VII SA/Wa 322/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi S. i M. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. i M. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem z dnia [...] lipca 2005r., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. ,Nr 98 poz. 1071 z późn zm.) po rozpatrzeniu sprawy J. i M. Ł. – wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie otwartego zbiornika na nieczystości ciekłe pochodzenia zwierzęcego o pojemności 314 m3 realizowanego przez J. i M. Ł. na działce oznaczonej nr ewid [...] i nakazał: 1. wykonanie zabezpieczeń wybudowanych elementów budynku oraz materiałów budowlanych przed szkodliwym działaniem warunków atmosferycznych, 2. przedłożenie zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego – decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr geod [...] 3. przedłożenie aktualnej inwentaryzacji geodezyjnej terenu działki, wskazującą faktyczną lokalizację wybudowanego przedmiotowego zbiornika. Organ I instancji wyjaśnił, iż podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że inwestorzy samowolnie zmienili lokalizację zbiornika przesuwając go w kierunku swojego budynku mieszkalnego, zmniejszając odległość do 43 m i oddalając się od budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] stanowiącego własność S. i M. K. - o 53 m. Kontrola wykazała ponadto, że zbiornik nie jest użytkowany. W opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego S. i M. K. nie są stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego, gdyż nie wykazali oni interesu prawnego określonego w art. 28 kpa. Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Uznać więc należało, iż wnioskodawcy nie posiadają legitymacji uprawniającej ich do udziału w postępowaniu, gdyż ich budynek mieszkalny znajduje się poza strefą oddziaływania obiektu, którą ustalono w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i która wynosi 50 m. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000r. Nr 98 poz. 1071) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 2003r Nr 207 poz. 2016) po rozpoznaniu zażalenia S. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lipca 2005r. - umorzył postępowanie zażaleniowe. W opinii organu odwoławczego legitymację strony oceniać należy według przepisów art. 28, 29 i 30 kpa, zatem wnoszący zażalenie jako, że nie wykazali interesu prawnego nie są stroną niniejszego postępowania. Strefa oddziaływania zbiornika na nieczystości ciekłe pochodzenia zwierzęcego usytuowanego na działce nr [...] została ustalona w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy K. w dniu [...] marca 2002r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że S. i M. K. jako właściciele działki nr [...] i [...] nie sąsiadują bezpośrednio z działką o nr [...] należącą do inwestorów. Budynek mieszkalny zlokalizowany na działce [...] znajduje się w odległości ok 53m od zbiornika, a zatem poza strefą oddziaływania spornego obiektu. Bezpośrednie zainteresowanie skarżących rozstrzygnięciem sprawy świadczy jedynie o ich interesie faktycznym, który nie jest przesłanką do uznania ich za stronę posterowania. W związku z powyższym wobec braku podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty należało umorzyć postępowanie zażaleniowe. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005r. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. i M. K., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący wskazali, iż działka ich położona jest na terenie osiedla mieszkaniowego, zaś zbiornik na gnojowicę uniemożliwi dalszą zabudowę działki, co prowadzi do naruszenia prawa, a tym samym decyduje o istnieniu legitymacji do uczestnictwa w niniejszym postępowaniu. W skardze podniesiono również, iż skarżący otrzymywali wszystkie decyzje dotyczące zbiornika. Ponadto wnieśli oni skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002r., którą Sąd rozpoznał i uwzględnił, tym samym w opinii skarżących przesądzony został ich status jako strony w postępowaniach dotyczących spornego zbiornika. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Postanowienie zapadłe w toku postępowania zażaleniowego, wydane zostało z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Postępowanie zażaleniowe zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności powoływanych przez stronę skarżącą przed organem II instancji. Stosownie do zasad zawartych w art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Niewyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podstawę rozstrzygnięcia decyzji wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowi art. 138 pkt. 3 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy może zakończyć postępowanie wydając decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Będzie to miało miejsce, gdy strona cofnie odwołanie lub jeżeli organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy przyjął, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony, co w jego opinii skutkowało umorzeniem postępowania zażaleniowego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 kpa. Wskazać trzeba, iż pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 kpa oraz pozostałe przepisy kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu odróżnić trzeba interes faktyczny, czyli stan, w którym strona jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak poprzeć tego zainteresowania przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok NSA z 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97). Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela argumentów organu zawartych w zaskarżonym orzeczeniu. Podkreślenia wymaga fakt, iż skarżący są właścicielami działek położonych w pobliżu spornej inwestycji, której funkcjonowanie może utrudnić w istotny sposób korzystanie z ich nieruchomości poprzez ograniczenie możliwości przyszłej zabudowy. W konsekwencji prowadzi to do naruszenia podstawowego prawa jakim jest prawo własności i może utrudniać korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Z przedstawionego przez skarżących projektu zagospodarowania działki nr [...] i [...] (karta 28 akt sądowych) wynika, że działka należąca do skarżących znajduje się w strefie ochronnej. Organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii w swoim rozstrzygnięciu co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ustosunkowanie się do twierdzeń uważanych przez stronę skarżącą za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, a przedstawionych we wniesionym zażaleniu uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a. Mając na uwadze te względy organ administracji winien ponownie rozważyć czy skarżący posiadają przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu administracyjnym, przy czym organ winien ustosunkować się do zarzutu skarżących, że przedmiotowy zbiornik ograniczy ewentualną zabudowę działki skarżących po podziale, a w szczególności działki [...]. Wydanie decyzji w postępowaniu prowadzonym bez udziału osób, których interesy muszą być w tej decyzji rozważone stanowi istotną wadę tego postępowania. Podkreślić należy, iż organ winien ustalić krąg stron postępowania zgodnie z powołanym art. 28 kpa, a nie w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż niniejsze postępowanie wszczęte [...].10.2004r. w sprawie wykonywanych prac budowlanych, toczy się z mocy art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a nie w przedmiocie pozwolenia na budowę zbiornika na gnojowicę. Niepodjęcie przez organ administracji państwowej czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym powyżej zakresie, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia postanowienia z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze.zm.).