VII SA/Wa 311/06

PostanowienieWSA w Warszawie2006-03-13

Skład orzekający: Halina Kuśmirek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samorząd mieszkańców osiedla, jako jednostka pomocnicza gminy nieposiadająca osobowości prawnej, posiada zdolność sądową do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sądowoadministracyjnej?
Ratio decidendi
Samorząd mieszkańców osiedla, będący jednostką pomocniczą gminy bez osobowości prawnej, nie posiada zdolności sądowej, a tym samym legitymacji do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego. Zdolność sądowa przysługuje podmiotom, które mogą występować przed sądem jako strona, co w przypadku osiedla nie ma miejsca, gdyż nie jest ono ani organizacją społeczną, ani podmiotem prawa materialnego.
Stan faktyczny
Samorząd Osiedla "G." złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wstrzymania użytkowania parkingu. Skarżący podniósł, że nie brał udziału w postępowaniu i nie był o nim powiadomiony. Sąd rozpoznał skargę o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt VII SA/Wa 311/06 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2006r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa E. S.A. w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005r. nr [...] w przedmiocie: wstrzymania użytkowania parkingu postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego złożoną przez Samorząd Osiedla "G.". W dniu 23 czerwca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi [...] Przedsiębiorstwa E. S.A. stwierdził nieważność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania parkingu na samochody osobowe. W dniu 12 czerwca 2006r. (data wpływu do Sądu) Samorząd Osiedla "G." złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, podnosząc iż nie brał udziału w postępowaniu i nie był powiadomiony o zapadłym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Osobami legitymowanymi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania są strony lub uczestnicy postępowania oraz inne podmioty uprawnione do żądania wszczęcia postępowania - w granicach określonych przez przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze.zm.). Art. 25 § 1 cyt. ustawy formułuje ustawową definicję zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdolność sądowa, w rozumieniu tego artykułu to zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, czyli zdolność do zajmowania pozycji podmiotu postępowania sądowoadministracyjnego. W doktrynie przyjmuje się, iż zdolność sądowa stanowi przede wszystkim przymiot danej jednostki pozwalający na przeprowadzenie z jej udziałem jako strony ważnego procesu i oznacza rzeczywiste istnienie jednostki oznaczonej jako strona procesowa. Status prawny osiedla i status prawny organów osiedla określa w ogólnych zarysach ustawa o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990r. Zgodnie z przepisami ustawy osiedle jest jednostką pomocniczą gminy nieposiadajacą osobowości prawnej tworzoną przez radę gminy. Organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa odrębny statut. Jednostka pomocnicza gminy zarządza i korzysta z mienia komunalnego oraz rozporządza dochodami z tego źródła w zakresie określonym w statucie. Statut jednostki pomocniczej może również określać zakres czynności dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w zakresie przysługującego jej mienia. Z obowiązującego stanu prawnego wynika, iż osiedle jako jednostka pomocnicza gminy jest nieposiadającą osobowości prawnej szczególną wspólnotą samorządową obejmującą osoby zamieszkałe na terytorium osiedla. Podkreślić trzeba, iż ani jednostka pomocnicza samorządu terytorialnego ani też jej organ nie może być samodzielnym podmiotem praw i obowiązków z sferze materialnego prawa administracyjnego. Podmiotem prawa jest gmina i tylko ona posiada osobowość prawną, co oznacza, że może zaciągać zobowiązania i ponosi za nie odpowiedzialność. Sołectwa, dzielnice i osiedla nie posiadają odrębnej od gminy osobowości prawnej i są tylko jednostkami pomocniczymi gminy, a ich działalność prowadzona jest w ramach osobowości prawnej gminy. Ponadto przyjąć należy, iż osiedle ani jego organy nie są organizacją społeczną w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 5 kpa, a zatem nie może skutecznie domagać się przyznania jej statusu podmiotu na prawach strony na podstawie art. 31 § 1 kpa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organizacją społeczną w rozumieniu tych przepisów jest wyłącznie dobrowolne zrzeszenie osób urzeczywistniające wąskie przedmiotowo cele statutowe w interesie swoich członków, czyli podmiot typu korporacyjnego. Tymczasem osiedle nie jest dobrowolnym, lecz przymusowym zrzeszeniem osób zamieszkałych na terytorium osiedla i realizuje podobnie jak gmina cele ogólne określone ustawą i statutem ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2002r., III RN 144/01, OSNP 2003/15/349 oraz postanowienie NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 5 marca 2002r., II SA/Lu). W świetle powyższego samorządowi mieszkańców osiedla z uwagi na brak zdolności sądowej nie służy legitymacja do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z tych samych względów samorząd ten nie może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony. Stosownie do treści art. 276 cyt. ustawy do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 Sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z tych też względów na podstawie art. 276 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 cyt. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło