VII SA/Wa 309/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA- Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.L. na pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia [...] grudnia 2020r. nr [...] w przedmiocie odmowy wniesienia skargi nadzwyczajnej postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia [...] stycznia 2021r. W.L. (dalej jako: "skarżący" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia [...] grudnia 2020r. nr [...]. Pismem tym udzielono skarżącemu odpowiedzi na pismo z dnia [...] października 2020r. w którym zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o wniesienie skargi nadzwyczajnej od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] października 2010r. w sprawie o sygn. akt [...]. Ww. piśmie Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał skarżącemu, że w wyniku analizy przesłanej dokumentacji nie znalazł podstaw do podważenia na drodze złożenia nadzwyczajnego środka zaskarżenia zasadności prawomocnego ww. wyroku. Zdaniem Rzecznika brak było podstaw do uznania, iż kwestionowane przez skarżącego orzeczenie naruszało prawa i wolności człowieka i obywatela. W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że w myśl uregulowań art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W obowiązującym obecnie porządku prawnym nie istnieje jakakolwiek norma prawna obligująca Rzecznika Praw Obywatelskich do podejmowania żądanych przez obywateli działań we wszystkich sprawach, w których zwracają się do Rzecznika Praw Obywatelskich. Decyzja o podjęciu lub nie podjęciu sprawy zależy bowiem wyłącznie od suwerennej oceny Rzecznika co do tego, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające działanie Rzecznika, to jest naruszenie wolności lub praw człowieka i obywatela. Organ podkreślił również, że w postępowaniu przez Rzecznikiem Praw Obywatelskich nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej enumeratywnie w art. 3 § 2 - 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd uznał, iż brak jest kognicji sądu administracyjnego w tej sprawie. Należy mieć na względzie, że rozpoznawanie wniosków kierowanych do Rzecznika Praw Obywatelskich, nie następuje w formie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Rzecznik Praw Obywatelskich jest konstytucyjnym organem ochrony prawa, którego zadaniem jest stanie na straży praw i wolności człowieka i obywatela. Podstawy prawne i działania Rzecznika Praw Obywatelskich określa Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 208 - 212 oraz ustawa z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2020r., poz. 627). Czynności, które Rzecznik Praw Obywatelskich może podjąć po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem określa art. 11 ustawy, zgodnie z którym Rzecznik Praw Obywatelskich może: (a) podjąć sprawę, (b) poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy o przysługujących mu środkach działania, (c) przekazać sprawę innemu organowi według właściwości lub (d) sprawy nie podjąć - zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy. Podejmując sprawę do zbadania, Rzecznik Praw Obywatelskich dysponuje środkami określonymi w art. 12-16 ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, w tym może m.in. zwrócić się o zbadanie sprawy do właściwych organów, a w szczególności organów nadzoru. Zgodnie natomiast z art. 14 pkt 1 ustawy, po zbadaniu sprawy Rzecznik Praw Obywatelskich może poprzestać na wyjaśnieniu wnioskodawcy, że nie stwierdził naruszenia jego wolności lub praw człowieka i obywatela. Działania podejmowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich na podstawie przepisów wskazanej ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, w związku z kierowanymi do niego wnioskami, których przykładowy katalog wskazano powyżej, nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego. Przedmiot skargi w niniejszej sprawie, jako nieobjętej zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w przywołanych wyżej przepisach, nie podlega rozpoznaniu przez Sąd, a to oznacza, że skargę należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.