VII SA/Wa 315/16
PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-19
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu za czynności wykonane w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sytuacji gdy postępowanie przed sądem pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie nowego rozporządzenia dotyczącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Sąd przyznał wynagrodzenie adwokatowi z urzędu za czynności przed NSA, stosując przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Sąd uznał, że zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie późniejszego rozporządzenia (z 3 października 2016 r.), należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wynagrodzenie ustalono na podstawie § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) i § 4 ust. 1 i 3 tego rozporządzenia, uwzględniając 75% opłaty maksymalnej oraz podatek VAT.Stan faktyczny
Wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożył adwokat J. S., pełnomocnik z urzędu A. N., za czynności wykonane przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA) w sprawie dotyczącej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (WSA) w Warszawie zakończyło się wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r., w którym przyznano pełnomocnikowi koszty za postępowanie przed sądem I instancji. Wniosek dotyczył wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz reprezentowanie strony przed NSA.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokata J. S. kwotę 180 zł oraz kwotę 41,40 zł (23% VAT) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz reprezentowania przed NSA, łącznie 221,40 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata J. S. pełnomocnika z urzędu A. N. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. S. ustanowionego w ramach prawa pomocy kwotę 180 zł oraz kwotę 41,40 zł stanowiącą 23 % podatku VAT z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz reprezentowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, łącznie kwotę 221,40 zł. (dwieście dwadzieścia jeden złotych i czterdzieści groszy).
W dniu 19 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał w niniejszej sprawie wyrok. W pkt II ww. wyroku przyznano adwokatowi [...] pełnomocnikowi z urzędu [...] koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie postępowania przed sądem I instancji.
W dniu 20 września 2018 r. zostało przekazane z Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo w którym ww. pełnomocnik zawarł wniosek o zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia w zakresie reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jednocześnie złożono oświadczenie co do tego, że udzielona pomoc prawna nie została pokryta w całości lub w jakiejkolwiek części.
W sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Z uwagi na okoliczność, iż postepowanie przed sądem I instancji zakończyło się w dniu 19 maja 2016 r. do rozpoznania wniosku przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu należało zastosować stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokata określone w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801). Jego stosowanie w niniejszej sprawie związane jest z brzmieniem § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714), który do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit a) ww. rozporządzenia z 2015 r. opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Stawka minimalna w tego typu sprawach wynosi zgodnie z § 21 ust 1 pkt 1 lit c) – 480 zł.
Przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia należy wziąć pod uwagę przepis § 4 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia z 2015 r., zgodnie z którymi opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy (ust. 1). Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, o czym stanowi § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia.
Pełnomocnik z urzędu na etapie postępowania II instancyjnego złożył skargę kasacyjną oraz reprezentował stronę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W ocenie rozpoznającego wniosek, po uwzględnieniu okoliczności wskazanych w § 4 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, należy ustalić opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu w wysokości ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, biorąc za podstawę 75% opłaty maksymalnej (pełnomocnik nie prowadził sprawy w pierwszej instancji).
Tym samym opłata za czynności adwokata ustanowionego z urzędu, w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, wynosi ½ ww. opłaty maksymalnej tj. 180 zł. (75% z kwoty 480 x ½ ), przy czym w myśl § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia kwotę tę należy podwyższyć o stawkę 23 % podatku od towarów i usług, tj. o kwotę 41,40 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło