VII SA/Wa 308/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-03
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu), pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku i braku udzielenia odpowiedzi?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie sądu dotyczące jego sytuacji materialnej, co uniemożliwiło rzetelną analizę jego zdolności płatniczych. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, a ciężar wykazania okoliczności uzasadniających jego przyznanie spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wniosek został uzupełniony, jednak dane dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawcy (zerowy dochód, posiadanie połowy bliźniaka i działki) okazały się niewystarczające. Sąd wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień, jednak wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono D. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2014 r. po rozpoznaniu wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odmówić D. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W dniu 17 marca 2014r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy D. S. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienie pełnomocnika. W dniu 11 kwietnia 2014 r. wnioskodawca nadesłał uzupełniony formularz wniosku PPF.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Podał, że jego dochód jest "zerowy". Posiada połowę bliźniaka we współwłasności o powierzchni 200 m ² oraz połowę działki o powierzchni około 400 m². Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawca oświadczył, że nie posiada.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2014r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje,
- czy otrzymuje zasiłek przyznawany osobom bezrobotnym, jeśli tak należało podać jego wysokość,
- czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia pieniężne ( np. rentę lub inne) jeśli tak należało podać ich wysokość,
- czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi osobami ( np. z żoną, rodzicami, dziećmi, innymi osobami), jeśli tak należało wskazać z kim oraz dochód uzyskiwany przez tą osobę,
- wielkości domu w m² oraz miesięcznych kosztów jakie ponosi związanych z jego utrzymaniem ( np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz śmieci, podatek, inne) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- czy oprócz posiadanej ½ części domu posiada mieszkanie lub nieruchomość rolną, jeśli tak należało je podać oraz ich wielkość w m ² lub hektarach,
- jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego ( tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, lekarstw) bądź przez kogo jest zaopatrywany w niezbędne do życia środki, odzież i żywność,
- czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, lub instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie.
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego zarządzenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaż, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę
w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.
W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
Zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2014r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku wnioskodawca nie wywiązał się, nie nadesłał do Sądu żadnych wyjaśnień.
Przede wszystkim nie podał z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje. Nie wyjaśnił, czy utrzymuje zasiłek dla osób bezrobotnych, jeśli tak to w jakiej wysokości, lub czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenie pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość. Nie wskazał, jakie ponosi koszty własnego utrzymania, bądź kto zaopatruje go w niezbędne do życia środki oraz czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe czy też z innymi osobami. Wnioskodawca nie podał także czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, a jeśli tak od kogo w jakiej wysokości lub formie. Nie oświadczył także czy oprócz posiadanej 1/2 części domu posiada mieszkanie lub nieruchomość rolną, jeśli tak należało wskazać ich wielkość.
Wskazać należy, iż treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Dane podane w formularzu nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy
w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło