VII SA/Wa 31/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-20
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Bogusław Cieśla, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedłożenia oceny technicznej robót budowlanych na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli nie wykazał istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót, które nie mogłyby zostać usunięte przy użyciu środków dostępnych organowi?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć obowiązku przedłożenia oceny technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli nie wykaże istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu, które są niemożliwe do usunięcia przy użyciu posiadanej wiedzy i środków. Przepis ten ma charakter dowodowy i powinien być stosowany w sytuacjach wyjątkowych, po wyczerpaniu innych środków dowodowych i po szczegółowej analizie stanu faktycznego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na R. W. obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy budowie drenażu, stwierdzając uzasadnione wątpliwości co do jakości prac ze względu na ich wykonanie w warunkach samowoli budowlanej oraz poprowadzenie odpływów w poprzek drogi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał to postanowienie w mocy. R. W. zaskarżył postanowienie, argumentując, że roboty nie stanowiły samowoli budowlanej, nie wymagały zgłoszenia, a wątpliwości co do jakości nie były uzasadnione, gdyż nie stwierdzono zagrożenia dla ludzi i mienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. numer [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem dnia [...] października 2015 r. na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 81c ust. 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. w Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) - nałożył na R. W., obowiązek dostarczenia do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w O. w terminie 60 dni (licząc od daty otrzymania postanowienia) oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy budowie drenażu usytuowanego na działce nr ew. [...] w G. gm. W. odwadniającego działkę nr ew. [...] z odprowadzeniem wody do rowu melioracyjnego.
Powyższa ocena techniczna miała w szczególności odnosić się do tego, czy przedmiotowa inwestycja nie powoduje niebezpieczeństwa .dla ludzi i mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nadto wskazywać na prawidłowość wykonanych robót przy budowie drenażu ze sztuką budowlaną, zgodność z przepisami techniczno- budowlanymi, o ile zajdzie potrzeba zakres prac budowlanych niezbędnych do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Ocena techniczna miała być wykonana przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia oraz wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu 16 stycznia 2015 r. w PINB w O. zostało wszczęte na wniosek P. K. postępowanie, administracyjne w sprawie legalności prac budowlanych polegających na wykonaniu urządzenia wodnego na. diałce nr ew. [...] w miejscowości G., gm. W.
Czynności kontrolne przeprowadzone w dniu 27.08.2015 r. na w/w działce wykazały, iż w odległości 1 m od płotu R. W. usytuowany jest zgodnie z oświadczeniem dren wykonany z rury PCV 0 50 oraz odpływy w poprzek drogi do rowu melioracyjnego. Odpływ wykonano z rury PE 0 50. Na powyższe roboty budowlane inwestor nie posiada stosownego zgłoszenia. Powyższe roboty budowlane zostały wykonane zimą 2014 r. R. W. oświadczył, iż na powyższe roboty budowlane nie jest wymagane stosowne zgłoszenie.
W ocenie powiatowego organu nadzoru budowlanego, wykonany bez stosownego zgłoszenia drenaż na działce nr ew. [...] w G., gm. W. należy zaliczyć do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Zasadą, wynikającą z przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane jest to, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-3 L . Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego - pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, z wyjątkiem: ziemnych stawów hodowlanych, urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin.
Natomiast zgodnie z przepisem art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego - organ administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (tj. na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego) obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika, iż stanowi on instrument umożliwiający organom sprawne wykonywanie ich ustawowych zadań określonych przepisami. Postanowienie wydanie w oparciu o omawiany przepis ma bowiem charakter dowodowy i takim celom służy. Przy czym, zaznaczyć trzeba, iż skorzystanie z uprawnienia określonego w w/w przepisie nie może być stosowane dowolnie i bez żadnych ograniczeń. Wskazuje na to wyraźnie brzmienie omawianego przepisu, w którym ustawodawca posługuje się sformułowaniem "w razie powstania uzasadnionych wątpliwości" i wymienia trzy kategorie przesłanek, od których uzależnia możliwość nałożenia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Z treści tego przepisu bezspornie wynika więc, że organ wydający postanowienie o nałożeniu takiego obowiązku musi wykazać istnienie w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub jakości wykonywanych robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu budowlanego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.02.2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1986/13).
Z uwagi na fakt, iż roboty budowlane przy realizacji omawianej inwestycji zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, powiatowy organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż budzą one uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych prac budowlanych. Organ prowadzący postępowanie administracyjne może mieć uzasadnione wątpliwości, o których jest mowa w art. 81 c ust. 2, w przypadku, gdy ustalił, iż roboty budowlane prowadzone przez inwestora wykonywane były w warunkach samowoli budowlanej bez zatwierdzonej dokumentacji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt 7/IV SA/Wa 1867/03, niepubl.).
Reasumując, w opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. należało nakazać inwestorowi sporządzenie i przestawienie odpowiedniej oceny technicznej, dotyczącej wykonanych robót budowlanych przy budowie drenażu usytuowanego na działce nr ew. [...] w G., gm. W. odwadniającego działkę nr ew. [...] z odprowadzeniem wody do rowu melioracyjnego.
Przedłożona dokumentacja będzie podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Ryszard Wolfram wniósł zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...].10.2015 roku.
W uzasadnieniu wskazał, że dren zakopany został 1 metr od jego ogrodzenia na drodze - działce [...] i nie służy on odwodnieniu działki [...], a jedynie odprowadza wody opadowe z drogi do przydrożnego rowu będącego częścią tej drogi o szerokości 9 metrów. Na wkopanie drenu w drogę nie posiada zgłoszenia ani pozwolenia na budowę, ponieważ nie jest to wymagane przez Prawo budowlane. Dziwią też wątpliwości, co do jakości tych prostych i nie wymagających szczególnych kwalifikacji robót budowlanych wykonanych prawie przed rokiem. Z właściwą ich oceną nie powinni mieć problemu inspektorzy w czasie czynności kontrolnych [...].08.2015 roku. Po wkopanym drenie i poprzecznie wkopanych odpływach do przydrożnego rowu od prawie roku jeżdżą różne pojazdy nie powodując uszkodzeń drogi. Droga wzdłuż jego działki jest zawsze równa i sucha.
Jakość wykonanych prac nie będących samowolą budowlaną nie powinna budzić żadnych wątpliwości. Dodatkowe ekspertyzy i oceny techniczne uznał za zbędne.
Domagał się uchylenia zaskarżanego postanowienia i umorzenia postępowania wszczętego na wniosek P. K.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem dnia [...] listopada 2015r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013r. poz. 267) i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) po rozpatrzeniu zażalenia R. W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...].10.2015r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej robót budowlanych wykonanych przy budowie drenażu na działce nr ew. [...] w G., gm. W. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone w dniu 27.08.2015r. czynności kontrolne wykazały, iż w odległości 1 m od ogrodzenia nieruchomości R. W. usytuowany jest (zgodnie z oświadczeniem R. W.) dren wykonany z rury PCV o średnicy 50 oraz odpływ w poprzek drogi (dz. nr ew. [...]) do rowu melioracyjnego. Odpływ wykonano z rury PE o średnicy 50. Powyższe roboty zostały wykonane zimą 2014r. i zdaniem R. W. nie wymagały zgłoszenia.
Zgodnie z dyspozycją art. 70 ust. 1 w związku z art. 73 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się drenownia o ile służą celom polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz ochronie użytków rolnych przed powodziami. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9, w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie i przebudowa urządzeń melioracji wodnych szczegółowych.
W związku z powyższymi ustaleniami, w ocenie organu odwoławczego R. W. nie był zobligowany do uzyskania pozwoleniu na budowę czy do dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót polegających na wykonaniu przedmiotowego drenażu usytuowanego na działce nr ew. [...] w G., gm. W., odwadniającego działkę nr ew. [...] z odprowadzeniem wody do rowu melioracyjnego, gdyż drenaż taki nie zalicza się do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych.
Niemniej jednak wskazano, że brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia nie zwalnia organów nadzoru budowlanego od zbadania, czy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami czy też nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia (art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego). Podstawą do interwencji organów nadzoru budowlanego jest ustawowe uprawnienie do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa podczas realizacji inwestycji, która mogła być (ale nie musiała) poprzedzona zgodą właściwego organu.
Zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (tzn. od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Postanowienie wydane na podstawie ww. przepisu ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania (tak jak ma to miejsce w niniejszy, przypadku).
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jakości wykonanych robót przy budowie przedmiotowego drenażu.
Odpływy drenażu poprowadzone zostały w poprzek drogi, co może mieć wpływ na jej stan techniczny, a co dalej idzie na zagrożenie życiu, zdrowia i mienia osób z niej korzystających. Zarzuty w powyższym zakresie zostały zawarte w piśmie z dnia 15.01.2015r. P. K., który jest jednym ze współwłaścicieli drogi stanowiącej działkę nr ew. [...] i dlatego wymagają zweryfikowania w toku postępowania z zakresu nadzoru budowlanego. Choć państwowy nadzór budowlany, jest fachowym pionem administracji publicznej i co do zasady może ewentualne wątpliwości w ramach swoich kompetencji rozstrzygać we własnym zakresie, to nie może dokonać takiej oceny przedmiotowych robót, szczególnie w zakresie ich wpływu na drogę pod którą znajdują się odpływy.
Zauważyć też należy, że organy nadzoru budowlanego w ramach przewidzianych ustawą kompetencji, może żądać od inwestora, w przypadku uzasadnionych wątpliwości ocen technicznych np. wykonanych robót niezależnie od tego czy wymagane było przed ich wykonanie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę czy dokonacie zgłoszenia. Za powyższym przemawia umieszczenie przepisu art. 81c w rozdziale dotyczącym organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego (rozdział 8 - Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego).
R. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2015 r. w sprawie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej.
Podtrzymał wszystkie zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji i wskazał, że nikt z [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego nie był na miejscu wykonania drenażu, zatem wskazanie na zagrożenie życia, zdrowia i mienia osób korzystających z drogi - działki [...] nie miało podstaw. Wywodził, że odcinek drogi z drenem wzdłuż jego ogrodzenia jest równy i suchy w odróżnieniu od znacznej części całej drogi. Nadto działka [...] oznaczona jest w ewidencji gruntów jako grunty orne i łąki trwałe. Działka ta nie stanowi drogi o charakterze publicznym. W sprawie chodzi o zakopany pod drogą wewnętrzną, na głębokości około 30 cm, dren odprowadzający wody opadowe do rowu melioracyjnego, co służy polepszeniu stanu tej drogi.
W ocenie skarżącego wkopanie drenu nie stanowiło o wykonywaniu robót budowlanych. Dren ten nie odprowadza wody z działki [...], czego inspektorzy nie potrafili właściwie ocenić.
W kosztach żądanej oceny powinien partycypować P. K. - inicjator postępowania, który nie korzysta z odcinka drogi z zakopanym drenem.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej jako p.p.s.a.)
Skarga jest zasadna.
Przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który był podstawą zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia stanowi, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 tego przepisu, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty tych ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, iż postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest ono podejmowane stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2012 r. II OSK 353/11).
W wyroku z dnia 12 maja 2011 r. II OSK 865/10, Naczelny Sąd Administracyjny sformułował pogląd, iż uwagi na użycie w powołanym przepisie nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej, czy ekspertyzy, jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie ww. przepisu musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia.
Dlatego też za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 muszą przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale muszą to być wątpliwości uzasadnione. Przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego daje zatem organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym.
Stosując ww. przepis, który ma charakter szczególny, a który stanowi podstawę prawną do nałożenia na stronę określonych obowiązków, w tym także finansowych, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ, wydając postanowienie obowiązany był wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości.
W przedmiotowej sprawie nałożono na skarżącego obowiązek dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy budowie drenażu usytuowanego na działce nr ew. [...] w G. gm. W. Zdaniem organu odwoławczego istniały wątpliwości związane z faktem, iż odpływy drenażu poprowadzone zostały w poprzek drogi, co może mieć wpływ na jej stan techniczny, a co za tym idzie na zagrożenie życia, zdrowia i mienia osób z niej korzystających
Zdaniem Sądu wyjaśnienia organów obu instancji, co do istnienia przesłanek z art. 81c ust 2 Prawa budowlanego uznać należy za niedostateczne, aby przyjąć zasadność zastosowania tej normy prawnej.
Wskazanie wyłącznie na to, że odpływy drenażu poprowadzone zostały w poprzek drogi, wbrew stanowisku organów nie przesądza jeszcze o konieczności dostarczenia żądanej oceny technicznej. Nie wykazano bowiem żadnej relacji między wykonanym drenażem (jego parametrami technicznymi) a drogą - jej statusem, nawierzchnią jak na niej istnieje, sposobem korzystaniem i występującymi obciążeniami.
Skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdzie wiedza pracowników inspektoratu nie jest wystarczająca, jej brak organy nadzoru muszą udokumentować w rozstrzygnięciu. Pamiętać należy, że nadzór budowlany, to fachowy pion administracji publicznej i zasadniczo wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Zgodnie bowiem z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego do podstawowych obowiązków nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno budowlanych z przepisami techniczno budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej.
Przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który w tym wypadku przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu faktycznego powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują rozstrzygnąć powstałych wątpliwości, omawiany przepis nie może być nadużywany.
Oznacza to, iż zobowiązanie skarżącego do przedłożenia oceny technicznej byłoby możliwe dopiero po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z zasadami z art. 7,77 § 1 k.p.a., które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W niniejszej sprawie brak było szczegółowych ustaleń i rozważań organów, co do podniesionych powyżej kwestii faktycznych. Także przeprowadzone oględziny, nie potwierdzają konieczności sporządzenia oceny technicznej.
W kontekście braku dostatecznej aktywności organów nadzoru budowlanego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, stwierdzenie iż w przedmiotowej sprawie zachodzi uzasadniona wątpliwość, co do jakości wykonanych robót przy budowie przedmiotowego drenażu było niezasadne.
W każdym konkretnym postępowaniu organy powinny dążyć przede wszystkim do ustalenia stanu faktycznego za pomocą posiadanej wiedzy fachowej, a z pomocy ekspertyz korzystać jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W przeciwnym razie dochodzi do sytuacji, w której nadzór budowlany przerzuca na stronę wykonywanie swoich ustawowych obowiązków.
Konkludując należy stwierdzić, że w kontrolowanym postępowaniu nie było podstaw do nałożenia na skarżącego obowiązku przewidzianego w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Organy posłużyły się tym środkiem dowodowym w sposób pochopny, bez wykazania, że w sprawie zaistniały "uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych", niemożliwe do usunięcia za pomocą środków dowodowych dostępnych organowi nadzoru budowlanego.
Wobec wykazanych braków postępowania - naruszenia art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w zw. z art. 7, 77 § 1,80 k.p.a., należało uchylić zaskarżone i poprzedzające je postanowienie. W dalszym toku postępowania, organ zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną tej sprawy, dokonaną przez Sąd.
Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 200 p.p.s.a - Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło