VII SA/Wa 322/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2015 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: przyznać J. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi W skardze z dnia 15 stycznia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] skarżąca – J. P. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia z należnej opłaty sądowej od skargi z uwagi na niemożność jej poniesienia bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i załączyła do skargi stosowny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca sama prowadzi gospodarstwo domowe, jest współwłaścicielką w 1/3 domu w L. o pow. 25 m2, gdzie mieszka, jest współwłaścicielką w 1/3 nieruchomości rolnej w L. o pow. 0,26 ha, utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1 600 zł netto miesięcznie. Z zestawienia ponoszonych co miesiąc wydatków przedstawionych przez skarżącą wynika, że są to: rachunki za energię, wodę, śmieci i telefon – ok. 150 - 200 zł, w miesiącu składnia formularza dodatkowo – wywóz nieczystości z szamba - 120 zł, wymagalna comiesięczna rata kredytu – 360 zł, żywność – 300 - 400 zł, leki ratujące życie i zdrowie – ok. 350 zł, w sezonie grzewczym – dodatkowo 3,5 t. węgla, przy czym - jak dodała - 1 t. to koszt 800 zł. Podniosła, że jej wydatki ostatnio przekraczają jej dochody i zaczęła korzystać z pomocy rodziny. Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień przesłanych do Sądu w piśmie z dnia 16 marca 2015 r. wynika, że w grudniu 2014 r. i styczniu 2015 r. wypłacała pieniądze na zakup opału. Zanim skarżąca otrzyma kolejną emeryturę, posiada na koncie saldo ujemne. W razie potrzebny zwraca się do syna, który pożycza jej około 100-200 zł miesięcznie, ewentualnie wykupuje leki oraz finansuje koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika. W kwietniu ubiegłego roku w celu wykonania przyłącza wodociągowego musiała pożyczyć od syna kwotę 1000 zł, której jeszcze nie zwróciła. Jednocześnie do ww. pisma z dnia 16 marca 2015 r. skarżąca dołączyła wyciągi z rachunku bankowego, kserokopie rachunków związanych z utrzymaniem domu, kopię dowodu za wywóz nieczystości z szamba, kopię pokwitowania wynagrodzenia za wykonanie przyłącza wodociągowego, kopię paragonu za zakup leków, kopie kart leczenia szpitalnego i kopię karty rehabilitacji. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2015 r. odmówiono J. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sadowego od skargi. Na orzeczenie to został skutecznie (w zakreślonym terminie) złożony sprzeciw. W sprzeciwie J. P. postanowieniu referendarza sądowego zarzuciła naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że skarżąca jest w stanie ponieść pełne koszty postepowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny, podczas gdy z dokumentacji przedłożonej przez skarżącą wynika wniosek przeciwny. W związku z powyższym na podstawie art. 260 p.p.s.a wniosła o rozpoznanie sprawy przez Sąd na nowo i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia z należnej opłaty sądowej od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając w niniejszej sprawie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 kwietnia 2015 r. o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawczynię sprzeciwu – na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), postanowienie referendarza sądowego traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Należy zauważyć, że instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP) oraz poszanowania praw człowieka (art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka I Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. - Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). W art. 245 p.p.s.a przewidziano możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wchodzi zaś w rachubę, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wymienione w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanki są jedynymi przesłankami, które warunkują przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (por. post. NSA z dnia 6 października 2006 r. sygn. akt I OZ 1393/06). Zdaniem Sądu skarżąca prawidłowo udokumentowała swoją sytuację majątkową i przedstawiła stan rodzinny. W skierowanych do Sądu wyjaśnieniach przedstawiła też swoje realne możliwości płatnicze, które pozwoliły Sądowi na określenie i ocenę jej sytuacji. Jest osobą samotną, w razie potrzeby korzysta z pomocy syna. Ciężkie choroby zmuszają ją do ponoszenia znacznych wydatków związanych z wykupowaniem leków celem poratowania życia i zdrowia. Jednocześnie należy uznać, że nieskomplikowany charakter sprawy, brak przymusu adwokackiego w postępowaniu sądowoadministracyjnym czy też umiejętność redagowania pism procesowych przez stronę nie mogą stanowić, zgodnie z obowiązującymi przepisami, przyczyny oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2015 r. II GZ 215/15; por. też Prawo pomocy w orzecznictwie NSA, opracowanie przygotowane w biurze orzecznictwa NSA, Warszawa 2007, s. 72). Z tych względów Sąd na podstawie na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.