VII SA/Wa 317/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia K. w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wznowieniowym na prawach strony skargę oddala. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003r. znak [...], na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie wszczęte na żądanie Stowarzyszenia "K." o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu wznowieniowym w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dla Spółdzielni Mieszkaniowej "P." garażu trójpoziomowego wraz z układem komunikacyjnym i infrastrukturą techniczną przy ulicy S. w K. W uzasadnieniu organ wskazał, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe ponieważ postępowanie wznowieniowe w przedmiotowej sprawie zostało decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003r. znak [...] umorzone. W związku z powyższym bezprzedmiotowym stało się postępowanie w sprawie dopuszczenia do udziału w postępowaniu, które zostało już ostatecznie zakończone. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie "K." w K. W uzasadnieniu odwołujący się wskazał, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003r. nie została mu doręczona., brak jest również ujęcia Stowarzyszenia w rozdzielniku decyzji. W ocenie odwołującego się wydanie tej decyzji było niedopuszczalne z uwagi na toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skoro zaś zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o dopuszczeniu do udziału w sprawie Stowarzyszenia "K." to organy winny go respektować. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Wskazał, iż dopuszczenie Stowarzyszenia "K." do udziału na prawach strony w stosunku do decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego stało się bezprzedmiotowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Stowarzyszenie "K." w K. Wskazało, iż budowa garażu, której przedmiotem było prowadzone postępowanie wznowieniowe nastąpiła z jaskrawym naruszeniem praw obywatelskich, prawa do stowarzyszeń, prawa do życia i bezpieczeństwa, ochrony środowiska i równego traktowania obywateli wobec prawa. oraz nie respektowania ostatecznego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn.akt IV SA 2443/00 z dnia 19 września 2003r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku uznał Stowarzyszenie za stronę postępowania. Wskazał ponadto, iż ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska w art. 33 w związku z art. 3 pkt 16 daje organizacjom społecznym prawo do udziału na prawach strony w określonym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa. Ponadto Stowarzyszenie uczestniczyło na prawach strony w postępowaniu o zezwolenie na użytkowanie przedmiotowych garaży. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z argumentacją jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 kpa wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.[por. wyrok NSA z dnia 6 września 2001r. sygn.akt V SA 381/01, nie publik. Lex nr 78917]. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie zainicjowane zostało podaniem z dnia 20 czerwca 2000r., którym skarżący wniósł o dopuszczenie go do udziału w sprawie. W przeciwieństwie jednak do wniosku strony, której żądanie stosownie do art. 61 kpa, wszczyna postępowanie administracyjne, wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w sprawie takiego skutku nie rodzi. Stowarzyszenie, jeżeli nie można przypisać mu uprawnień wynikających z art. 28 kpa, uprawnienie do działania w postępowaniu jako podmiotu mającego prawa strony nabywa dopiero z momentem wydania ostatecznego postanowienia organu dopuszczającego tę organizację społeczną do udziału ze wszystkimi prawami z tego wynikającymi. Dopuszczenie organizacji społecznej do działania na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od trybu i podstawy prawnej w jakim toczy się postępowanie w sprawie dopuszczenia, możliwe jest jednak jedynie w sytuacji , gdy właściwe postępowanie administracyjne pozostaje w toku. W sytuacji zaś, gdy postępowanie administracyjne zostaje zakończone przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w nim, oczywistym jest, że postępowanie w tym zakresie staje się bezprzedmiotowym. Nie można bowiem orzekać o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu w sytuacji, gdy to postępowanie z jakichkolwiek powodów zostało już ostatecznie zakończone. W tym stanie sprawy uznać należało, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] nie naruszają prawa. Wskazać ponadto należy, iż wbrew zarzutom skargi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dopuszcza Stowarzyszenia do udziału w sprawie. Sąd ww. wyrokiem uchylił jedynie postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000r., którym odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia "K." do udziału na prawach strony w postępowaniu wznowieniowym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tym zakresie postanowienia zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organów administracji w rozstrzyganiu sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną oddalił.