VII SA/Wa 314/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zamurowania okna I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. O. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu sprawy robót budowlanych prowadzonych na działce przy ul. [...] w [...], decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...]na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał inwestorowi B. O. wykonanie w zakreślonym terminie zamurowania okna dopuszczając użycie pustaków szklanych tzw. luksferów, znajdującego się w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy w budynku na działce przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż postępowanie w sprawie przedmiotowych robót budowlanych zostało wszczęte z urzędu w dniu [...].11.2008 r. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2008r. organ ustalił, że w ścianie znajdującej się w granicy istnieje okno. Podczas kolejnych oględzin stwierdził, że w stosunku do wcześniejszych oględzin z dnia [...] grudnia 2008 r. przy oknie wykonano obróbki, ościeże i parapet. Organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek powstał w okresie między 1956 r., a 1979 r. na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] znak: [...] z dnia [...] listopada 1956r pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. działki [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...], inwestor S. S.. Organ wskazał, iż projekt zatwierdzony decyzją przewidywał okna w ścianach szczytowych budynku jednorodzinnego jednak obecny otwór różni się od ówcześnie projektowanego. Ponadto zdaniem organu aktualny stan rzeczywisty budynku mieszkalnego nie jest zgodny z dokumentacją projektową znajdującą się w aktach sprawy. Na podstawie zeznań świadków M. W. - poprzedniego właściciela działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] i M. K.a - sąsiada i do 2004 r. właściciela działki przy ul. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ustalił, że przedmiotowe okno w ścianie szczytowej budynku powstało jesienią 2008 r. Organ nie dał wiary zeznaniom J. S. - żony inwestora na temat daty powstania przedmiotowego okna uznając je za mało wiarygodne. Przyjmując, że przedmiotowe okno powstało jesienią 2008 r., organ powołał się również na oświadczenie mgr inż. L. K. znajdujące się w aktach sprawy, Organ I instancji wskazał, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu otworu okiennego w ścianie budynku nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a inwestor nie przedłożył dokumentów świadczących o legalności powstania okna znajdującego się w ścianie szczytowej budynku. Wykonanie okna w ścianie szczytowej budynku narusza przepisy techniczne, tj. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w spawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które nie dopuszczają wykonywania otworów okiennych w ścianie znajdującej się bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Wobec naruszenia przepisów technicznych organ nadzoru budowlanego zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 nałożył obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania B. O. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał B. O. zamurowanie cegłą szklaną okna znajdującego się w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy w budynku na działce przy ul. [...] w [...], o wykonaniu obowiązku należy poinformować PINB w [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] października 2009 r. postanowieniem Nr [...] zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w zakresie jednoznacznego ustalenia na podstawie oryginalnego projektu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce przy [...] w [...] czy projekt ten przewidywał istnienie otworów okiennych w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy z działką o nr ew. [...]. Zdaniem organu odwoławczego analiza oryginalnego projektu budowlanego nie pozwala na ustalenie czy sporny otwór okienny był przewidziany w projekcie budynku. Jednakże warunki techniczne określające sytuowanie obiektów nie dopuszczały nigdy wykonywania otworów okiennych bądź drzwiowych w granicy z sąsiednią działką. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące daty powstania przedmiotowego otworu okiennego. Zdaniem organu odwoławczego odwołująca B. O. nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających jej stanowisko z którego wynika, że "okno zostało wykonane wcześniej, a po ociepleniu budynku styropianem przez p. J. K. istniejący otwór okienny, wykonany na podstawie projektu budowlanego został zasłonięty". Ponieważ inwestor nie przedstawił dokumentów świadczących o legalności powstania przedmiotowego okna uzasadniony jest nakaz jego zamurowania. Organ II instancji uznał za nietrafne zastosowanie przez organ powiatowy podstawy prawnej art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dokonując zmiany podstawy prawnej na art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał zarzut nie powiadomienia o terminie oględzin i przesłuchaniu świadków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik B. O. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji wraz z zasądzeniem kosztów. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza art. 7 kpa, art. 77 §1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 107§3 kpa poprzez zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego zbadania i wyjaśnienia sprawy, nieprawidłową ocenę zgromadzonych dowodów, oparcie decyzji na dowodach niewiarygodnych i pominięcie części dowodów potwierdzających stanowisko Skarżącej; oraz brak odniesienia się przez organ drugiej instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu. Pełnomocnik Skarżącej podniósł, iż " okno wybudowane zostało przez S. S. w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia, a następnie zostało zakryte warstwą styropianu w latach 90- tych przez Pana J. K. podczas ocieplania budynku i odkryte przez Panią B. O." Zdaniem skarżącej ocena techniczna została wykonana przez mgr inż. L. K. jeszcze przed odsłonięciem przedmiotowego okna, zatem w dacie wykonywania oceny technicznej, L. K. w istocie mógł okna w budynku nie