VII SA/Wa 321/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2011 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata O. L. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt grodzy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). Decyzją z dnia [...] października 2010 r., znak: [...] Prezydent [...] na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 10, poz. 908 ze zm.) skierował B. B., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B, na badania lekarskie, z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Organ wskazał, iż z wnioskiem o skierowanie B. B. na badanie lekarskie wystąpiła w dniu 30 sierpnia 2010 r. prokuratura Rejonowa [...], ponieważ biegli psychiatrzy rozpoznaniu u w/w przewlekłe zaburzenia urojeniowe, a w przeszłości rozpoznano schizofrenię paranoidalną. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania B. B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2010 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy. Wskazał mianowicie, iż wnioskiem z dnia 5 marca 1997r. Naczelnik Wydziału Komunikacji Komendy Rejonowej Policji w [...] skierował B. B. na badania sprawności fizycznej i psychicznej w związku ze spowodowaniem przez uprawnionego wypadku drogowego w dniu 5 grudnia 1996 r. W następstwie powyższego postanowieniem z dnia [...] marca 1997 r., sygn. akt [...] Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] orzekł o zatrzymaniu B. B. prawa jazdy kategorii B, nr [...], wydanego dnia 18 grudnia 1992r. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Prokuratora z dnia [...] kwietnia 1997 r. i orzeczono zwrot prawa jazdy. W dniu [...] marca 1998 r. Prokurator Rejonowy [...] wystąpił do Prezydent [...] o cofnięcie prawa jazdy ze względów zdrowotnych, załączając do wniosku dwie opinie: sądowo-psychiatryczną z dnia 13 października 1997 r. oraz 15 stycznia 1998 r. W następstwie powyższego organ skierował B. B. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...]. Wobec nie poddania się badaniom decyzją z dnia [...] maja 1998 r. orzeczono o cofnięciu prawa jazdy wydanego w dniu 20 stycznia 1998 r. W dniu 6 sierpnia 1998 r. uprawniony lekarz do badań kierowców wydał świadectwo lekarskie, w którym stwierdził, że B. 1 B. jest czasowo niezdolny do kierowania pojazdami na okres 3 lat. Wymaga leczenia w Poradni Zdrowia Psychicznego i specjalistycznej opinii po jej zakończeniu. W oparciu o przedmiotowe świadectwo decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 r. Prezydent [...] orzekł o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B ze względu na stan zdrowia. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...], skarga zaś na tą decyzję została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zapadłym w dniu 23 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 127/98. W dniu 27 kwietnia 2005 r. B. B. zwrócił się do Prezydent [...] o wymianę prawa jazdy. Pismem z dnia 18 maja 2005 r. Prezydent [...] poinformował wnioskodawcę, że warunkiem otrzymania nowego prawa jazdy jest konieczność poddania się sprawdzeniu kwalifikacji oraz przedstawienie aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu 25 maja 2005 r. B. B. uzyskał orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające brak przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami. W dniu 22 czerwca 2005 r. wpłynęło do organu pismo z dnia 15 czerwca 2005 r. uprawnionego lekarza do badań lekarskich osób kierujących pojazdami o anulowaniu w/w orzeczenia z dnia 25 maja 2005 r. z uwagi na zatajenie przez badanego informacji o pobytach szpitalnych, spowodowaniu wypadku drogowego, opinii Poradni Konsultacyjnej dla Kierowców w [...] Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy o trwałej niezdolności do prowadzenia pojazdów. W dniu 24 czerwca 2005 r. wpłynęło do Prezydenta [...] pismo [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] wraz orzeczeniem nr [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów samochodowych każdej kategorii, w sposób trwały. W dniu zaś 14 października 2005 r. wpłynęło kolejne orzeczenie lekarskie z dnia 2 września 2005 r., nr [...] [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. B. Termin badania kontrolnego wyznaczono na dzień 2 września 2006 r. Z kolei 12 grudnia 2006 r. wpłynęło do organu orzeczenie lekarskie z dnia 8 grudnia 2006 r., [...] [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] stwierdzające brak istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. B. Termin badania kontrolnego wyznaczono na dzień 2 września 2009 r. W oparciu o przedmiotowe orzeczenie Prezydent [...] wydał zaświadczenie nr [...] o spełnieniu przez B. B. warunków do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W dniu 22 grudnia 2008 r. Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] zwrócił się do Prezydenta [...] o wszczęcie postępowania w przedmiocie skierowania B. B. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu 25 maja 2009 r. wpłynęło do Prezydenta [...] pismo Dyrektora Ośrodka Ruchu Drogowego wraz z notatką służbową egzaminatora dot. zastrzeżeń co do stanu zdrowia B. B. egzaminowanego w dniu 7 maja 2009 r. Mając na uwadze w/w informację w dniu 1 lipca 2009 r. Prezydent [...] wszczął postępowanie administracyjne, następnie decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. skierował B. B. na badania lekarskie. W dniu 26 sierpnia 2009 r. B. B. złożył wniosek o wydanie prawa jazdy z pozytywnym wynikiem z egzaminu państwowego. Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010r., znak: [...] utrzymało w mocy w/w decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Prezydent [...] orzekł o odmowie wydania wtórnika prawa jazdy kat. B., a następnie decyzją również z dnia [...] lutego 2010 r. orzekł o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B do czasu dostarczenia orzeczenia lekarskiego. Pismem z dnia 3 marca 2010 r. B. B. wystąpił do Prezydenta [...] o wydanie prawa jazdy. Do wniosku załączył orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 3 marca 2010 r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Lecznicze w [...] Poradnia Chorób Zawodowych, stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B. Datę ponownego badania wyznaczono na marzec 2013 r. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] Prezydent [...] przywrócił cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B. Następnie, organ wskazał na wystąpienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia 30 sierpnia 2010 r., jak również na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2010 r., która to decyzja została przez niego utrzymana w mocy. Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, iż w myśl przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r, Nr 108, poz. 908 ze zm.), badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Organ podkreślił, że z brzmienia tej regulacji jednoznacznie wynika, iż wystarczającą przesłanką do wydania decyzji kierującej na badania lekarskie są zastrzeżenia, a nie pewność, co do stanu zdrowia. Powołał się na przepis § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania (Dz. U. Nr 2, poz. 15), zgodnie z którym, starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Wskazał także, iż stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy, stosownie do powołanej ustawy i rozporządzenia, do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego (na które skarżący został skierowany) wydaje stosowne orzeczenie. Uwzględniając wyżej przedstawiony stan faktyczny organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji trafnie przyjął, iż dysponuje wiarygodną informacją, bo pochodzącą od organu państwowego (prokuratora) i popartą przez opinie biegłych psychiatrów (załączone do akt sprawy), które wzbudzają wątpliwości odnośnie zdolności odwołującego do kierowania pojazdami. Organ dodatkowo podniósł, iż w/w przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym ma zastosowanie niezależnie od ustalenia, czy powstanie takich zastrzeżeń nastąpiło w bezpośrednim związku z zachowaniem i sposobem prowadzenia pojazdu podczas wykonywania przez daną osobę uprawnioną zindywidualizowanej czynności faktycznego kierowania pojazdem, czy też uzyskane przez organ wiarygodne informacje, uprawdopodabniające pośrednio wątpliwości co do posiadania przez konkretnego kierowcę wymaganej do prowadzenia pojazdów sprawności, mają źródło w innych okolicznościach. W każdym, bowiem przypadku, kiedy właściwy w sprawie organ administracji publicznej uzyska informację mogącą nasuwać zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem, może tę osobę skierować na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Rolą organów uprawnionych do zapewnienia bezpieczeństwa na drogach, a także starostów, jest bowiem zapewnienie możliwie największego bezpieczeństwa użytkowników dróg i zapobieganie wypadkom poprzez staranną i wnikliwą weryfikację uprawnień osób, które mogą w każdej chwili zasiąść za kierownicą pojazdu mechanicznego i być zagrożeniem nie tylko dla innych, ale także dla siebie. Powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2008r., sygn. akt I OSK 1467/07. Zauważył także, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 155/10, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie kierowcy posiadającego prawo jazdy, jest decyzją o charakterze związanym. Organ otrzymując wniosek od uprawnionego organu ma obowiązek skierować kierowcę na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. B.. Skarżący zakwestionowała zasadność skierowania go na powtórne badania oraz podważył wiarygodność opinii, na którą powołuje się Prokuratura. Zaznaczył, iż jest zdrowy, a rozpoznanie schizofrenii przed 33 laty jest przedawnione. Wskazał także, iż badania psychotechniczne ma ważne do 2013 roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając w powyżej wskazanym zakresie zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że odpowiada ona prawu. Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. , Nr 108, poz. 908). W art. 122 w/w. ustawy prawodawca określił przesłanki skierowania na badania lekarskie kierowcy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W świetle art. 122 ust. 1 pkt 4 powyższego przepisu, jedną z nich mogą stanowić "nasuwające się zastrzeżenia", co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Przepisy powołanej ustawy nie precyzują, o jakie zastrzeżenia, co do stanu zdrowia chodzi, ani bliżej ich nie definiują. W piśmiennictwie podkreśla się, że "podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem" (tak W. Kotowski, Komentarz do ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2002r). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie skierowania musi być przy tym dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu danej osoby. W tym kontekście stwierdzić wypada, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go jako kierowcę (por. R. A. Stefański, Komentarz do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2005 r.). Wskazać również należy, iż w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania (Dz. U. Nr 2, poz. 15), wydanym w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ustawy Prawo o ruchu drogowym, określono sytuacje uprawniające Starostę do skierowania kierowców na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. W § 2 ust. 5 w/w rozporządzenia wskazano, że Starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Uznaniowy charakter tego przepisu wymaga rozważenia przez Starostę po pierwsze: czy informacja o stanie zdrowia pochodzi z miarodajnego źródła, a po drugie, czy może świadczyć o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przeciwwskazania zdrowotne nie ograniczają się tylko do przypadków ułomności fizycznej, powodującej trudności w obsłudze pojazdu, lecz dotyczą następstw różnych schorzeń, tak fizycznych jak i psychicznych, które ze względu na swój charakter mogą wpływać na bezpieczne uczestniczenie, przez kierowców w ruchu drogowym. Informacja, która była powodem wszczęcia przez organ postępowania pochodziła od Prokuratora Rejonowego [...] i była oparta na opinii biegłych lekarzy psychiatrów, którzy stwierdzili u B. B. przewlekłe zaburzenia urojeniowe, a w przeszłości rozpoznaną schizofrenię paranoidalną. Fakt, iż opinia ta była sporządzona dla potrzeb innego postępowania nie ma w sprawie znaczenia, nie była ona podstawą orzekania przez organy, lecz stanowiła źródło informacji, o jakim mowa w § 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia. Opinia lekarska została sporządzona po przeprowadzeniu badań przez uprawnione do tego osoby. Uznanie przez organy, że otrzymane informacje budzą wątpliwości dotyczące zdolności skarżącego do kierowania pojazdami nie narusza zasad swobodnej oceny dowodów. Sąd podziela stanowisko organu, że informacja o stanie zdrowia skarżącego ma charakter wiarygodny, pochodzi od organu państwowego (prokuratora) i została poparta analizą stanu zdrowia skarżącego. Jako że organy administracji publicznej nie mają uprawnień do ustalenia we własnym zakresie czy faktycznie nastąpiło zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zasadnie skierowało skarżącego na stosowne badania lekarskie. Badania takie mogą przeprowadzić tylko uprawnione jednostki organizacyjne, co daje gwarancje ich wiarygodności i wnikliwości. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.