VII SA/Wa 310/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu całkowitej rozbiórki budynku gospodarczego- składowego oddala skargę Decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "[...]WINB") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; dalej też jako "u.p.b.") po rozpatrzeniu odwołania J. K. (dalej także jako "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "organ I instancji", "PINB") nr [...] z [...] listopada 2015 r., nakazującej skarżącej obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki budynku gospodarczo – składowego o nieregularnym kształcie rzutu dającym się wpisać w prostokąt o wymiarach rzutu ok. 18,58 m x 36,20 m, znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Na wniosek B. K. oraz A. D. organ I instancji [...] maja 2014 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynku gospodarczo - składowego, znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...]. W trakcie oględzin przeprowadzonych [...] sierpnia 2014 r. stwierdzono, że na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...] znajduje się budynek gospodarczo - składowy o nieregularnym kształcie rzutu dającym się wpisać w prostokąt o wymiarach rzutu ok. 18,58 m x 36,20 m. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2014 r. organ I instancji wstrzymał roboty budowlane przy budowie omawianego budynku oraz nałożył na właściciela – J. K. obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów celem legalizacji przedmiotowego obiektu. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego PINB przyjął bowiem, że obiekt został wybudowany po 1996 r. bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z nieprzedłożeniem wymaganej dokumentacji organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. nakazał skarżącej obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki budynku gospodarczo - składowego o nieregularnym kształcie dającym się wpisać w prostokąt o wymiarach rzutu ok. 18,58 m x 36,20 m, znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał m.in., że przy piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. skarżąca przedłożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Dlatego też PINB ponownie rozpatrując niniejszą sprawę winien mieć na uwadze ww. orzeczenia oraz w przypadku braku wszystkich dokumentów nałożonych postanowieniem nr [...] winien wezwać inwestora do ich uzupełnienia. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2015 r. organ I instancji, na podstawie art. 49 ust. 3 u.p.b., wezwał właściciela J. K. do usunięcia braków w przedłożonej dokumentacji dotyczącej przedmiotowego budynku gospodarczo - składowego w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania postanowienia, tj. do dnia [...] listopada 2015 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1, art. 52, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, ust. 4, art. 83 ust. 1 u.p.b. w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 443), nakazał J. K. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki budynku gospodarczo – składowego o nieregularnym kształcie rzutu dającym się wpisać w prostokąt o wymiarach rzutu ok. 18,58 m x 36,20 m, znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że skarżąca pomimo skutecznego doręczenia postanowienia nr [...], będąc świadoma określonego terminu na przedłożenie wymaganych dokumentów, nie spełniła nałożonego na nią obowiązku, czym dała wyraz braku woli zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie. Podniosła m.in., że opóźnienie w złożeniu dokumentów wynikało z przyczyn obiektywnych niezależnych od skarżącej, lecz głównie od opóźnienia w wykonywaniu dokumentacji projektowej. Skarżąca wskazała także, że sama rozbiórka przedmiotowego budynku gospodarczo składowego naraziłaby ją na ogromne straty i koszty, ponieważ przedmiotowy budynek przylega bezpośrednio do istniejącego już budynku (kurnika) i jest powiązany na stałe z elementami konstrukcyjnymi oraz tworzy jedną całość technologiczną produkcji drobiarskiej w jej gospodarstwie. Budynek ten służy do pakowania i wysyłki jaj spożywczych. Produkcja drobiarska w kurniku prowadzona jest zaś w trybie ciągłym. Rozpatrując odwołanie, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z [...] grudnia 2015 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji PINB. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy uznał, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego w rozpoznawanej sprawie. Powołał treść przepisów art. 28 oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a i pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 u.p.b., w brzmieniu obowiązującym do 27 czerwca 2015 r. Wskazał, że wybudowanie po dniu 1 stycznia 1995 r. budynku gospodarczo - składowego o wymiarach zewnętrznych ok. 18,58 m x 36,20 m, tj. powyżej 35 m2 wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Zrealizowanie obiektu budowlanego bez wymaganej przepisami ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wypełnia zaś przesłanki zastosowania art. 48 u.p.b. [...]WINB wskazał, że w omawianej sprawie inwestor nie uzyskał wymaganej prawem zgody właściwego organu i samowolnie zrealizował sporny budynek gospodarczo – składowy. Przytoczył brzmienie art. 48 ust. 1 i 2 u.p.b., obowiązujące do dnia 27 czerwca 2015 r. Jednocześnie organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, że okoliczność nie przedłożenia przez skarżącą dokumentów (określonych w postanowieniu nr [...]) spowodowała, że organ I instancji był zobligowany do zastosowania trybu przewidzianego w art. 48 ust. 4 u.p.b. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, w przypadku spełnienia określonych obowiązków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. W przypadku zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie tych obowiązków orzeka się nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 u.p.b. Organ odwoławczy zauważył, że skarżąca do odwołania ponownie przedłożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ocenę techniczną, która nie była wymagana postanowieniem nr [...]. W związku z powyższym uznał, że skarżąca w dalszym ciągu nie przedłożyła wszystkich dokumentów wymaganych ww. postanowieniem oraz postanowieniem nr [...], w tym m.in. decyzji o warunkach zabudowy oraz czterech egzemplarzy projektu budowlanego. [...]WINB stwierdził, że zarzuty podnoszone w odwołaniu oraz ustalenia zawarte w ocenie technicznej sporządzonej przez mgr inż. R. S. odnośnie braku podstaw do rozebrania spornego obiektu z uwagi na możliwe szkody dla legalnie wybudowanego obok budynku nie mogą skutkować odstąpieniem od nałożenia obowiązku wynikającego z art. 48 ust. 1 u.p.b. W ocenie organu odwoławczego zapisy ww. opracowania nie mogą zostać uznane za wiarygodne, ponieważ nie zostały poparte stosownymi wyliczeniami, rysunkami/szkicami. Autor oceny technicznej jednym zdaniem odniósł się do braku możliwości - w jego ocenie - wykonania rozbiórki spornego budynku bez szkody dla budynku sąsiedniego, co w ocenie [...]WINB jest niewystarczające. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2015 r., jak i decyzji organu I instancji. Zarzuciła naruszenie art. 7, art, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego, błędną ocenę zebranego materiału, brak wyczerpującego i wszechstronnego rozparzenia materiału dowodowego oraz brak uwzględnienia słusznego interesu obywatela, tj. interesu skarżącej jako inwestora i właściciela obiektu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto wskazał, że w dniu [...] stycznia 2016 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji [...]WINB nr [...]. Decyzją z [...] marca 2016 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o odmowie stwierdzenie nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji, wbrew zarzutom skargi nie naruszyły wskazanych w niej przepisów postępowania i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] nakazującą skarżącej całkowitą rozbiórkę budynku gospodarczo – składowego o nieregularnym kształcie rzutu dającym się wpisać w prostokąt o wymiarach rzutu ok. 18,58 m x 36,20 m, znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...]. Podstawę materialnoprawną tych decyzji stanowi przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Stosując ten przepis w obu ww. decyzjach przyjęto, że doszło do samowoli budowlanej poprzez wybudowanie po 1996 r. ww. budynku gospodarczo-składowego o wymiarach zewnętrznych ok. 18,58 m x 36,20 m, tj. powyżej 35 m2. W ocenie Sądu, prawidłowo organy orzekające w sprawie przyjęły, że realizacja tego rodzaju obiektu, wymagała uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a jej brak świadczy o samowoli budowlanej. Powyższe skutkowało koniecznością wdrożenia procedury legalizacyjnej, celem doprowadzenia zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z prawem. Sąd w składzie orzekającym zauważa, że organy po raz kolejny rozpoznając sprawę zastosowały się do wskazań zawartych w decyzji [...]WINB z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]. W konsekwencji doszło do wydania postanowienia nr [...] z dnia [...] września 2015 r., którym zobowiązano inwestora samowoli budowlanej do usunięcia braków w przedłożonej dokumentacji dotyczącej przedmiotowego budynku gospodarczo - składowego, polegających na nieuwzględnieniu warunków określonych w postanowieniu PINB w [...] nr [...] z [...] października 2014 r. Przedłożenie szczegółowo określonych tam dokumentów umożliwiałoby wdrożenie postępowania legalizacyjnego. Poza sporem pozostaje, że w zakreślonym w postanowieniu terminie dokumenty nie zostały jednak przedłożone przez skarżącą. Tym samym organ I instancji miał obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki - w myśl bowiem art. 48 ust. 4 u.p.b. w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1 przepisu i na jego podstawie orzeka się nakaz rozbiórki. Dlatego też, w ocenie Sądu zasadnie organ I instancji orzekł o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczo – składowego, a organ odwoławczy orzeczenie to uznał za prawidłowe. W ocenie Sądu, kontrolowane decyzje są zgodne z prawem. Wskazany w nich stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy i uzasadniał zastosowanie art. 48 ust. 1 u.p.b. W tym miejscu podkreślić należy, że przystąpienie do procedury legalizacji samowoli budowlanej jest pozostawione przez ustawodawcę woli inwestora, może on zalegalizować obiekt powstały w warunkach samowoli budowlanej albo rezygnując z tej możliwości - poddać się nakazowi rozbiórki. Decyzja wydawana na podstawie ww. przepisu nie ma charakteru uznaniowego. Norma ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że jej zastosowanie nie zależy od woli organu, lecz jest jego obowiązkiem. Sąd stwierdza, że żaden z zarzutów skargi nie mógł wpłynąć na inną niż przedstawiona ocenę zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zaś nie składając dokumentów umożliwiających legalizację samowoli musiała liczyć się z obligatoryjnym w takich warunkach nakazem rozbiórki opartym na przepisie art. 48 ust. 4 u.p.b. Stwierdzenie bowiem niewykonania w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b. pociąga za sobą obowiązek wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji orzekającej o rozbiórce samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.