VII SA/Wa 320/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-20
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Maria Tarnowska, Joanna Gierak – Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, prawidłowo zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA, który uchylił wcześniejszą decyzję organu odwoławczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA, utrzymując w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Sąd podkreślił, że organ administracji jest zobowiązany przestrzegać art. 153 PPSA, a ocena prawna sądu jest wiążąca. W tym przypadku, poprzedni wyrok WSA wskazał, że nakaz rozbiórki powinien być skierowany do właściciela działki, którym w sytuacji własności Skarbu Państwa jest starosta, a nie do podmiotu, który nie brał udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Ponadto, sąd uznał, że obiekt budowlany narusza przepisy techniczno-budowlane i stanowi zagrożenie, co uniemożliwia jego legalizację.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą Staroście dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego "nieokreślonego przeznaczenia" na działce stanowiącej własność Skarbu Państwa. Decyzja ta została wydana w związku z wcześniejszym wyrokiem WSA, który uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego. Skarb Państwa – Starosta wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionując przymiot strony Starosty oraz sposób wyboru adresata nakazu rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2015 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Starosty [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
I. Stan sprawy
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania Starosty [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...], nakazującej Staroście [...] dokonać rozbiórki obiektu budowlanego (w budowie) nr 5 "nieokreślonego przeznaczenia" o wymiarach zewnętrznych około 3 m x 6 m i wysokości około 4 m, położonego w zachodniej części działki, w odległości około 2,50 m od obiektu nr 4, wykonanego z betonowej kostki fundamentowej, znajdującego się na terenie działki o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa - w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 261/14, którym uchylono decyzję [...] WINB z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję PINB w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] i na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) nakazującą Powiatowi [...] dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego nr 5 "nieokreślonego przeznaczenia" o wymiarach zewnętrznych około 3 m x 6 m i wysokości około 4 m, położonego w zachodniej części działki, w odległości około 2,50 m od obiektu nr 4, wykonanego z betonowej kostki fundamentowej, znajdującego się na terenie działki o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) - dalej "kpa", oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409).
2. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej "[...] WINB" podał, że sprawa dotycząca spornego obiektu była już przedmiotem postępowania przed organem II instancji jak również podlegała badaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 261/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Powiatu [...], uchylił decyzję [...] WNB z dnia [...] grudnia 2013 r. uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], dalej "PINB" z dnia [...] października 2013 r. nr [...] i na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazującą Powiatowi [...] dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego nr 5 "nieokreślonego przeznaczenia" o wymiarach zewnętrznych około 3 m x 6 m i wysokości około 4 m, położonego w zachodniej części działki, w odległości około 2,50 m od obiektu nr 4, wykonanego z betonowej kostki fundamentowej, znajdującego się na terenie działki o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa; wyrok ten stał się prawomocny w dniu 23 października 2014 r.
3. W uzasadnieniu decyzji [...] WINB stwierdził, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w wyroku sądu jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany sprawę rozpoznać ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Sądu (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 października 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1160/09).
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 261/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Powiatu [...], uchylił decyzję [...] WINB z dnia [...] grudnia 2013 r. uchylającą w całości decyzję PINB z dnia [...] października 2013 r. Orzeczenie to stało się prawomocne w dniu [...] października 2014 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że "(...)[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając decyzją organu pierwszej instancji i nakładając obowiązek rozbiórki na inny podmiot, który ponadto nie brał udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, dopuścił się zatem naruszenia art. 10 § l Kpa oraz zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 Kpa, pozbawiając adresata decyzji prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Zauważyć ponadto trzeba, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznając, że nakaz rozbiórki powinien być nałożony na Powiat [...], nie wyjaśnił, na czym oparł takie ustalenie. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów w sposób bezsporny wynika, iż sporny obiekt został zrealizowany na działce o nr ew. [...], położonej w [...], gm. [...], która stanowi własność Skarbu Państwa, nie zaś Powiatu [...]. Jak natomiast wynika z treści art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.), organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Jeśli zatem nakaz rozbiórki spornego obiektu miał być nałożony na właściciela działki, na której obiekt ten został zrealizowany, winien być on skierowany do Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę [...]. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organu, że w warunkach niniejszej sprawy adresatem nakazu rozbiórki winien być właściciel działki". Organ uznał, biorąc pod uwagę wytyczne Sądu, że obowiązkiem [...] WINB jest utrzymanie w mocy decyzji PINB. Zarzuty Starosty [...] podnoszone w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, gdyż ich uznanie byłoby sprzeczne z wytycznymi WSA w Warszawie zawartymi w wyroku, w których Sąd podzielił synowsko [...] WINB, iż nakaz rozbiórki w niniejszej sprawie winien być nałożony na właściciela działki, nie zaś na inwestora.
Organ podkreślił, że przedmiotowy obiekt budowlany nr 5 "nieokreślonego przeznaczenia" o wymiarach zewnętrznych około 3 m x 6 m i wysokości około 4 m, położony w zachodniej części działki, w odległości około 2,50 m od obiektu nr 4, wykonany z betonowej kostki fundamentowej, znajdujący się na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na budowę której niezbędne było uzyskanie zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę, którego jednakże nie uzyskano, a zatem organ powiatowy zasadnie zastosował w niniejszej sprawie tryb przewidziany w art. 48 Prawa budowlanego, który odnosi się do sytuacji wzniesienia obiektu budowlanego bez uzyskania pozwolenia właściwego organu. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, będącym podstawą zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. We wskazanym wyżej ust. 2 ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno - budowlanych. W przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej właściwy organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest ocenić budowę pod kątem w/w przesłanek. Jeżeli zachodzą powyższe okoliczności organ administracji ma obowiązek wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Natomiast w przypadku niespełnienia choćby jednej z przesłanek wskazanych w art. 48 ust. 2 organ nadzoru nakazuje rozbiórkę obiektu (art. 48 ust. 1), bez uprzedniego uruchomienia procedury legalizacyjnej, tj. wzywania inwestora do przedłożenia dokumentów w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 3. W przedmiotowej sprawie nie została spełniona druga z w/w przesłanek - art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy, bowiem sporna inwestycja z racji wykorzystania przy powstawaniu tego obiektu niewłaściwych materiałów budowlanych oraz prowizorycznego sposobu jego wykonania - narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednoczenie budowla ta stwarza zagrożenie bezpieczeństwa życia, zdrowia i mienia.
Zdaniem organu, z powyższego wynika, że przedmiotowy obiekt, jako sprzeczny z przepisami techniczno - budowlanymi nie może zostać zalegalizowany w ramach procedury przewidzianej przez prawo budowlane. Jeżeli nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę i nie istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego zobligowany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy. W przedmiotowym stanie faktycznym - z uwagi na sprzeczność z przepisami techniczno - budowlanymi - przepisy prawa nie pozwalają organom nadzoru budowlanego na odstąpienie od nałożenia obowiązku rozbiórki.
Zdaniem organu, podkreślenia wymaga, co wyraźnie wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 261/14, iż PINB zasadnie nałożył nakaz rozbiórki spornej budowli na Starostę [...]. Działka na której znajduje się obiekt o nr ew. [...], położona w [...], gm. [...], stanowi bowiem własność Skarbu Państwa i jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Jeśli zatem nakaz rozbiórki spornego obiektu miał być nałożony na właściciela działki, na której obiekt ten został zrealizowany, winien być on skierowany do Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę [...]. Organ również wskazał, że jakkolwiek adresatem decyzji wydawanych na podstawie art. 48 ustawy może być w pierwszej kolejności inwestor, a dopiero potem właściciel obiektu budowlanego, to jednak w zaistniałym stanie faktycznym, w którym występuje zagrożenie życia, zdrowia oraz mienia, właściwym było nałożenie obowiązku na właściciela spornej nieruchomości, a tym samym obiektu budowlanego. Ze stanowiskiem takim zgodził się WSA w Warszawie, wskazując w uzasadnieniu orzeczenia jakie zapadło w niniejszej sprawie, iż: "Podkreślenia wymaga, że wybór adresata decyzji o nakazie rozbiórki wydanej na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego jest uzależniony nie tylko od kolejności podmiotów wymienionych w jego treści, ale również od możliwości realizacji przez ten podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc wykonalności samej decyzji w konkretnych okolicznościach danej sprawy. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki winien być adresowany do inwestora, lecz dotyczy to takiego inwestora, który legitymuje się tytułem prawnym do obiektu. Co do zasady zatem nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu".
Organ, odnosząc się ponownie do odwołania, wskazał, że zgodnie obowiązującą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, w decyzji wydanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie określa się terminu wykonania rozbiórki. Ustalenie terminu wykonania decyzji orzekającej rozbiórkę obiektu budowlanego winno nastąpić dopiero w postępowaniu egzekucyjnym. Decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z dniem, w którym stała się ona ostateczna. Wskazał również, iż organ odwoławczy, podejmując przedmiotowe rozstrzygnięcie, miał na uwadze obowiązki organu administracji publicznej, jakie wynikają z art. 10 Kpa, w szczególności okoliczności, w których można odstąpić od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem zgodnie z § 2, organ administracji publicznej może odstąpić od omawianej zasady tylko wówczas, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Zważywszy, że z akt sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany stwarza zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia, wydanie decyzji o rozbiórce spornego obiektu, jest szczególnie uzasadnione.
4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.
II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowisko organu
5. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Skarb Państwa – Starosta [...]; zarzucając naruszenie przepisów:
1) postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
a) art. 29 Kpa polegające na przyjęciu, iż Starosta [...] ma przymiot strony w rozumieniu tego przepisu,
b) art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz ocenienie materiałów dowodowych w sposób dowolny,
2) prawa materialnego, tj. art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) poprzez przyjęcie, że organ w sposób dowolny może nakazać obowiązek rozbiórki na osoby wskazane w tym przepisie z pominięciem ustawowej kolejności –
- wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności decyzji organu drugiej instancji w całości, a na wypadek uznania przez Sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, wniósł o jej uchylenie, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.
6. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z art. 145 § 1 ppsa, sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c), a gdy decyzja lub postanowienie dotknięte jest wadą nieważności stwierdza nieważność lub wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (pkt 2-3). W razie jednak nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala na podstawie art. 151 ppsa.
8. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2013 r. nakazującą Staroście [...] dokonać rozbiórki obiektu budowlanego (w budowie) nr 5 "nieokreślonego przeznaczenia" znajdującego się na terenie działki stanowiącej własność Skarbu Państwa - w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 261/14.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa.
9. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w obecnie obowiązującym brzmieniu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu sądu, ponieważ ocena ta wiąże go w sprawie, chyba że, przepisy prawa uległy zmianie – jak stanowi art. 153 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2015 r. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, czyli również wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał zaskarżony akt, zostało uznane za błędne. Ocena prawna dotyczy właściwego zastosowania konkretnego przepisu, czy też prawidłowej jego wykładni, w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie.
Odnosząc powyższe rozważania do sprawy niniejszej wskazać należy, że będąca obecnie przedmiotem skargi do Sądu decyzja [...] WINB z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] została wydana po wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 261/14, którym Sąd, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Powiatu [...], uchylił decyzję [...] WINB z dnia [...] grudnia 2013 r. uchylającą w całości decyzję PINB z dnia [...] października 2013 r. Wyrok stał się prawomocny w dniu 23 października 2014 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że "(...)[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając decyzją organu pierwszej instancji i nakładając obowiązek rozbiórki na inny podmiot, który ponadto nie brał udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, dopuścił się zatem naruszenia art. 10 § 1 Kpa oraz zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 Kpa, pozbawiając adresata decyzji prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Zauważyć ponadto trzeba, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznając, że nakaz rozbiórki powinien być nałożony na Powiat [...], nie wyjaśnił, na czym oparł takie ustalenie. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów w sposób bezsporny wynika, iż sporny obiekt został zrealizowany na działce o nr ew. [...], położonej w [...], gm. [...], która stanowi własność Skarbu Państwa, nie zaś Powiatu [...]. Jak natomiast wynika z treści art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.), organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Jeśli zatem nakaz rozbiórki spornego obiektu miał być nałożony na właściciela działki, na której obiekt ten został zrealizowany, winien być on skierowany do Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę [...]. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organu, że w warunkach niniejszej sprawy adresatem nakazu rozbiórki winien być właściciel działki".
Nie budzi wątpliwości, w świetle przytoczonego wyżej art. 153 ppsa, że zarówno organ administracji publicznej rozpoznający przedmiotową sprawę, jak również niniejszy skład orzekający – wyrokiem tym jest związany, zważywszy, że przepisy prawne w tym zakresie nie uległy zmianie. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest zatem prawidłowe.
Podkreślić należy, na co wskazywał już WSA w Warszawie w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 261/14, że art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane określa, kto ma być adresatem nakazu rozbiórki, o którym mowa w art. 48 tej ustawy – inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Jednakże, co wymaga podkreślenia, wybór adresata decyzji rozbiórkowej, o której mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane, jest uzależniony nie tylko od kolejności podmiotów wymienionych w tym przepisie, ale również od możliwości realizacji obowiązków nałożonych na dany podmiot. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, i niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być adresowany do inwestora, jednakże do takiego inwestora, który legitymuje się tytułem prawnym do obiektu. Nie można natomiast, co do zasady, orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, który nie posiada uprawnień do władania obiektem budowlanym, które umożliwiłyby mu wykonanie nakazu.
Działka na której znajduje się przedmiotowy obiekt stanowi własność Skarbu Państwa i jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Jeśli zatem nakaz rozbiórki spornego obiektu miał być nałożony na właściciela działki, na której obiekt ten został zrealizowany, winien być on skierowany do Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę [...].
10. W tej sytuacji odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym wskazanych w skardze, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
11. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło