [...], uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] stycznia 2005 r., znak: [...], w części dotyczącej nakazu wystąpienia do organu I instancji z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie dwóch studni wykonanych na działce nr ew. [...] oraz jednej na pograniczu działek nr ew. [...] i [...] i w tym zakresie umarzającej postępowanie organu I instancji, a w pozostałej części (dotyczącej doprowadzenia w/w studni do stanu zgodnego z prawem) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] stycznia 2005 r, znak: [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...]. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r, znak: [...], nakazał A. i M. R., A. W., oraz J. I.: doprowadzić studnię wybudowaną w 1968 r, usytuowaną na pograniczu działek nr ew. [...] i [...] w Z., do stanu zgodnego z przepisami § 53 ust. 1, Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r, w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Z dnia 19.07.1966 r. nr 10, poz. 44), powierzchnię terenu w promieniu 1 m dookoła studni wybrukować lub utrwalić w inny sposób, ze spadkiem od kręgów betonowych, doprowadzić dwie studnie kopane wykonane przed 1993 r, usytuowane na działce nr ew. [...] w miejscowości Z., do stanu zgodnego z przepisami § 69 ust. 5, Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r, Nr 17, poz. 62 z późn. zm.), teren otaczający studnię kopaną powinien być zabezpieczony przed przesiąkaniem wody na szerokość 2 co najmniej 2,0 m licząc od zewnętrznej powierzchni ocembrowania studni, przy czym zabezpieczenie to powinno składać się z warstwy ubitej gliny grubości 0,2 m pokrytej brukiem lub płytą betonową na posypce piaskowej, ułożonej ze spadkiem 2 % w kierunku zewnętrznym, wystąpić do urzędu z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie przedkładając orzeczenie techniczne o prawidłowości budowy 2 studni wykonanych na działce nr ew. [...] i 1 studni na pograniczu działek nr ew. [...] i [...], sieci wodociągowej oraz przyłączy do budynków mieszkalnych na działce nr ew. [...], [...] i [...], sporządzone przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia wraz z inwentaryzacją geodezyjną, celem uzyskania pozwolenia na użytkowanie, w terminie do dnia [...] grudnia 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak: [...], uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] stycznia 2005 r, znak: [...], w części dotyczącej nakazu wystąpienia do organu I instancji z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie dwóch studni wykonanych na działce nr ew. [...] oraz jednej na pograniczu działek nr ew. [...] i [...] i w tym zakresie umarzył postępowanie organu I instancji, a w pozostałej części (dotyczącej doprowadzenia w/w studni do stanu zgodnego z prawem) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] stycznia 2005 r, znak: [...]. A. i M. R. wystąpili do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z wnioskiem o stwierdzenia nieważności, opisanej wyżej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W wyniku rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności zapadła zaskarżona decyzja. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zasadnie , zapadła w oparciu o art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r, Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Podstawą zastosowania w/w przepisu było ustalenie, iż przedmiotowa inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz to, iż teren wokół studni na pograniczu działek nr ew. [...] i [...] położonych w Z., nie jest odpowiednio wybrukowany, ani utwardzony co narusza § 53 ust. 1, Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r.,. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Z dnia 19.07.1966 r. nr 10, poz. 44), jak również fakt, iż teren wokół studni znajdujących się na działce nr ew. [...] w 3 Z. nie jest odpowiednio zabezpieczony przed przesiąkaniem wody, co narusza § 69 ust. 5, Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62 z późn. zm.). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak: [...], została wydana zgodnie z prawem i nie jest obarczona żadną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 Kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący A. i M. R. dochodzili uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, że " organem właściwym do rozpatrzenia studni jest Ochrona Środowiska", a zastosowanie w sprawie ma Prawo wodne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do dyspozycji art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.nr153,poz.1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów prawa oraz trafności ich wykładni. W ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając jak w zaskarżonej decyzji dopuścił się obrazy przepisów art. 7 i 77 kpa, wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy. Wskazać należy, że postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nadzwyczajnym. Organ prowadzący postępowanie nieważnościowe nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, a celem postępowania jest przeprowadzenie kontroli ostatecznej decyzji dla zbadania, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych i opisanych w zamkniętym katalogu w art.156§ 1 pkt 1-7 kpa. Zdaniem Sądu , organ dokonując oceny decyzji pod względem przesłanek nieważnosciowych nie uwzględnił istotnych dla tej oceny okoliczności. Z akt sprawy wynika, że jedna że studni usytuowana była na pograniczu działek oznaczonych numerami [...], przy czym działka nr [...] stanowiła własność J. I., zaś działka nr [...] własność M. R.. Inwestorem studni był 4 M. R. Nakaz objęty kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją w zakresie tej studni objął A. i M. R., J. I., a także A. W . Odnośnie studni usytuowanej na działce oznaczonej numerem [...], to jej inwestorem był M. R., właścicielką działki była A. W. Nakaz objęty kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją objął, co do tej studni A. i M. R., A. W., a także. J. I. Wskazać należy , że przepis art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) - przewiduje nałożenie nakazu tam opisanego na inwestora, właściciela lub zarządcę. Rozpoznając sprawę ponownie organ musi rozważyć zatem prawidłowość skierowania nakazu w kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, a w szczególności, czy ewentualne uchybienia w tym zakresie stanowią jedną z przesłanek nieważnościowych, o których mowa w przepisie art.. 156 k.p.a. Kolejną istotną, a niewyjaśnioną przez organ okolicznością jest to , czy w sprawie zakończonej kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją zaistniały okoliczność,i by mogła zapaść taka właśnie decyzja. Ponownie należy odwołać się do przepisu art. 40 w/w ustawy Prawo budowlane, który uzależnia zastosowanie przewidzianej w nim procedury niezbędnej do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami od ustalenia tego, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37. Przepis art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) mówi o przymusowej rozbiórce gdy organ stwierdzi, m.in. że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał , że podstawą zastosowania przepisu art.40 w/w ustawy Prawo budowlane było ustalenie, iż przedmiotowa inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale twierdzenie to nie zostało poparte właściwie wskazanym materiałem dowodowym i jego omówieniem . Rozpoznając sprawę ponownie organ rozważy zatem , czy w kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja mogła zapaść w trybie przepisu art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r., czy też brak odniesienia do przesłanek z przepisuart. 37 tej 5 ustawy stanowi o tym, że decyzja ta zapadła z rażącym, zatem kwalifikowanym naruszeniem prawa . Sąd stwierdza, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja , wydana została przez właściwy organ , a w sprawie zastosowanie miała ustawa Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Studnia nie jest wprawdzie expressis verbis zaliczona do obiektów budowlanych w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. , jednak budowa studni podlega przepisom tej ustawy na co wskazuje treść art. 6 ust 1 i 2 ustalająca, że warunki techniczne jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane, określają wymagania w zakresie ustalonym w art. 5 ust. 1-5, przy czym w pkt 5 mówi się między innymi o zaopatrzeniu w wodę. W ocenie Sądu przedmiotowe studnie, mające umożliwić zaspokojenia własnego zapotrzebowania w wodę trzech gospodarstw, podlegają przepisom zwykłego korzystania z wody i w tych okolicznościach sprawy nie było wymagane pozwolenie wodnoprawne. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145§1 pkt 1 lit. a, c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270), uznając, że istotne jest ponowne rozpoznanie sprawy i rozważenie wskazanych przez Sąd okoliczności , bowiem może mieć ono wpływ na wynik sprawy.