VII SA/Wa 323/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Dorota Bartelik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2008r. sprawy ze skargi T. i R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. i R. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 12 marca 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. przekazał do rozpatrzenia [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego wniosek T. i R. K. złożony w dniu 2 marca 2007r. (data wpływu do organu), w którym zawarli żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją z uwagi na fakt, iż dowody, na których ustalono okoliczności istotne w sprawie, są fałszywe oraz wyszły na jaw nowe dowody faktyczne dla sprawy, o których organ który wydał decyzje były nieznane. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2007r., znak:[...] działając na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 z późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku T. i R. K. - odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia[...] maja 1998r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] marca 1998r., znak: [...] nakazującą T. i R. K. rozebrać budowane niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę: budynek letniskowy i bezodpływowy szczelny zbiornik na ścieki sanitarne na działce nr ewid. [...] w miejscowości L., gm. S.. Organ wyjaśnił, iż pismem z dnia 12 czerwca 2007r. zwrócił się do R. i T. K. o sprecyzowanie żądania wniosku złożonego w dniu 2 marca 2007r. Ze względu na wskazywaną przez wnioskodawców przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 5 Kpa organ wezwał do wskazania, jakie konkretne dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Przy czym organ podkreślił, że sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Ponadto organ w piśmie z dnia 12 czerwca 2007r. wystąpił o jednoznaczne i nie budzące wątpliwości sformułowanie przez wnioskodawców jakiego rodzaju istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, stanowią podstawę wniesionego przez nich żądania. Organ zwrócił również uwagę, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że żądanie wznowienia postępowania z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 Kpa zostało wniesione z zachowaniem terminu wskazanego w art. 148 Kpa, tzn. w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ wskazał, iż przedstawione w tym celu oświadczenie R. B. z dnia 4 kwietnia 2007r. wymaga uzupełnienia o klauzulę o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Po analizie złożonego przez T. i R. K. w dniu 2 marca 2007r. wniosku, uzupełnionego następnie pismem z dnia 19 czerwca 2007r., organ stwierdził, że nie może on stanowić skutecznej podstawy do żądania wznowienia postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1998r., ze względu na to, że wskazywane we wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną okoliczności nie są powiązane przyczynowo-skutkowo z decyzją, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. We wniosku wskazano m.in., iż działka inwestorów "znajduje się w m. L. D." i jest oznaczona (w planie zagospodarowania przestrzennego gminy S.) symbolem 10,7 UTL, nie zaś symbolem 10,15 MP. Wnioskodawcy stwierdzili również, iż "nie można w decyzji o pozwoleniu na budowę numerów określających poszczególne działki, na których ma być realizowana inwestycja, traktować jak cyfry, nic nie znaczące" i wnieśli o "podjęcie na nowo postępowania oraz uchylenie przedmiotowej decyzji, gdyż była wydana nie na naszą działkę". W celu określenia terminu powzięcia wiedzy o okoliczności dotyczącej niewłaściwego oznaczenia symbolu działki należącej do wnioskodawców w piśmie z dnia 19 czerwca 2007r. uzupełniającym wniosek wskazali, że o okoliczności tej dowiedzieli się w trakcie spotkania w dniu 2 kwietnia 2007r. z R. B., właścicielem sąsiedniej działki nr .[...]. Zdaniem organu wskazywane przez skarżących okoliczności, dotyczące decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] listopada 1994r. o pozwoleniu na budowę budynku letniskowego, bezodpływowego szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne i studni na działce nr [...] w L., nie mogły stanowić przesłanki do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] maja 1998r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w N. S. z dnia [...] marca 1998r., nakazującą wykonanie rozbiórki budynku letniskowego i bezodpływowego szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne na działce nr ewid [...] w miejscowości L.. Wskazywane okoliczności nie są bowiem powiązane przyczynowo-skutkowo z decyzją, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. Skoro T. i R. K. we wniosku złożonym w dniu 2 marca 2007r., nie wykazali przesłanki wypełniającej dyspozycję określoną w przepisach art.145 § 1 Kpa, koniecznym było wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. i R.. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r., znak: [...] Po przeanalizowaniu akt sprawy, organ odwoławczy stwierdził, iż kontrolowane rozstrzygnięcie jest prawidłowe i należy je utrzymać w mocy. W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji bada, oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, także kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu. Negatywny wynik ustaleń dokonanych w wyżej wskazanym zakresie obliguje właściwy organ do wydania, na podstawie art. 149 § 3 Kpa, decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Brak wykazania przesłanek wznowieniowych jest możliwy tylko wówczas, gdy albo faktycznie nie wskazano literalnie żadnej przesłanki, poprzestając jedynie na żądaniu wznowienia, albo też wprawdzie wskazano okoliczność, jednak w ocenie organu w sposób oczywisty nie jest ona powiązana przyczynowo-skutkowo z decyzją, której dotyczy wniosek o wznowienie. W ocenie organu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podstawowe znaczenie miało ustalenie, czy wnoszący o wznowienie postępowania wskazali którąkolwiek z przesłanek określonych w przepisie art. 145 § 1 kpa. Skarżący jako główną okoliczność, stanowiącą w ich opinii podstawę do wznowienia postępowania podnieśli niewłaściwe określenie - w opisie technicznym do zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę planu realizacyjnego - symbolu z planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. dla działki nr [...]. Uzupełniając to o okoliczność określenia w decyzji o pozwoleniu na budowę miejsca inwestycji w miejscowości L., nie zaś w miejscowości L. - osada D. skarżący wywodzili, iż w pozwolenie na budowę zostało wydane na inną działkę, w innym kompleksie urbanistycznym. Podnoszona okoliczność zezwolenia na budowę na inną działkę była w ocenie organu niezrozumiała i niezasadna, a tym samym nie mogła być uznana za wskazanie przesłanki do wznowienia postępowania. Ponadto wniosek o wznowienie postępowania dotyczył nie decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz decyzji utrzymującej w mocy decyzję nakazującą wykonanie rozbiórki budynku letniskowego oraz bezodpływowego szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne. Mając to na uwadze organ uznał, iż brak jest jakiegokolwiek związku przyczynowego pomiędzy wskazaną przez skarżących podstawą wznowienia, a treścią decyzji Wojewody [...] z dnia[...] maja 1998r. Organ odwoławczy podniósł również, iż na okoliczność budowy "domku letniskowego w L. - osada D. działka Nr [...] [...]", skarżący wskazywali już w piśmie z dnia 17 sierpnia 1999 r. skierowanym do Starosty Powiatowego w N. Tym samym, gdyby nawet uznać podniesioną okoliczność za przesłankę do wznowienia postępowania, stwierdzić trzeba było, iż od powzięcia wiedzy o niej miesięczny okres na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upłynął co najmniej we wrześniu 1999 roku. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli T. i R. K. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie zasad naczelnych kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności zasady praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię. W skardze wyjaśniono, iż wnioskiem z dnia 5 marca 2007r. uzupełnionym pismem z dnia 19 czerwca 2007r. skarżący zwrócili się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.. z prośbą o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1998r. Wniosek o wznowienie postępowania oparto o art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa. Skarżący wskazali, iż w trakcie budowy nowosolski organ nadzoru budowlanego przeprowadził na działce kontrolę w wyniku, której stwierdził niezgodności. Mimo, że skarżący posiadają dwie ekspertyzy techniczne niezależne od siebie, że budynek realizowany jest zgodnie z dokumentacją i projektem wykonane przez biegłych sądowych żaden organ odwoławczy ich nie honoruje, a zarzuty przedstawione podczas kontroli są fałszywe. Organ wydał więc postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i następnie wydał decyzje nakazującą rozbiórkę. Decyzję tę utrzymał w mocy Wojewoda [...], a skarga na przedmiotowe orzeczenie została przez NSA O/Z w Poznaniu oddalona mimo, iż w ocenie skarżących, decyzja była nieprawidłowa. W skardze podniesiono ponadto, iż na przestrzeni lat 1996-1997 toczyła się sprawa cofnięcia pozwolenia na budowę sąsiadów strony skarżącej, które zostało wyeliminowane z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2. W dniu 2 marca 2007r. R. B. zauważył, iż pozwolenie na budowę uzyskane przez skarżących wydane zostało w myśl ustaleń Planu realizacyjnego inwestycji na działkę o właściwym jej numerze tzn. [...] ale w innym kompleksie urbanistycznym, mianowicie: 10,15 MP na działkę położoną ok. 4 km od działki inwestorów. Stąd też za podstawę wznowienia postępowania podano art. 145 § 1 pkt 5 jako, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie skarżących nie zaszły ani przesłanki podmiotowe, ani przedmiotowe, nie nastąpiło również uchybienie miesięcznego terminu, które stanowiły przeszkodę do wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje zostały podjęte z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego przebieg jest uregulowany w przepisach rozdziału 12 Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie o wznowienie może dotyczyć wyłącznie ostatecznych decyzji administracyjnych i składa się z dwóch faz: w fazie pierwszej organ właściwy do rozpoznania wniosku bada legitymację osoby składającej wniosek, a więc czy jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa czy wniosek ten dotyczy decyzji ostatecznej oraz czy podane we wniosku przyczyny mieszczą się w katalogu podstaw do wznowienia wymienionych w art. 145 kpa, w fazie drugiej rozstrzyga sprawę o wznowienie co do jej istoty. Przeprowadzenie postępowania w fazie pierwszej, to jest co do przyczyn wznowienia następuje na podstawie postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 2 kpa). Przed wydaniem takiego postanowienia nie jest dopuszczalna ocena przyczyn wznowienia. Ustalenie, iż wniosek złożyła osoba do tego legitymowana, że dotyczy on decyzji ostatecznej, oraz że podana przyczyna wznowienia jest wymieniona w art. 145 kpa obliguje organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Postanowienie to stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy. Przepis art. 149 § 3 kpa nie określa przesłanek podejmowanych na jego podstawie decyzji, a rozstrzyga wyłącznie formę orzeczenia. Na gruncie przedstawionych wyżej regulacji prawnych przyjąć jednakże należy, że przesłanką takiej decyzji nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia. Wówczas bowiem winna zostać podjęta decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. W przypadku pojawienia się wątpliwości co do istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę, konieczne jest wydanie postanowienia o wznowieniu w celu wyjaśnienia, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje. We wniosku o wznowienie postępowania skarżący powołali art. 145 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Podzielić należy stanowisko organów, iż na okoliczność budowy domku letniskowego w L.- odsada D. skarżący wskazywali w piśmie z dnia 17 sierpnia 1999r., zatem wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Za nieprawidłowe jednakże uznać trzeba ustalenia organów, co do pozostałych okoliczności podnoszonych przez stronę skarżącą, a mianowicie kwestii nieprawidłowego oznaczenia symbolu działki jako 10,7 UTL, nie zaś symbolem 10,15 MP. Analiza przedstawionych akt administracyjnych nie pozwala na stwierdzenie, iż wniosek o wznowienie postępowania również w tym zakresie nie został złożony z zachowaniem wymaganego terminu. Ponadto organy niezasadnie przyjęły, iż pomimo powołania przez skarżących przesłanki z art. 145 kpa brak jest związku przyczynowego z decyzją nakazującą rozbiórkę. Takie stanowisko organu jest błędne, nie można bowiem odmówić wznowienia postępowania, powołując się na niezasadność przytoczonych w żądaniu podstaw do wznowienia. Stąd też uznać należy, że zostały naruszone wszystkie wyżej omówione przepisy kpa, albowiem wydano decyzję o wznowieniu postępowania bez zbadania, czy zachodzą wyżej wymienione trzy przesłanki wznowienia postępowania; odmowę wznowienia uzasadniono okolicznościami, które mogą być badane dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania i prowadzić do wydania, w zależności od wyników tego badania, trzech rodzajów decyzji: o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej albo o uchyleniu tej decyzji i wydaniu nowej decyzji co do istoty sprawy, albo o stwierdzeniu wydania dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa ze wskazaniem powodów jej nieuchylenia. Powyższe naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego powodują, że zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w celu ponownego rozpatrzenia w postępowaniu administracyjnym - z uwzględnieniem powyższych wskazań. Już na marginesie rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż organy administracji winny mieć również na względzie treść art. 146 § 1 kpa zgodnie, z którym uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.).