VII SA/Wa 306/08
WyrokWSA w Warszawie2008-05-13
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy linia energetyczna i słup kratowy, wybudowane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, ale z istotną zmianą lokalizacji, mogą zostać uznane za legalne, jeśli nie naruszają przepisów dotyczących planowania przestrzennego, bezpieczeństwa ludzi i mienia, ani nie pogarszają warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie dokonały wszechstronnej analizy materiału dowodowego, w szczególności nie oceniły w pełni przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., który obejmuje nie tylko bezpieczeństwo, ale także niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Sąd podkreślił, że sama legalność pozwolenia na budowę nie przesądza o zgodności realizacji inwestycji z prawem, zwłaszcza w przypadku istotnej zmiany lokalizacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wydania nakazu rozbiórki linii energetycznej 110 kV wraz ze słupem kratowym, przebiegającej przez działkę skarżących. Skarżący kwestionowali legalność budowy, wskazując na istotną zmianę lokalizacji słupa oraz potencjalne zagrożenie dla zdrowia. Organy nadzoru budowlanego wielokrotnie prowadziły postępowania, ostatecznie odmawiając nakazu rozbiórki, opierając się na odnalezionej decyzji o pozwoleniu na budowę i ocenie technicznej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził koszty postępowania od organu na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Paweł Groński (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2008 r. sprawy ze skargi H. i W. C. oraz W. i Z. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. i W. C. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych oraz na rzecz skarżących W. i Z. C. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze. zm. (dalej kpa) oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołań H. C. i W. C. oraz W. C. i Z. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] nr [...] odmawiającej wydania nakazu rozbiórki linii energetycznej o napięciu 110 kV przebiegającej przez działkę nr geod. [...] położoną w S. przy ul. P., stanowiącą własność W. C. oraz H. C. wraz ze zlokalizowanym na niej słupem kratowym, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że wyrokiem z dnia 8 października 2004 r. sygn. akt: 7/IV SA 1194/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie istniejącej linii energetycznej o napięciu 110kV oraz lokalizacji słupa na terenie działki nr [...] w S. przy ul. P. stanowiącej własność W. C.
Po wydaniu powyższego wyroku decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] odmówił wydania nakazu rozbiórki spornej linii energetycznej oraz zrealizowanego na niej słupa kratowego, jednakże decyzją z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji ze względu na konieczność ustosunkowania się do wniosku strony o dopuszczenie dowodu w sprawie.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku W. C. zawartego w piśmie z dnia [...] w sprawie powołania biegłych lekarzy specjalności medycznej w celu ustalenia oddziaływania linii energetycznej wysokiego napięcia 110 kV wraz ze słupem kratowym na stan zdrowia mieszkańców budynku mieszkalnego położonego w S. przy ul. P.
Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] odmówił wydania nakazu rozbiórki linii energetycznej.
Po złożeniu odwołania od powyższej decyzji przez W. C. postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ odwoławczy zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie przedłożenia oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, tj. decyzji Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w S. z dnia [...] (znak:[...]) oraz decyzji Urzędu Miasta w S. Wydział Gospodarki Terenowej z dnia [...] (znak:[...]), jak również oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem dokumentu świadczącego o tytule prawym do własności nieruchomości gruntowej nr geod. [...] położonej w S. przy ul. P.
Z kolei postanowieniem z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy linia energetyczna o napięciu 110 kV przebiegająca przez działkę nr geod. [...] położoną w S. przy ul. P., wraz ze zlokalizowanym na niej słupem kratowym - znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony był pod innego rodzaju zabudowę oraz przedłożenia dokumentu świadczącego o tytule prawym do własności nieruchomości gruntowej nr geod. [...] położonej w S. przy ul. P., tj. aktualnego odpisu z księgi wieczystej nieruchomości gruntowej nr [...] położonej w S. przy ul. P.
Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego w dniu [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W rezultacie ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] nr [...] ponownie odmówił wydania nakazu rozbiórki spornej linii energetycznej wraz ze słupem kratowym, jednakże i ta decyzja – po rozpatrzeniu odwołania H. i W. C. – została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji w dniu 11 września 2007 r. przeprowadził rozprawę administracyjną, w trakcie której W. i H. C. oraz W. i Z. C. i ich pełnomocnik zakwestionowali wiarygodność dokonanych i przedłożonych przez Rejon Energetyczny w S. pomiarów odległości pomiędzy przewodami, a budynkami oraz pomiędzy słupem a budynkami mieszkalnymi i wnieśli o powołanie przez oraz I instancji niezależnego eksperta celem weryfikacji pomiarów. Natomiast przedstawiciel Rejonu Energetycznego w S. dołączył do akt sprawy kopię mapy sytuacji trasy linii stanowiący załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. Ponadto przedstawiciel Rejonu Energetycznego wyjaśnił, iż w trakcie budowy nastąpiło przesunięcie słupa jednakże miało to miejsce z przyczyn niezależnych od inwestora. W miejscu pierwotnego usytuowania słupa rozpoczęta była budowa budynku mieszkalnego przez H. i W. C. Pełnomocnik skarżących wskazał, iż decyzja o pozwoleniu na budowę jest niekompletna (m. in. brak załączników) oraz stwierdził, iż utraciła ona moc w związku ze zmianą lokalizacji słupa i nie uzyskaniem zajęcia terenu na nową lokalizację.
W dniu 21 września 2007 r. Rejon Energetyczny w S. zawiadomił, iż odszukana została decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...], w związku z czym przedłożono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię tej decyzji. Niezależnie od powyższego organ pierwszej instancji sporządził również kserokopię oryginałów pozwolenia na budowę z dnia [...] znak: [...] wydanego przez Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w S. oraz decyzji z dnia [...], nr [...], zatwierdzającej plany realizacyjne przebiegu linii energetycznej napowietrznej 110 kV na odcinkach M.,K.
Kierując się powyższymi ustaleniami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił wydania nakazu rozbiórki linii energetycznej o napięciu 110 kV przebiegającej przez działkę nr geod. [...] położoną w S. przy ul. P., stanowiącą własność W. C. oraz H. C., wraz ze zlokalizowanym na niej słupem kratowym.
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że z ustaleń protokolarnych przeprowadzonych w toku postępowania wynika, iż na wspomnianej działce o nr geod. [...] zlokalizowany jest w odległości 5,15 m od naroża budynku mieszkalnego słup stalowy kratowy stanowiący część linii energetycznej 110 kV. Organ odwoławczy podniósł, że w toku postępowania przedstawiciele Rejonu Energetycznego w S. przedłożyli szereg dokumentów m.in. decyzję Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w S. z dnia [...] Nr [...] zatwierdzającą plan realizacyjny przebiegu linii energetycznej 110 kV na odcinkach M., K., zgodnie z ustaleniami informacji o terenie z dnia [...] Nr [...]. Ponadto w toku postępowania Rejon Energetyczny S. odnalazł decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] znak: [...] wydaną przez Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w S.
W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wyjaśnił rzeczywisty stan faktyczny sprawy oraz dokonał prawidłowej weryfikacji przesłanek wynikających z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Przede wszystkim – zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - ustalono ponad wszelka wątpliwość, że sporna linia została wybudowana legalnie na podstawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji błędne byłoby twierdzenie, że stanowi ona samowolę budowlaną. W związku z powyższym niewłaściwym byłoby nakazanie inwestorowi jego rozbiórki.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołujących się [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że sprawy dotyczące naruszenia prawa własności w tym wyrażenia czy też niewyrażenia zgody na budowę obiektu na działce pozostają poza kompetencją organów nadzoru budowlanego, gdyż roszczenia wynikające z naruszeń prawa własności dochodzone są przed sądem powszechnym. Ponadto wyjaśnił, że wina zmiany lokalizacji słupa nie leży po stronie inwestora, co wynika z pisma Zakładu Energetycznego W. — Teren z dnia [...]. Zmiana ta związana bowiem była z przystąpieniem do realizacji budynku mieszkalnego przez W. C. w miejscu przewidzianym pod budowę omawianego obiektu. W wyniku przeprojektowania sporny słup powstał w obecnym miejscu, jednakże fakt przesunięcia nie może również świadczyć o powstaniu obiektu w warunkach samowoli budowlanej zważywszy, iż przesuniecie to poprzedzone było formalnym przeplanowaniem.
Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego oceny technicznej przedmiotowej linii, która zdaniem skarżących nie jest wystarczająca i nie zawiera odpowiednich pomiarów, organ stwierdził, że opinia ta została sporządzona przez uprawnioną osobę ponoszącą odpowiedzialność zawodową, natomiast z treść opinii wynika, że zostały zachowane wszelkie normy i zabezpieczenia konieczne przy realizacji tego typu obiektów co wpływa na fakt, iż linia energetyczna nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi H. C. i W. C. oraz W. C. i Z. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania w tym art. 76, 77 kpa, a także 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 107 § 3 kpa przez niewyjaśnienie istoty sprawy, w szczególności zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, błędne przeprowadzenie dowodu z dokumentu urzędowego, brak analizy wszystkich dowodów przeprowadzonych w sprawie oraz odmowę wstrzymania rozpatrzenia sprawy do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia nieważności innych decyzji mających istotne znaczenie dla prawidłowego wydanie decyzji w sprawie niniejszej. Skarżący zarzucili również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 37 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane przez błędną jego wykładnię w zakresie uznania, iż przedmiotowa inwestycja została wybudowana legalnie i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub nie pogarsza ich warunków zdrowotnych. W rezultacie H. C. i W. C. oraz W. C. i Z. C. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymaną nią w mocy decyzji organu pierwszej Instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżących kosztów postępowania sądowego.
W obszernym uzasadnieniu Skarżący podnieśli, iż zaskarżona decyzja została poprzedzona wieloletnim postępowaniem, które początkowo doprowadziło do ustalenia, iż przedmiotowa inwestycja (linia napowietrzna wraz ze słupem kratowym) stanowi samowolę budowlaną, jednakże ustalenie to przestało być aktualne ze względu na odnalezienie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zarzucili, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do istotnego zarzutu, że przedmiotowa decyzja z dnia [...] wraz z aktami sprawy o sygn. [...] Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w S. powinna być dołączona do akt postępowania, zaś potwierdzanie "za zgodność" nie jest w sytuacji kwestionowania autentyczności dokumentu wystarczającą czynnością procesową.
Ponadto [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się do zarzutu skarżących zawartego w odwołaniu, że decyzja pozwalająca na "budowę linii elektroenergetycznej" ma charakter generalny i nie była skierowana do skarżących jako właścicieli działek, a także nie zawiera pozwolenia dotyczącego słupa kratowego, który został zrealizowany.
Skarżący podnieśli, iż pozwolenie na budowę i zajęcie nieruchomości dotyczy zatem innego miejsca niż będące własnością skarżących, natomiast zmiana miejsca inwestycji była istotną zmianą dotyczącą samej inwestycji i dlatego wymagała wydania nowej decyzji. Jednakże organ odwoławczy nie odniósł się do tego istotnego argumentu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Skarżących niewyjaśnione zostało podstawowe zagadnienie w aspekcie art. 37 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane dotyczące niebezpieczeństwa dla ludzi bądź niedopuszczalne pogorszenie ich warunków zdrowotnych realizacją samowoli budowlanej. [...] nie wskazuje podstawy prawnej uznania, iż to opinia techniczna, a nie medyczna jest wystarczająca dla tej oceny dotyczącej narażenia na niebezpieczeństwo dla zdrowia lub pogorszenia warunków zdrowotnych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, mającym wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku długotrwałego postępowania administracyjnego, w ramach którego zostało wydanych szereg decyzji administracyjnych, zawierających określone ustalenia faktyczne i prawne. Niewątpliwie zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dysponował zgromadzonym w niniejszej sprawie obszernym materiałem dowodowym, który w całości powinien być rozpatrzony i oceniony przy uwzględnieniu bezwzględnie obowiązujących reguł procesowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobowiązany do przestrzegania przepisów kpa, a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa. oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że organy nadzoru budowlanego pominęły niemalże całkowicie dotychczas zgromadzony materiał dowodowy ograniczając się właściwie do ustalenia braku istnienia samowoli budowlanej ze względu na odnalezienie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] znak: [...] wydaną przez Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w S. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż inwestycja polegająca na budowie spornej linii energetycznej wraz ze słupem kratowym została zrealizowana niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie tej budowy. Podkreślenia wymaga, że jednym z istotnych elementów decyzji o pozwoleniu na budowę jest dokładne oznaczenie lokalizacji planowanej inwestycji. Zmiana lokalizacji inwestycji bez odpowiednich zmian w projekcie zatwierdzonym decyzją pozwalającą na budowę stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu i naruszenie obowiązujących przepisów prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie organy ustaliły ponad wszelką wątpliwość, że w trakcie realizacji linii energetycznej i słupa kratowego nastąpiła zmiana lokalizacji słupa związana z przystąpieniem do realizacji budynku mieszkalnego przez W. C. w miejscu przewidzianym pod budowę omawianego obiektu. Dla oceny legalności zmiany lokalizacji inwestycji nie ma znaczenia jakakolwiek "wina" inwestora lub właściciela działki, na którą powołuje się całkowicie niepotrzebnie organ. Wątpliwości budzi także "formalne przeplanowanie", które – jak twierdzi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – stanowi wystarczający warunek do uznania, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przepis art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. przewidywał możliwość wstrzymania robót budowlanych w przypadku gdy są one wykonywane m. in. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W decyzji o wstrzymaniu robót budowlanych organ podawał podaje wstrzymania robót, ustala wymagania dotyczące doraźnego zabezpieczenia robót oraz ich otoczenia oraz określa, jakie czynności i zmiany lub przeróbki należy wykonać w celu uzyskania decyzji zezwalającej na wznowienie robót terminy, w jakich mają być spełnione określone wymagania i warunki. Natomiast w przypadku gdy wspomniane wymagania i warunki nie zostaną spełnione w wyznaczonym terminie, właściwy terenowy organ administracji państwowej mógł wydać decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę. Nie ulega natomiast wątpliwości, ze w przypadku ukończonej budowy zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że zarówno ustawa Prawo budowlane z 1974 r., jak też obecnie obowiązujące przepisy prawa nie znają pojęcia "formalne przeplanowanie", które [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za warunek legalizacji zmiany lokalizacji spornej inwestycji. W świetle powyższego w ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazuje na naruszenie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Dlatego – wbrew twierdzeniom organu – nie można się zgodzić z ustaleniem, iż w niniejszej sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że sporna linia została wybudowana legalnie na podstawie pozwolenia na budowę. Fakt odnalezienia decyzji o pozwoleniu na budowę, jakkolwiek ma istotne znaczenie dla ustalenia istnienia samowoli budowlanej nie przesądza o realizacji inwestycji zgodnie z przepisami prawa.
Ponadto w rozstrzyganej sprawie organy nie dokonały prawidłowej weryfikacji przesłanek wynikających z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z tym przepisem obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie ograniczyły się wyłącznie do powołania na ocenę techniczną, z której wynika, iż zachowane wszelkie normy i zabezpieczenia konieczne przy realizacji tego typu obiektów co wpływa na fakt, iż linia energetyczna nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia. Tymczasem powołany wyżej przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 stanowi nie tylko o przesłance niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, ale także niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Spełnienie ostatniego warunku, będącego przesłanką możliwości legalizacji budowy zrealizowanej niezgodnie z przepisami nie zostało w ogóle poddane w niniejszej sprawie analizie organów. To rzeczą organu jest dokonanie oceny, czy w istocie słup kratowy wraz z linią energetyczną zlokalizowany w odległości zaledwie 5,15 m od naroża budynku mieszkalnego nie stanowi niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, zaś ocena techniczna, na którą powołuje się organ jest jedynie jednym, lecz nie jedynym elementem całego postępowania dowodowego.
Reasumując organy nadzoru budowlanego naruszyły w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego w postaci art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r., a także przepisy postępowania administracyjnego w postaci art. 7, 77, 80 i 107 kpa.
Prowadząc na nowo postępowanie odwoławcze [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany będzie do dokonania wszechstronnej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego wraz z ustaleniami poczynionymi m. in. w czasie rozprawy administracyjnej, mając na uwadze ocenę prawna wyrażoną w tym wyroku oraz biorąc pod uwagę wszelkie zgłoszone w odwołaniu przez strony zarzuty dotyczące m. in. szkodliwości oddziaływania spornej budowy na zdrowie mieszkańców. Po dokonaniu właściwej oceny spełnienia wszystkich przesłanek zawartych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego organ powinien rozważyć zastosowanie środków przewidzianych w art. 40 ustawy Prawo budowlanego z 1974 r., stosownie do którego w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c) oraz art. 152 i 200 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło