VII SA/Wa 320/25
WyrokWSA w Warszawie2025-08-19
Skład orzekający: Mirosław Montowski, Andrzej Nogal, Lucyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo ocenił spełnienie przez inwestora wymogu zapewnienia możliwości przyłączenia projektowanych budynków do sieci kanalizacyjnej na etapie wydawania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy dostępne dokumenty wskazują na brak takiej możliwości?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności zasady z art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. w związku z przepisami prawa materialnego, a to art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3a Pr.bud. oraz § 26 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wojewoda błędnie uznał, że inwestor przedłożył dokumenty potwierdzające możliwość przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, podczas gdy dostępne pisma MPWiK jednoznacznie wskazują na brak takiej możliwości w dacie wydawania decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i udzieleniu pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Skarżący zarzucił, że inwestycja nie ma możliwości podłączenia do miejskiej sieci kanalizacyjnej, co było podstawą odmowy warunków zabudowy dla sąsiedniej działki. Wojewoda uznał, że wszystkie wymogi zostały spełnione, w tym uzyskano niezbędne odstępstwa od warunków technicznych. Sąd uznał, że Wojewoda nieprawidłowo ocenił kwestię braku możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Nogal, asesor WSA Lucyna Staniszewska, Protokolant ref. Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 grudnia 2024 r. nr 1688/OPO/2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego M. R. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda Mazowiecki (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją
z 19 grudnia 2024 r. nr 1688/OPO/2024, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 725 z późn. zm., dalej jako: "Pr.bud."), orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta [...] (dalej także: "organ I instancji") z [...] czerwca 2024 r. nr [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej Miastu [...] pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z miejscami parkingowymi naziemnymi i instalacją gazową na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. W. w Dzielnicy [...] (dalej także: "inwestycja").
Do wydania decyzji Wojewody doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez organy.
Wnioskiem z 22 marca 2022 r. Miasto [...] - [...] Z. R. Miasta (dalej także: "Inwestor") wystąpił do Prezydenta [...] o pozwolenie na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z miejscami parkingowymi i instalacją gazową na działce nr ew. [...] z obrębu [...]przy ul. W. w Dzielnicy [...]. W dniu 29 kwietnia 2022 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Inwestora o uzupełnieniu projektu budowlanego.
Prezydent [...] decyzją z [...] czerwca 2022 r., nr [...], zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z instalacjami: energetyczną, gazową, teletechniczną wraz ze zbiornikiem na wodę opadową na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. W. w Dzielnicy [...].
Odwołanie od ww. decyzji z zachowaniem ustawowego terminu złożyli A. R. i M.R..
Wojewoda Mazowiecki decyzją z 19 września 2022 r., nr [...], uchylił ww. decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2024 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi
I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę, Prezydent [...] postanowieniem
z [...] kwietnia 2024 r. nr [...] nałożył na Inwestora obowiązek usunięcia, w terminie 60 dni od daty jego doręczenia, braków w przedłożonym projekcie zagospodarowania terenu oraz w projekcie architektoniczno-budowlanym.
W dniu 13 czerwca 2024 r. wpłynęła do organu I instancji odpowiedź Inwestora na ww. postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia
2024 r. nr [...].
Prezydent [...] decyzją z [...] czerwca 2024 r. nr [...], zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił Miastu [...] pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z miejscami parkingowymi naziemnymi i instalacją gazową na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. W. w W.
Odwołanie od ww. decyzji organu I instancji wnieśli – z zachowaniem ustawowego terminu – A. i M. R..
W toku postępowania odwoławczego Wojewoda zwrócił się do Prezydenta [...] o przesłanie kompletnych akt administracyjnych dotyczących dwóch postępowań prowadzonych na podstawie art. 9 Pr.bud. o odstępstwo od warunków technicznych, zakończonych postanowieniem Prezydenta [...] z [...] lipca 2020 r. nr [...] o wyrażeniu zgody na odstępstwo od wymogów § 271 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065, zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych"), polegających na usytuowaniu budynków na działce budowlanej nr ew. [...] przy ul. W. w W., oraz postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] o wyrażeniu zgody na odstępstwo od przepisów § 19 ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, polegających na wykonaniu parkingu składającego się z 81 stanowisk postojowych, na działce budowlanej o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. W.
w W., w odległości minimalnej 10,00 m od placu zabaw dla dzieci,
w odległości 3,00 m od granicy tej działki budowlanej (od strony północno-wschodniej i północno-zachodniej), w ramach budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych na działce budowlanej nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. W. w W.
W dniu 28 października 2024 r. wpłynęły do organu odwoławczego, przy piśmie Prezydenta [...] z [...] października 2024 r., akta sprawy dotyczące postępowań administracyjnych prowadzonych na podstawie art. 9 Pr.bud.
Wspomnianą na wstępie decyzją z 19 grudnia 2024 r. nr [...], Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2024 r. nr [...], zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą Miastu [...] pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych
z miejscami parkingowymi naziemnymi i instalacją gazową na działce nr ew. [...]
z obrębu [...] przy ul. W. w Dzielnicy [...].
W uzasadnieniu ww. decyzji Wojewoda wskazał, że organ architektoniczno-budowlany jest obowiązany a jednocześnie uprawniony do badania zgodności projektu budowlanego z ustaleniami aktów powszechnie obowiązującego prawa. Przypomniał, że w razie spełnienia wskazanych wyżej wymagań organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dalej zauważył, że Prezydent [...], kierując się przepisem art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., postanowieniem z [...] kwietnia 2024 r., nr [...], nałożył na Inwestora obowiązek usunięcia braków w przedłożonym projekcie zagospodarowania terenu oraz
w projekcie architektoniczno-budowlanym. Organ odwoławczy podkreślił również, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało poprzedzone dwoma postępowaniami administracyjnymi w trybie art. 9 Pr.bud., zakończonymi postanowieniami Prezydenta [...] o udzieleniu zgody na odstępstwo, tj.: 1) nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. o wyrażeniu zgody na odstępstwo od przepisów § 271 ust. 8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, polegające na usytuowaniu na działce budowlanej nr ew. [...] z obrębu [...] przy ulicy W. w W. projektowanej budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego (ozn. 1) w odległości 4.85 m od granicy lasu na działce nr ew. [...], projektowanej budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego (ozn. 2) w odległości 6.55 m od granicy lasu na działce nr ew. [...], pod warunkiem zastosowania rozwiązań zamiennych, wynikających z pozytywnej opinii rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, 2) nr 1303/PB/2021 z dnia 22 grudnia 2021 r.
o wyrażeniu zgody na odstępstwo od przepisów § 19 ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, polegające na wykonaniu parkingu składającego się z 81 stanowisk postojowych, na działce budowlanej o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ulicy W. w W., w odległości minimalnej 10,00 m od placu zabaw dla dzieci, w odległości minimalnej 7,03 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, w odległości 3,00 m od granicy tej działki budowlanej (od strony północno-wschodniej i północno-zachodniej; pod warunkiem wykonania rozwiązań zamiennych wymienionych w treści wniosku organu, tj.: a) Wszystkie miejsca postojowe zlokalizowane będą na obrzeżach działki, w miarę możliwości wzdłuż istniejących dróg publicznych - poza strefą pieszo-wypoczynkową, zawierającą budynki i plac zabaw dla dzieci, b) Miejsca postojowe podzielone będą na mniejsze zgrupowania (liczące od 6 do 24 miejsc postojowych), rozmieszczone równomiernie na działce. Na działce bardzo bogaty program zieleni, w tym: nasadzenia szpalerów drzew od strony sąsiednich działek budowlanych, wprowadzenie izolacyjnej zieleni niskiej, średniej (krzewy i pnącza) i wysokiej pomiędzy projektowane miejsca postojowe a budynki i plac zabaw, miejsca postojowe z nawierzchnią z geokraty obsianej trawą, "zielony" dziedziniec pomiędzy budynkami (z nasadzeniami, alejkami spacerowymi), c) Komunikacja na działce spełniać będzie najwyższe standardy dostępności dla osób niepełnosprawnych,
w tym: dostęp do wejść do budynków bezpośrednio z poziomu terenu, oświetlenie dojść do budynków oraz ciągów komunikacyjnych w budynkach i wnętrz mieszkań dostosowane dla osób z dysfunkcjami poznawczymi, domofony głośnomówiące, bez progowy dostęp do wind z poziomu wejść do budynków, możliwość wyjazdu na teren wózkiem inwalidzkim przez drzwi balkonowe mieszkań na parterze, wszystkie windy przystosowane do przewozu osób niepełnosprawnych, wyposażone w sygnalizację świetlną i dźwiękową, instalacja pozwalająca na montaż podświetlanych tablic informacyjnych, szerokość w świetle drzwi wejściowych do budynków
i poszczególnych ich części: min. 90 cm, mieszkania na parterze dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych (6 mieszkań w zakresie pełnego wyposażenia, pozostałe - w zakresie szerokości przejść i ogólnej dostępności), na terenie wydzielone miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych (miejsca zlokalizowane blisko wejść do budynków).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że odstępstwa były niezbędne. Inwestor, we wniosku z dnia 14 kwietnia 2020 r. o udzielenie odstępstwa od wymagań § 271 ust. 8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych szczegółowo uzasadnił konieczność uzyskania odstępstwa od zapisów zawartych we wskazanym przepisie dotyczącym odległości projektowanej zabudowy mieszkaniowej (ZL) od granicy (konturu) lasu zlokalizowanego na sąsiedniej działce, rozumianego jako grunt leśny (Ls) określony na mapie ewidencyjnej z 12 m (równoważnych odległości ścian budynków od ściany budynku ZL, z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień) do 4,85 m (w przypadku budynku nr 1) oraz 6,55 m (w przypadku budynku nr 2). Odnośnie odległości parkingów, w uzasadnieniu do wniosku o odstępstwo Inwestor wskazał, że nie ma możliwości zachowania odległości 20 m od projektowanych stanowisk postojowych do placu zabaw i okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynkach mieszkalnych oraz 16 m do granic działki. Celem projektu jest stworzenie niewielkiego, kameralnego kompleksu mieszkaniowego na potrzeby dzielnicy [...], więc aby uniknąć uciążliwości związanych
z lokalizowaniem pomiędzy budynkami dużego parkingu, za lepsze rozwiązanie uznano rozdzielenie go na kilka małych parkingów, zlokalizowanych na obrzeżach działki i oddzielonych zielenią od budynków - a jednocześnie zapewniających mieszkańcom (również tym o ograniczonej sprawności ruchowej) wygodny dostęp do miejsc postojowych. Przedmiotowe odstępstwo jest szczególnie uzasadnione z uwagi na ważny interes społeczny, jakim jest budowa tak potrzebnych lokali komunalnych pn.: "Budowa budynków komunalnych na terenie dzielnicy [...]" i ma z założenia zasilić znacząco zasób gminnych lokali komunalnych. Wojewoda przyjął, że Inwestor pomimo prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane i postanowień decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie mógłby realizować prawa do zabudowy nieruchomości gruntowej ze względu na przepisy techniczno-budowlane bez odstępstwa od przepisów § 271 ust. 8 i § 19 ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Organ odwoławczy podzielił jednocześnie zapatrywanie Prezydenta [...], który uznał, że przedmiotowe odstępstwo nie spowoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, ponieważ w projekcie budowlanym przewidziano rozwiązania urbanistyczne, które w znacznym stopniu zminimalizują ryzyko pogorszenia warunków mających wpływ na ww. warunki, tj. bezpieczeństwa ludzi
i mienia a nadto wskazane odstępstwa nie pogarszają warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych oraz środowiska.
W oparciu o dokumentację projektowej złożoną do akt sprawy organ odwoławczy ustalił, że wszystkie wymagania w powyższym przedsięwzięciu inwestycyjnym zostały spełnione. W ocenie Wojewody, z przeprowadzonej analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 Pr.bud. Inwestor do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę dołączył również wymagane prawem dokumenty, spełniające wymogi art. 35 Pr.bud., tj. projekt budowlany, sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, zawierający wymagane opinie i uzgodnienia. Inwestor przedłożył także oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 Pr.bud., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej) obejmujące działkę inwestycyjną nr ew. [...] z obrębu [...]przy ul. W.w Dzielnicy [...].
Według Wojewody, stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 10 Pr.bud. do Projektu zagospodarowania terenu zostało dołączone oświadczenie projektanta posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. b, dotyczące możliwości podłączenia projektowanego obiektu budowlanego do istniejącej sieci ciepłowniczej, zgodnie z warunkami określonymi w art. 7b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r., poz. 266, ze zm.), złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
Organ odwoławczy uznał ponadto, że Inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 Pr.bud. Do wniosku
o udzielenie pozwolenia na budowę, dołączono wymagane prawem dokumenty, spełniające wymogi art. 35 Pr.bud., projekt budowlany, sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, zawierający wymagane opinie
i uzgodnienia.
Wojewoda nadmienił następnie, że usytuowanie obiektów i elementów zagospodarowania działki przedmiotowej inwestycji przedstawione zostało na rysunku projekt zagospodarowania działki w skali 1:500 (branża: PAB, Nr rys. 1,PZT). Zdaniem organu odwoławczego, Inwestor wyjaśnił, w jaki sposób ustalił obszar oddziaływania inwestycji oraz kwestię dotyczącą oddziaływania inwestycji na tereny sąsiednie oraz poinformował, że obszar oddziaływania obiektu zamyka się
w granicach działki nr [...] z obrębu [...] przy ul. W. 2 w W.. Przy określaniu obszaru oddziaływania obiektu w szczególności wzięto pod uwagę brzmienie przepisów § 12, § 13, § 60 oraz § 271 - § 273 rozporządzenia w sprawie
warunków technicznych.
Wojewoda wskazał, że analiza obszaru oddziaływania obiektu została sporządzona według norm o zabudowie i zagospodarowaniu terenu, a dwa budynki mieszkalne wielorodzinne z miejscami parkingowymi naziemnymi i instalacją gazową na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. W. w Dzielnicy [...], zostały usytuowane według § 12 ust. 1 i § 13 ust. 1 oraz § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a także zgodnie z uzyskanym odstępstwem od warunków technicznych, zawartym w postanowieniu Prezydenta [...] nr [...].
Wojewoda ocenił, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji Zarządu Dzielnicy [...] o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: znak: [...]. z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...]. Zgodnie z pkt 1.4 dotyczącym warunków obsługi w zakresie komunikacji, w tym punktu 1.4.1 dotyczącego parkingów zawartego w ww. decyzji o warunkach zabudowy, miejsca postojowe należy zapewnić wyłącznie na terenie objętym wnioskiem, przy czym dla strefy III 1 miejsce/1 mieszkanie, nie mniej jednak niż 1 miejsce/60 m2 powierzchni użytkowej mieszkania, a także przewidzieć miejsca postojowe dla rowerów w ilości min. 10 miejsc/100 miejsc postojowych dla samochodów, przy czym w ogólnej liczbie miejsc 10% muszą stanowić miejsca ogólnodostępne. Organ odwoławczy zauważył, że w projekcie przewidziano 81 miejsc postojowych, w tym 6 miejsc dla osób niepełnosprawnych i 9 miejsc postojowych dla rowerów, zgodnie z wymogami ww. decyzji o warunkach zabudowy, przy czym 10% miejsc postojowych (9 miejsc bezpośrednio przy wjeździe na teren posesji) w ogólnej liczbie będą stanowiły miejsca ogólnodostępne (pkt 3.3.3 lit. c, str. 3-4 PZT)
Dalej Wojewoda wyjaśnił, że budynki zaprojektowani zgodnie
z nieprzekraczalnymi liniami zabudowy.
Według organu odwoławczego, Inwestor spełnił także wymogi punktu 1.3. dotyczącego warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej, albowiem jak wynika z egzemplarza dokumentacji projektowej (Załączniki) Inwestor, między innymi, do dokumentacji projektowej dołączył:
1) oświadczenie Polskiej Spółki [...]. sp. z o.o. Oddziału Zakładu [...]. w W. o warunkach przyłączenia do sieci gazowej obiektu budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...],
2) warunki przyłączenia [...] I. S. O. Sp. z o.o. z dnia [...] lipca
2019 r. określający warunki przyłączenia instalacji elektrycznej obiektu,
3) techniczne warunki przyłączenia do sieci telekomunikacyjnej projektowanych budynków wielorodzinnych wskazane przez O. P. H. w dniu [...] czerwca 2020 r.,
4) warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i do sieci kanalizacyjnej Miejskiego przedsiębiorstwa W. i K. z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...],
5) decyzję Prezydenta [...] nr [...],
w sprawie wyrażenia zgody na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę,
6) decyzję Państwowego [...]. Dyrektora Zarządu [...]. z dnia [...] października 2019 r., znak: [...], orzekającą o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego Miastu [...], reprezentowanemu przez Z. R. Miasta na wykonanie urządzenia wodnego - podziemnego zbiornika retencyjno-rozsączającego na działce nr ew. [...] z obrębu [...], zlokalizowanej przy ul. W. [...], na terenie dzielnicy [...] w W., według wskazanej
w decyzji charakterystyki.
Wojewoda zwrócił zarazem uwagę, że projekt zagospodarowania terenu został dodatkowo uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w dniu 25 kwietnia 2022 r., (rys. nr 1 PZT).
Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że projektowana inwestycja umożliwia realizację na sąsiednich działkach zabudowy mieszkaniowej zgodnie z warunkami technicznymi, w tym § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wojewoda ustalił na podstawie informacji zamieszczonej na stronach projektu zagospodarowania terenu, że zostały także spełnione przepisy rozporządzenia
w sprawie warunków technicznych określone w § 12 dot. usytuowania budynku i § 21 dot. miejsc postojowych dla samochodów osobowych.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Wojewoda uznał, że nie znajduje uzasadnienia twierdzenie co do niezgodności planowanego zamierzenia ze Studium zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym planowana jest inwestycja. Wskazał, że skoro Studium nie było/nie jest aktem prawa miejscowego, nie mogło/nie może stanowić podstawy prawnej do wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślił, że w niniejszym przypadku podstawę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stanowiła decyzja o warunkach zabudowy Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] znak: [...], ustalająca warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla Inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków wielorodzinnych z miejscami parkingowymi naziemnymi oraz infrastrukturą techniczną.
Z powyższym rozstrzygnięciem Wojewody w całości nie zgodził się M. R. (dalej: "Skarżący), który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił: utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę, pomimo że MPWiK nie planuje w najbliższych latach inwestycji polegającej na budowie sieci kanalizacyjnej. Skarżący wskazał, że inny prywatny inwestor na działce sąsiedniej ew, [...] i [...] z obrębu [...], graniczącej z terenem inwestycji nie otrzymał warunków zabudowy na podobne przedsięwzięcie właśnie z powodu braku sieci kanalizacyjnej.
Skarżący wniósł zatem o uchylenie decyzji Wojewody oraz utrzymanej nią
w mocy organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że Inwestor powołuje się na warunki techniczne przyłączenia do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej z dnia 11 czerwca 2019 r. W świetle opisanej powyżej odmowy otrzymania warunków zabudowy na działce sąsiedniej z 2024 r. Skarżący uważa, że należy zweryfikować stanowisko inwestycyjne MPWiK w przedmiotowej sprawie. Nie można dopuścić do budowy dwóch budynków wielopiętrowych z tradycyjnymi szambami. Istniejąca sieć kanalizacyjna MPWiK oddalona jest zaś o ok. 1 km od planowanej inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a.").
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób wskazany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem tutejszego Sądu, organ odwoławczy dopuścił się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa procesowego, a to w szczególności zasad wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z przepisami prawa materialnego, a to art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3a Pr.bud. oraz § 26 ust. 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Przypomnieć trzeba, że podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej jest działanie praworządne i zmierzające do ustalenia prawdy obiektywnej, w sposób budujący zaufanie obywateli do władzy publicznej (m.in. art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.). Organy, w tym także organ odwoławczy, jak wynika to z art. 138 § 1 k.p.a.
i art. 15 k.p.a., są obowiązane do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie. W ramach tego obowiązku na organach ciąży powinność podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego
i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Rozwinięciem tej zasady jest obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego oceny w całokształcie stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.). Wyżej wymienione przepisy obowiązują również w postępowaniu odwoławczym (art. 140 k.p.a.).
Natomiast z zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. wynika obowiązek organów administracji publicznej wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Stosownie zaś do treści art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Skoro organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, to ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie zarzuty strony podniesione w odwołaniu i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lutego 1981 r. (sygn. akt SA 910/80, ONSA 1981/1, poz. 7) pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczności uzyskania
i przedłożenia przez Inwestora do wniosku o pozwolenie na budowę dokumentów przewidzianych w art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 pkt 3 Pr.bud., w tym wymaganej decyzji o warunkach zabudowy oraz oświadczenia, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd nie dostrzegł przy tym, by projektowane zamierzenie nie odpowiadało wymaganiom stawianym w wydanej przez Zarząd Dzielnicy [...] decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Jak słusznie wyjaśnił zarazem organ odwoławczy, istotne znaczenie mało w sprawie uzyskanie przez Inwestora odstępstw od warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury
z dnia 12 kwietnia 2002 r. Kwestie te zostały objęte postanowieniami Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], złożonymi do akt administracyjnych.
Niemniej, właśnie z uwagi na zastosowanie powyższych odstępstw od rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, już w tym miejscu należy podkreślić, że wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, Prezydent [...] zasadnie uznał, że zasięg oddziaływania planowanej inwestycji obejmuje nie tylko działki objęte projektem budowlanym, ale również nieruchomości sąsiednie, w tym działkę nr [...], graniczącą bezpośrednio
z terenem inwestycji, której współwłaścicielem jest Skarżący – M. R..
W ocenie Sądu, w składzie orzekającej w przedmiotowej sprawie, nie ulega wątpliwości, że z uwagi na charakter i zakres ustalonych odstępstw od warunków technicznych, projektowane przedsięwzięcie oddziałuje na nieruchomości sąsiednie w sposób, który powoduje ograniczenia w zabudowie tych działek, o jakim mowa
w art. 3 pkt 20 Pr.bud. Trzeba bowiem zaznaczyć, że przyjęte odstępstwa skutkują po pierwsze niezachowaniem wymagań przewidzianych w § 271 ust. 8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a dotyczących wymagań przeciwpożarowych, i tym samym powodują usytuowanie planowanych na działce nr [...] z obrębu [...] budynków mieszkalnych wielorodzinnych w zbliżeniu do granicy działki nr [...] na odległości mniejsze niż wymagane tym przepisem, tj. jedynie na odległość wynoszącą 4,85 m i 6,55 m. Po wtóre, lokalizacja miejsc postojowych na terenie inwestycji wymagała odstępstwa od warunków określonych w § 19 ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, co dotyczyło m.in. niezachowania wymaganych odległości od granicy tej działki budowlanej z nieruchomościami sąsiednimi. Okoliczności te powodują, że jak słusznie uznał organ I instancji, a czego zdaje się nie dostrzegł Wojewoda, obszar oddziaływania projektowanego zamierzenia wykracza poza teren działki inwestycyjnej nr [...], co powoduje, że właściciele nieruchomości sąsiednich prawidłowo uznani zostali w sprawie za strony postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.
Stosownie do treści art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest sprawdzić m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pkt 2) oraz dołączenie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń (pkt 3a lit. a).
W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia (art. 35 ust. 3 Pr.bud.).
Jak natomiast stanowi przepis § 26 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej, a dla budynków wymienionych w § 56 - także telekomunikacyjnej.
Przepis § 26 ust. 3 przywołanego rozporządzenia przewiduje jednocześnie, że w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka,
o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska.
W tym miejscu wypada wyjaśnić, że o ile na etapie ustalania warunków zabudowy wydanie decyzji o tych warunkach nie jest uzależnione od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, a wystarczające jest jedynie zagwarantowanie (np.
w drodze umowy), że wymagane uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie
z obiektów budowlanych faktycznie w przyszłości powstanie, to już na etapie udzielania pozwolenia na budowę organy administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązane są zbadać, czy zapewniono uzbrojenie terenu umożliwiające odprowadzanie ścieków sanitarnych z nieruchomości. Jest to bowiem ostateczny etap, na którym bada się zgodność projektu budowlanego pod kątem zgodności zawartych w nim rozwiązań z przepisami prawa, w tym także co do sposobu odprowadzania ścieków sanitarnych z nieruchomości (por. wyrok WSA w Poznaniu
z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 975/15, CBOSA).
Nie jest wobec tego sporne, że obowiązkiem inwestora przy ubieganiu się
o pozwolenie na budowę było w badanym przypadku przedłożenie wraz z wnioskiem o wydanie takiej decyzji - dokumentów potwierdzających, że istnieje możliwość przyłączenia planowanych budynków mieszkalnych do sieci kanalizacyjnej, skoro projekt przewiduje takie właśnie rozwiązanie techniczne. Ze złożonej przez Inwestora w niniejszej sprawie dokumentacji projektowej jednoznacznie wynika, że w ramach planowanej inwestycji nie przewidziano realizacji szamb, lecz właśnie podłączenie projektowanych budynków mieszkalnych wielorodzinnych do miejskiej sieci kanalizacyjnej.
W skardze do tutejszego Sądu jej autor zwrócił natomiast uwagę, że teren inwestycji nie posiada dostępu do sieci kanalizacyjnej. Skarżący wskazał, że Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w W. nie planuje
w najbliższym czasie budowy takowej sieci, co było powodem odmowy ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia planowanego na sąsiednich nieruchomościach, zaś Inwestor powołał się w niniejszej sprawie na pismo gestora sieci z 11 czerwca 2019 r., które również nie potwierdza, by możliwe było podłączenie projektowanej inwestycji do miejskiej sieci kanalizacyjnej.
Takiej argumentacji Skarżącego nie sposób odmówić racji w świetle dokumentacji przedłożonej przez Inwestora, a na którą – jak się zdaje – całkowicie bezrefleksyjne powołał się tu organ odwoławczy.
Należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom Wojewody, Inwestor nie załączył do wniosku o pozwolenie na budowę dokumentów potwierdzających uzyskanie warunków przyłączenia planowanego zamierzenia do miejskiej sieci kanalizacyjnej.
Wymaga podkreślenia, że jako załącznik nr 9 do wniosku o pozwolenie na budowę (zob. TOM 4 Projektu Budowlanego) Inwestor przedłożył pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] W. (dalej: MPWiK")
datowane na dzień [...] czerwca 2019 r. (a nie jak błędnie wskazał Wojewoda - 11 czerwca 2019 r.) znak: [...], które określa "Warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej", ale które
w żadnym razie nie określa warunków przyłączenia tej inwestycji do sieci kanalizacyjnej. Jak się zdaje, uszło bowiem uwadze organów obu instancji, że pismo to zawiera jedynie "Informacje techniczne przyłączenia do sieci kanalizacyjnej",
z której to informacji (pkt 2 pisma) jednoznacznie wynika, że nie istnieje możliwość podłączenia planowanego przedsięwzięcia do sieci kanalizacyjnej. W tym względzie MPWiK stanowczo wskazało, że "W chwili obecnej nie ma możliwości odprowadzania ścieków z ww. budynków do miejskiej sieci kanalizacyjnej" (pkt 2 lit. a ww. pisma). Co prawda dalej wyjaśniono, że odbiornikiem ścieków bytowych z ww. budynków może być projektowany kanał sanitarny w ul. P., ale dopiero po jego wybudowaniu i włączeniu do eksploatacji oraz - co istotne - po zaprojektowaniu, wybudowaniu i włączeniu sieci kanalizacyjnej w ulicach: P., J., O. i W. oraz po rozbudowie sieci kanalizacyjnej na terenie nieruchomości (pkt 2 lit. b ww. pisma). Co więcej, z treści przedmiotowej "Informacji" wynika również, że budowa sieci kanalizacyjnej w ulicach: P., J., O. i W. znajduje się jedynie w planach inwestycyjnych MWPiK, a realizacja ww. sieci kanalizacyjnej przewidziana została na lata 2020-2021, przy czym od razu zastrzeżono, że ze względu na złożoność procesu inwestycyjnego ww. termin realizacji inwestycji może ulec zmianie.
Organy orzekające w niniejszej sprawie nie dostrzegły ponadto, że na brak możliwości przyłączenia projektowanej inwestycji do miejskiej sieci kanalizacyjnej MPWiK wskazało również w złożonym do akt administracyjnych piśmie
z dnia 1 czerwca 2020 r., stanowiącym załącznik nr 10 do wniosku o pozwolenie na budowę (zob. TOM 4 Projektu Budowlanego). W piśmie tym powtórzono informację na temat niedostępności miejskiej sieci kanalizacyjnej dla terenu spornej inwestycji oraz ponownie podkreślono, że doprowadzenie tegoż uzbrojenia do terenu projektowanej zabudowy jest dopiero na etapie planowania inwestycyjnego MPWiK.
Treść powyższych dokumentów bezsprzecznie potwierdza okoliczności sygnalizowane przez Skarżącego, a którym nie zaprzeczył na rozprawie przed tutejszym Sądem pełnomocnik Inwestora, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji
w przedmiocie pozwolenia na budowę, w zasięgu planowanego zamierzenia nie istniała jeszcze miejska sieć kanalizacyjna, do której możliwe byłoby podłączenie projektowanej inwestycji. Fakt ten jest zresztą powszechnie weryfikowalny, albowiem to, że doprowadzenie miejskiej sieci kanalizacyjnej do terenu inwestycji jest dopiero planowane w przyszłości przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, wynika również w oczywisty sposób z informacji zamieszczonych na ogólnodostępnej stronie internetowej tegoż gestora sieci (zob. informacje na temat inwestycji
w dzielnicy [...] zamieszczone na stronie internetowej: [...].) Według podanych tamże informacji (stan na dzień 31 lipca 2025 r.), doprowadzenie miejskiej sieci kanalizacyjnej do terenu inwestycji objętej kontrolowanym pozwoleniem na budowę zostało wymienione wśród zadań, które są obecnie na etapie prac projektowych i pozyskiwania decyzji administracyjnych.
W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że organ odwoławczy nie dokonał prawidłowej weryfikacji spełnienia przez Inwestora wszystkich warunków zgodności Inwestycji objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę z przepisami określającymi warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a dotyczącymi możliwości przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci kanalizacyjnej, który to wymóg przewidziany został w § 26 ust. 1 rozporządzenia. Wojewoda błędnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakoby wśród dokumentacji przedłożonej przez Inwestora wraz
z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę znajdowały się "Warunki przyłączenia inwestycji do sieci kanalizacyjnej". Inwestor nie przedłożył bowiem takowego dokumentu, a z przywołanych pism MPWiK z dnia [...] czerwca 2019 r.
i 1 czerwca 2020 r. wynikają wprost przeciwne wnioski, a mianowicie brak możliwości przyłączenia planowanej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej do miejskiej sieci kanalizacyjnej z uwagi na nieistnienie tego rodzaju infrastruktury w zasięgu planowanego przedsięwzięcia. Przy czym należy mieć na względzie fakt, iż powyższe dokumenty pochodzą sprzed kilku lat, co oznacza, że aktualność zawartych w nich informacji powinna podlegać sprawdzeniu przez organy administracji architektoniczno-budowlanej na etapie udzielania pozwolenia na budowę.
Mając to na uwadze, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy powinien raz jeszcze dokonać weryfikacji spełnienia przez Inwestora warunku zapewnienia dostępu terenu inwestycji do sieci kanalizacyjnej, a braki w tym zakresie powinny zostać usunięte przez wnioskodawcę na wezwanie organu w trybie art. 35 ust. 3 Pr.bud. Innymi słowy, powtórnie weryfikując spełnienie warunków wydania pozwolenia na budowę, Wojewoda zobowiązany będzie wezwać Inwestora na podstawie ww. przepisu do uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego
o odpowiednie dokumenty potwierdzające zachowanie wymagań przewidzianych
w § 26 ust 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, tj. dokumentów wskazujących na możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci kanalizacyjnej.
Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasadzając od Wojewody na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony wpis od skargi (500 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło