VII SA/Wa 31/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. K. kwotę 310 zł (trzysta dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 31/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył na podstawie art. 138 § lpkt 3 kpa postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 1998 r. - uznając iż odwołująca się nie posiada przymiotu strony . Odwołanie J. K. , będącej członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" było już przedmiotem takiej samej decyzji organu odwoławczego przy pierwotnym rozpatrzeniu sprawy . J. K. odwoływała się od decyzji z dnia [...] czerwca 1998 r. wydanej przez Prezydenta W. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 a i art. 36 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. Decyzja ta zezwalała inwestorowi K. S. A. na wznowienie robót budowlanych budowy studia urody i odnowy biologicznej przy ulicy [...] róg [...] w W . W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w związku z interwencją M. W. pełnomocnika J. K. dokonano oględzin przedmiotowej budowy i stwierdzono prowadzenie robót budowlanych niezgodnie z projektem w zakresie instalacji wentylacji mechanicznej oraz podziału powierzchni wewnętrznej budynku . Pozostałe prace wykonywane były zgodnie z projektem . W związku z tym w dniu [...] kwietnia 1998 r. organ wydał postanowienie nakazujące wstrzymanie dalszych prac w oparciu o art. 50 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego . W dniu [...] maja 1998 r. Prezydent W. wydał decyzję nakazującą inwestorowi dostarczenie niezbędnych dokumentów koniecznych do dalszego prowadzenia prac budowlanych - w terminie do 30 maja 1998 r. Inwestor wywiązał się z tego obowiązku i dostarczył : orzeczenie osoby posiadającej uprawnienia o zgodności wykonanych robót z zatwierdzonym projektem ,warunkami pozwolenia i sztuką budowlaną projekt instalacji wentylacyjnej uzgodnienie tego projektu z inspektorem sanitarnym inwentaryzację wykonanych robót ze zmianami w stosunku do projektu inwentaryzację geodezyjną powykonawczą dziennik budowy dokumentujący prace Po sprawdzeniu dostarczonych dokumentów organ uznał za możliwe kontynuowanie przez inwestora robót budowlanych. Odwołanie od tej decyzji złożyła J. K. i podniosła w nim że prace budowlane prowadzone są niezgodnie z projektem, na dachu budynku zainstalowano wentylator urządzenia klimatyzacyjnego , który znajduję się bardzo blisko jej okna . Dach wykonanego budynku jest usytuowany ok. 10 cm pod jej oknami . Decyzja w ocenie odwołującej się narusza jej prawa i akceptuje urządzenia powodujące hałas i zanieczyszczenie powietrza . Po rozpatrzeniu tego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1998 r. na podstawie art. 138 § lpkt 3 kpa po raz pierwszy umorzył postępowanie odwoławcze . W uzasadnieniu podniósł , że J. K. nie posiada przymiotu strony albowiem jest właścicielką spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego a Spółdzielnia "[...]" wyraziła zgodę na przedmiotową inwestycję. Powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które wyklucza udział członka spółdzielni w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym . Po rozpoznaniu skargi J. K. na powyższą decyzję Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2000 r. w sprawie IV S A 2349/98 uchylił zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu wyroku wskazano ,że wprawdzie dominuje w orzecznictwie pogląd ,że w postępowaniu administracyjnym członek spółdzielni mieszkaniowej posiadający własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest reprezentowany przez statutowo właściwe organy spółdzielni ale w szczególnych sytuacjach Naczelny Sąd Administracyjny dopuszcza udział członka niezależnie od tego czy w postępowaniu administracyjnym uczestniczy sama spółdzielnia . Ma to miejsce wtedy gdy konkretna decyzja rozstrzyga o kwestiach mających istotny wpływ na prawa członka w zakresie korzystania przez niego z lokalu mieszkalnego. Taka sytuacja w ocenia Sądu mogła mieć miejsce w tej sprawie . Nadto Sąd zobowiązał organ do ustalenia czy rozpatrywana sprawa była przedmiotem uchwały spółdzielni np. poprzez wyrażenie zgody na budowę w granicy . Gdyby bowiem taka uchwała miała miejsce to członek spółdzielni może dochodzić swoich praw jedynie przez kwestionowanie uchwały w postępowaniu wewnątrz spółdzielczym a następnie w drodze powództwa przed sądem powszechnym . Wydając decyzję z dnia [...] listopada 2002 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił , że odwołująca się nie ma przymiotu strony ( powołał orzecznictwo NSA ) oraz , że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie udzieliła skarżącej w formie uchwały praw do reprezentowania jej interesów . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik J. K. zarzucił , że organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego wbrew dyrektywom i poglądowi prawnemu zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2000 r. z którego wynikało , że skarżąca posiada przymiot strony w tym postępowaniu administracyjnym . W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argument, że w tej sprawie przymiot strony przysługuje tylko Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Na wstępie należy zauważyć , iż decyzja organu odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na brak przymiotu strony u odwołującej się J. K. będąca aktualnie przedmiotem rozpoznania była już kontrolowana przez Naczelny Sąd Administracyjny , który wyrokiem z dnia 18 grudnia 2000 r. w sprawie IV SA 2349/98 uchylił taką samą -poprzednio wydaną decyzję organu . W uzasadnieniu wyroku Sąd wyraził pogląd prawny z którego wynikało, że wprawdzie skarżącej przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego ale usytuowanie inwestycji będącej przedmiotem kontroli organów nadzoru budowlanego względem lokalu skarżącej mieszczącego się w budynku spółdzielni jest takie , że wywierać może istotny wpływ na prawa członka w zakresie korzystania przez niego z lokalu . Poza tym Sąd zobowiązał organ do ustalenia czy rozpatrywana sprawa była przedmiotem uchwały spółdzielni np. poprzez wyrażenie zgody na budowę w granicy . Gdyby bowiem taka uchwała miała miejsce to skarżąca mogłaby dochodzić swoich praw jedynie przez kwestionowanie uchwały w postępowaniu wewnątrz spółdzielczym a następnie w drodze powództwa przed sądem powszechnym . Tymczasem rozpoznając sprawę ponownie organ nie poczynił żadnych ustaleń w tym kierunku i nie wyciągał żadnych wniosków z uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego . Przytoczył jedynie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z których wynikało, iż co do zasady członkowi spółdzielni mieszkaniowej posiadającemu własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nie przysługuje samodzielnie przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym m.in. pozwolenia na budowę , gdyż jest reprezentowany przez statutowo właściwe organy spółdzielni . Przytaczanie tych orzeczeń było co najmniej zbędne wobec jasno wyrażonego w wyroku z dnia 18 grudnia 2000 r. poglądu prawnego , którym organ był związany . Również niezrozumiałe było stwierdzenie, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie udzieliła skarżącej w formie uchwały praw do reprezentowania jej interesów . Wydaje się , że jest ono wyrazem całkowitego niezrozumienia intencji Sądu wyrażonego w uzasadnieniu albo też jego niedbałej lektury . Zgromadzony dotychczas materiał dowodowy w tym dołączone do skargi fotografie obiektów, wskazują na bezpośrednie oddziaływanie inwestycji na lokal skarżącej tak w zakresie lokalizacji dachu obiektu w stosunku do okien mieszkania J. K. jak i umieszcenia na tym dachu urządzeń i instalacji których funkcjonowanie według twierdzeń skarżącej jest wysoce dla niej uciążliwe . Naruszenie treści art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przez organ skutkować musi uchyleniem wadliwego z tego powodu rozstrzygnięcia administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej zaprezentowaną oceną prawną także i samego Sądu z mocy art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. z dnia 20 września 2002 r.) Z przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądu wynikała dla organu bezwzględna konieczność ustalenia wpływu inwestycji na lokal skarżącej oraz ustalenie ewentualnego stanowiska Spółdzielni co do przedmiotowej inwestycji i zbadanie jego formy. Istnienie wyrażonego stosownie do przepisów prawa spółdzielczego stanowiska spółdzielni wpływałoby na sposób ochrony własnych interesów J. K. . Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkowało tym , że organ był związany wskazaniem Sądu co do uzupełnienia postępowania. Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z p. zm.) która utraciła moc prawną , ale obowiązywała w dacie wydania zaskarżonej decyzji ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiązała w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Aktualnie obowiązujący art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. z dnia 20 września 2002 r.) stanowi ze ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o jakiej mowa w powołanym przepisie, dotyczyła braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego i w związku z tym wskazywała na prawidłowe stosowanie prawa materialnego i procesowego. Obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, mógł być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, a także w razie wzruszenia "pierwotnego" wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej co w sprawie nie miało miejsca . Skoro wymienione przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, to ani organ administracji publicznej, ani obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu tym bardziej , że obecny skład sądu całkowicie podziela zawartą w wyroku argumentację prawną. Związanie wynikające z tego przepisu przestałoby obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego jednak w sprawie niniejszej okoliczności takie nie zaistniały . Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję . Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku . O kosztach postępowania rozstrzygnął na podstawie art. 200 wymienionej ustawy zasądzając je od organu na rzecz skarżącej .