stwierdzić. Zdaniem skarżącej dowodami świadczącymi o wybudowaniu okna w latach pięćdziesiątych są: - zeznania J. S., którym organ pierwszej instancji odmówił wiarygodności bez wyjaśnienia na czym polega ich sprzeczność i brak logiki, a organ odwoławczy w ogóle się do nich nie odniósł. - wyjaśnienia B. O., której organ nie przesłuchał mimo stosownego wniosku. - pisemne oświadczenie Pana J. K., który w 1994 r. prowadził prace polegające na ociepleniu budynku skarżącej oraz dowód z zeznań Janusza Kosińskiego od którego przesłuchania organ odstąpił bez podania powodu. - zdjęcie obrazujące wykonane okno do którego w ogóle się nie odniesiono. - przedłożona przez skarżącą kopia projektu z którego wynika, że w ścianie szczytowej przewidziano okno. - pismo skarżącej z dnia [...] marca 2008 r. skierowane do Starosty [...] w którym B. O. informuje, że w jej budynku jest okno założone tymczasowo płytą styropianową do czasu jego wymiany na nowe. - treść aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1965r dotyczącego nabycia udziału w nieruchomości przez małż. D. od S. S. z którego wynika, że na działce znajduje się budynek mieszkalny o pięciu izbach, a więc logicznym jest, że wszystkie pięć izb miało okna. Pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi przeprowadzenie oględzin w dniu [...] lutego 2009 r. pomimo wcześniejszego uzgodnienia zmiany terminu co wynika z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika PINB. Ponadto podniósł, iż w trakcie oględzin w dniu [...] lutego 2009 r. organ bez powiadomienia skarżącej przeprowadził dowód z przesłuchania świadków M. W. i M. K. uniemożliwiając skarżącej wzięcie udziału w tej czynności i zadanie pytań świadkom. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona. Organy nadzoru budowlanego z naruszeniem art. 7 kpa, 77 § 1 kpa i 80 kpa nie dokonały szczegółowej analizy materiału dowodowego mającej na celu ustalenie stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością oraz poprzez naruszenie art. 10 § 1 kpa uniemożliwiły skarżącej czynny udział w postępowaniu co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z notatki służbowej znajdującej się w aktach sprawy ( k- 25 ) wynika, że termin wizji lokalnej wyznaczonej na dzień [...] lutego 2009 r. zostanie na prośbę pełnomocnika skarżącej przełożony na inny dzień. Pomimo tego ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził w dniu [...] lutego 2009 r. oględziny, a nawet dokonał przesłuchania w charakterze świadków M. W. i M. K. nie informując wcześniej skarżącej o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadków. Działanie organu pierwszej instancji naruszyło zasadę czynnego udziału strony skarżącej w postępowaniu wyrażoną w art. 10 § 1 kpa. Skarżąca pozbawiona została udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego, zadawania pytań i składania wyjaśnień co mogło mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organy nie dokonały oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów co spowodowało brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia sprawy. Przede wszystkim w aktach administracyjnych brak jest oryginalnego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] znak: [...] z dnia [...] listopada 1956r o pozwoleniu na budowę co uniemożliwia Sądowi zbadanie poprawności ustalenia organu odwoławczego, iż analiza oryginalnego projektu budowlanego nie pozwala na ustalenie czy sporny otwór okienny był przewidziany w projekcie budynku. W aktach sprawy znajduje się przedłożona przez skarżącą jako załącznik do pisma z dnia [...] kwietnia 2009 r. kserokopia projektu budowlanego. W przedstawionej elewacji wschodniej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zostało zaprojektowane okno w części parterowej natomiast na poddaszu brak jest okna. Organy nadzoru budowlanego nie ustaliły w której elewacji budynku znajduje się sporne okno, a organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego analiza oryginalnego projektu budowlanego nie pozwala na ustalenie czy sporny otwór okienny był przewidziany w projekcie budynku. Należy zauważyć, iż w tej kwestii organy zajęły odmienne stanowiska bowiem organ pierwszej instancji wskazał, iż projekt zatwierdzony decyzją przewidywał okna w ścianach szczytowych budynku jednorodzinnego jednak obecny otwór różni się od ówcześnie projektowanego. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika również, iż aktualny stan rzeczywisty budynku mieszkalnego nie jest zgodny z dokumentacją projektową znajdującą się w aktach sprawy. Organ nie wyjaśnił w czym upatruje powyższą niezgodność, a organ odwoławczy w ogóle nie ocenił czy obecnie istniejący budynek jest tym samym budynkiem, którego budowę inwestor prowadził w oparciu o decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] znak: [...] z dnia [...] listopada 1956 r. o pozwoleniu na budowę. Ustalając, że przedmiotowe okno w ścianie szczytowej budynku powstało jesienią 2008 r. organy nie ustosunkowały się do treści pisma skarżącej z dnia 14 marca 2008 r. znajdującego się w aktach sprawy i skierowanego do Starosty Pruszkowskiego. W piśmie tym B. O. informuje, że " od strony wschodnio – północnej działki nr 654 było i nadal jest okno w szczytowej ścianie mojego budynku o wymiarach 60 x 60cm, które chwilowo jest założone płytą styropianową od zewnątrz do czasu ukończenia wymiany tego okna na nowe". Organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły dowodu ze znajdujących się w aktach sprawy zdjęciach przedstawiających ścianę szczytową budynku skarżącej w dniu [...] marca 2008 r., w dniu [...].09.2008 r. oraz w dniu [...].10.2008 r. Ściana szczytowa przedstawiona na zdjęciach z dnia [...].10.2008 r. ukazuje wybity otwór okienny podczas gdy na wcześniejszych zdjęciach z dnia [...] marca 2008 r. i [...].09.2008 r. brak jest spornego otworu okiennego. Brak wyjaśnienia sprawy w aspekcie wyżej wskazanym uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. art. 145 § 1 ust 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm.). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy, a o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy