VII SA/Wa 323/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-05
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Mirosława Kowalska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty funkcjonowania Straży Ochrony Kolei, nałożone ustawowo na zarządcę infrastruktury kolejowej, mogą stanowić podstawę do przyznania rekompensaty z tytułu normalizacji rachunkowości na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) nr 1192/69, w szczególności w świetle kategorii I załącznika I do tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że koszty funkcjonowania Straży Ochrony Kolei, nałożone ustawowo na zarządcę infrastruktury kolejowej, stanowią obciążenie, które generalnie powinno być ponoszone przez państwo, a tym samym mogą kwalifikować się do rekompensaty z tytułu normalizacji rachunkowości na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) nr 1192/69. Błędna interpretacja organu dotycząca kategorii I załącznika I do rozporządzenia oraz porównanie sytuacji skarżącej spółki z innymi podmiotami z branży transportowej, które nie ponoszą podobnych kosztów, doprowadziły do naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania.Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. złożyła wniosek o przyznanie rekompensaty z tytułu normalizacji rachunkowości, powołując się na koszty związane z funkcjonowaniem Straży Ochrony Kolei, które zostały jej narzucone ustawowo. Minister Infrastruktury (a następnie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej) odmówił przyznania rekompensaty, uznając, że koszty te nie mieszczą się w kategorii I załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1192/69 i że inne podmioty w transporcie ponoszą podobne obciążenia. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację rozporządzenia i brak uwzględnienia interpretacji Komisji Europejskiej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury i zasądził od Ministra na rzecz Spółki koszty postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi [...] [...] Akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy określenia szacunkowej wartości rekompensaty z tytułu normalizacji rachunkowości PKP [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz [...] [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwotę 107. 217 (sto siedem tysięcy dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] S.A. w W. jest decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2011 r. Nr [...], wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
[...] S.A. w W. w piśmie z dnia 24 marca 2011 r. zwróciła się do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o przyznanie i wypłacenie w 2011 r. należnej kwoty rekompensaty w wysokości 169.009,00 tys. zł, z tytułu normalizacji rachunkowości. Wnosząc o powyższe Spółka [...] S.A. w W. powołała się na art. 1, art. 3, art. 4, art. 7 i art. 9 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1192/69 z dnia 26 czerwca 1969 r. w sprawie wspólnych zasad normalizujących rachunkowość przedsiębiorstw kolejowych (Dz.U. UE L z dnia 28 czerwca 1969 r. ze zm.). Wyjaśniła, że niniejszym wnioskiem o normalizację rachunkowości objęte są wydatki ponoszone przez Spółkę [...], a związane z funkcjonowaniem Straży Ochrony Kolei. Wskazała przy tym, że obowiązek pokrywania kosztów w ww. zakresie nałożono na zarządcę kolei w art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.). Podniosła jednocześnie, iż obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa kolei, który dokonuje się za pośrednictwem Straży Ochrony Kolei, w sposób oczywisty wykracza poza statutowy przedmiot działalności Spółki. Spółka [...] wskazała w konsekwencji, że określona we wniosku kwota rekompensaty odpowiada kategorii wydatków, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1192/69 i została skalkulowana zgodnie z art. 7 ust. 2 lit. a tego rozporządzenia. W uzasadnieniu wniosku Spółka [...] zaznaczyła m.in., iż powołane we wniosku rozporządzenie nr 1192/69 ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Spółka [...] została wprowadzona wprost do tego rozporządzenia, w zakresie listy podmiotów uprawnionych do uzyskania normalizacji, i nabyła tym samym, począwszy od 1 maja 2004 r., roszczenie do Skarbu Państwa o dokonanie normalizacji. Roszczenie Spółki [...] o wypłatę rekompensaty jest uprawnieniem o indywidualnym charakterze, skutecznym bezpośrednio względem państwa członkowskiego i wykonywanym wprost na podstawie przepisów samego rozporządzenia. W efekcie, począwszy od 1 maja 2004 r. Spółka [...] może bezpośrednio powoływać się na przepisy tego rozporządzenia, zarówno w postępowaniu przed sądami krajowymi, jak i przed organami administracji publicznej.
Minister Infrastruktury decyzją z [...] września 2011 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), w związku z art. 2 ust. 1 lit. a, art. 4 ust. 1 lit. a, art. 6 ust. 1, i art. 8 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1192/69 z dnia 26 czerwca 1969 r. w sprawie wspólnych zasad normalizujących rachunkowość przedsiębiorstw kolejowych, odmówił [...] Spółce Akcyjnej w W. określenia szacunkowej wartości rekompensaty wnioskowej przez Spółkę na kwotę 169.009,00 tys. zł z tytułu normalizacji rachunkowości w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r., w zakresie obciążeń finansowych ponoszonych przez wnioskodawcę należących do kategorii określonej w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1192/69 (kategorii I normalizacji).
W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister Infrastruktury podał, że stosownie do rozporządzenia Ministra Finansów wydanego na podstawie art. 138 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 140 ze zm.), Minister finansów corocznie określa m.in. termin opracowania przez dysponentów części budżetowych materiałów do projektu ustawy budżetowej na dany rok. W roku 2011, zgodnie z rozporządzeniem z dnia 9 marca 2011 r. (Dz. U. Nr 56, poz. 290), przedmiotowy termin został wyznaczony na dzień 28 marca 2011 r. Biorąc pod uwagę termin wskazany rozporządzeniem organ stwierdził, że Spółka złożył wniosek z zachowaniem terminu. Analizując wniosek pod kątem ubiegania się przez [...] od Skarbu Państwa wypłaty rekompensaty z tytułu pokrywania kosztów funkcjonowania SOK organ zauważył jednak, że w odniesieniu do kategorii I wskazanej w art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Nr 1192/69 załącznik Nr 1 precyzuje zakres zastosowania tej kategorii. Z treści tego załącznika wyraźnie wynika, że zakres jego zastosowania dotyczy działalności typowo socjalnej tj. zasiłków wypłacanych w przypadku utraty całkowitej lub częściowej zdolności do pracy w wyniku wypadku przy pracy i socjalnych świadczeń dla dzieci pracowników. Mimo. iż wersje językowe inne niż polska i angielska zawierają słowo "w szczególności", zatem otwierają katalog przedmiotowy wymieniony w załączniku I Rozporządzenia Nr 1192/69, istnieje poważna wątpliwość czy takie rozszerzenie może uwzględniać SOK. Należy zaznaczyć, że obowiązek utrzymania SOK znacznie odbiega charakterem i zakresem od pomocy socjalnej o której mowa w załączniku I do przedmiotowego rozporządzenia. Wydaje się, że właściwa jest interpretacja brzmienia załącznika I rozszerzonego o słowo "w szczególności", polegająca na podporządkowaniu pod ten załącznik tylko podobnych spraw socjalnych. Inna interpretacja byłaby zbyt daleko idąca, mogąca prowadzić do przyznania świadczeń nieobjętych Rozporządzeniem Nr 1192/69 i zarazem nie objętych zwolnieniem z notyfikacji dotyczącej pomocy publicznej zgodnie z art. 13 ust. 2 tego rozporządzenia. Zatem taka interpretacja wydaje się niewłaściwa. Utrzymanie służby SOK przyczynia się do zapewnienia większego bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej, dworców, przewoźników kolejowych, a tym samym również przewożonych towarów i pasażerów, a zatem leży również w interesie [...] S.A. W ten sposób spółka zwiększa atrakcyjność oferowanych usług polegających na udostępnianiu infrastruktury kolejowej ponieważ np. ochrona mienia przed aktami wandalizmu i kradzieży zwiększa zaufanie zarówno przewoźników korzystających z infrastruktury kolejowej, jak i pośrednio pasażerów i innych klientów w transporcie kolejowym. Takiego przełożenia, czyli zwiększenia atrakcyjności oferowanych usług, nie można stwierdzić w przypadku typowych spraw socjalnych, o których mowa w załączniku I Rozporządzenia Nr 1192/69.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka [...] podtrzymała swoje żądanie, sformułowane w piśmie z 24 marca 2011 r.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (będący następcą prawnym Ministra Infrastruktury), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję własną z [...] września 2011 r. i podtrzymał stanowisko w tej decyzji wyrażone.
W uzasadnieniu wydanego orzeczenia organ przytoczył te argumenty, które znalazły się w decyzji wydanej w dniu [...] września 2012 r. Ponownie wyjaśnił, że kategoria I wskazana w art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Nr 1192/69 określona w załączniku Nr 1 precyzuje zakres zastosowania tej kategorii. Z treści części A ww. załącznika I wynika, iż rekompensata może zostać określona jedynie, gdy przedsiębiorstwa kolejowe muszą same dokonywać różnych płatności, a które w gospodarce, w tym i innych gałęziach transportu, są ponoszone w całości lub częściowo przez państwo, w przypadku jeśli płatności te dotyczą działalności typowo socjalnej, tj. zasiłków wypłacanych przy całkowitej lub częściowej utracie zdolności do pracy w wyniku wypadku przy pracy oraz świadczeń dla dzieci pracowników. Przy tak sformułowanym zapisie, nawet z uwzględnieniem zwrotu "w szczególności" występującym w innych wersjach językowych Rozporządzenia Nr 1192/69, brak jest jakichkolwiek podstaw do zaliczenia wydatków [...] SA związanych z funkcjonowaniem SOK do niniejszej kategorii. Tym samy nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego w części art. 2 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1192/69.
Ponadto przywoływana przez [...] SA odpowiedź Komisji Europejskiej (pismo z dnia 27 stycznia 2010 r. nr TREN/E/2-NB/ap D(2010) 51627) także mówi jedynie o możliwości podlegania normalizacji płatności związanych z działaniem usług ochrony kolei na mocy Kategorii I, nie zaś o obowiązku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 grudnia 2011 r. skarżąca - [...] S.A. w W. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania:
-art. 8 ust. 4 Rozporządzenia 1192/69 poprzez wydanie decyzji odmownej mimo upływu 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o normalizację (data wpływu wniosku 25 marca 2011 r.) do dnia doręczenia Skarżącemu pierwszej decyzji odmownej (27 września 2011 r.) wobec czego wniosek należy traktować jako wstępnie przyjęty;
-art. 7, 8 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest podstawowych zasad postępowania: praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz przekonywania poprzez wydanie decyzji sprzecznej z przepisami prawa, mimo posiadania interpretacji Komisji Europejskiej wydanej w związku z zadanym przez Ministra Infrastruktury pytaniem o możliwość normalizacji tej konkretnie kategorii wydatków.
2. przepisów prawa materialnego:
-art. 2 ust. 1 Rozporządzenia 1192/69 poprzez odmowę normalizacji kosztów utrzymania Straży Ochrony Kolej (dalej "SOK"), mimo iż obowiązek utrzymywania SOK nałożony na Wnioskodawcę ustawą powoduje, że [...] S.A. nie działa w takich samych warunkach jak inne przedsiębiorstwa transportowe;
-art. 4 ust. 1 Rozporządzenia 1192/69 poprzez odmowę normalizacji kosztów utrzymania SOK, mimo iż do kosztów tych stosuje się normalizację rachunkowości, ponieważ są one generalnie w gospodarce, w tym w innych gałęziach transportu, ponoszone przez państwo.
W skardze podkreśliła, że przyjęcie przez Organ, że nie ma on obowiązku uwzględnienia wniosku o normalizację kosztów utrzymania SOK, mimo dysponowania przez Ministra interpretacją Komisji Europejskiej, stanowi naruszenie zasady lojalnej współpracy. Artykuł 4.3. Traktatu o Unii Europejskiej, stanowi, że: Zgodnie z zasadą lojalnej współpracy Unia i Państwa Członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z Traktatów. Państwa Członkowskie podejmują wszelkie środki ogólne lub szczególne właściwe dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Państwa Członkowskie ułatwiają wypełnianie przez Unię jej zadań i powstrzymują się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrażać urzeczywistnieniu celów Unii. Obowiązek lojalnej współpracy polega na tym, że państwa członkowskie mają obowiązek zapewnienia, że środki podjęte przez instytucje na podstawie Traktatu są stosowane (vide: teza 197 orzeczenia w sprawie C-494/01, teza 18 orzeczenia w sprawie C-33/90).
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W dniu 3 grudnia 2012 r. do akt sądowych wpłynęło pismo procesowe skarżącej (reprezentowanej na tym etapie przez profesjonalnych pełnomocników), stanowiące załącznik do protokołu rozprawy z dnia 21 listopada 2012 r. We wskazanym piśmie strona skarżąca wskazała, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika Ministra zgłaszanym na rozprawie, dowody z dokumentów przedłożone przez Skarżącą na rozprawie nie stanowią dla Ministra żadnej nowości, ponieważ Minister znał ich treść przed rozprawą, ponadto wszystkie dokumenty są jawne, udostępnione przez Urząd Transportu Kolejowego na jego stronie internetowej, pozostałe rzekomo nieznane organowi fakty sam organ wymienia w swojej decyzji. Reasumując skarżąca podtrzymała wnioski i argumentację zawartą w skardze, uzupełnioną o ustne wystąpienie na rozprawie.
W dniu 3 grudnia 2012 r. do akt sądowych wpłynęło pismo procesowe Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (będącego następcą prawnym Ministra Infrastruktury), stanowiące również załącznik do protokołu rozprawy z dnia 21 listopada 2012 r. W piśmie tym organ podtrzymał dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko, w tym przedstawione na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga ma usprawiedliwione podstawy.
Przedmiotem postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącej było ustalenie w oparciu o przepisy bezpośrednio obowiązującego rozporządzenia Rady (EWG) nr 1192/69 z dnia 26 czerwca 1969 r., w sprawie wspólnych zasad normalizujących rachunkowość przedsiębiorstw kolejowych (Dz. U UE L 159.8) czy [...] S.A. z Siedzibą w W. obciążona jest płatnościami - kosztami, które generalnie w gospodarce, w tym w innych gałęziach transportu, są ponoszone przez państwo. Przy czym należało tez ustalić czy obciążenia - płatności mieszczą się w kategorii I przypadków przewidzianych w załączniku I do wymienionego rozporządzenia oraz określić, czy wymienione obciążenia wynikające z przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych są płatnościami tworzącymi odmienną sytuację na rynku dla tego przedsiębiorstwa w stosunku do innych działających na nim przedsiębiorstw transportowych. W przypadku pozytywnego ustalenia należało określić stosowną rekompensatę finansową na rzecz obciążonego przedsiębiorstwa.
Ustalenie tych okoliczności wymagane jest treścią art. 2, art. 4 ust. 1 litera a załącznikiem nr I i preambułą rozporządzenia Rady (EWG) nr 1192/69.
Skarżąca w ramach tych płatności zgłosiła wydatki ponoszone przez nią, a związane z funkcjonowaniem Straży Ochrony Kolei.
Organ odmawiając ich uznania wskazał, że koszty te nie wyróżniają sytuacji [...] S.A. w odniesieniu do innych gałęzi transportu, gdyż stosowne podmioty działające w oparciu o prawo lotnicze i ustawę o ochronie żeglugi i portów morskich ponoszą podobne obciążenia. Uznał też, że koszty nie mieszczą się w przypadkach określonych kategorią I załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1192/69.
Ustaleń tych nie sposób podzielić.
Przede wszystkim wskazać należy, że koszty związane z funkcjonowaniem Straży Ochrony Kolei są obciążeniami nałożonymi ustawowo na skarżącą Spółkę. W oparciu o art. 15 ustawy z dnia 8 września 2000 r., o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. nr 84 poz. 948 ze zm.) powstała spółka "[...] Spółka Akcyjna", zwana dalej [...] S.A., która to spółka stała się zarządem kolei, zarządzającym liniami kolejowymi i infrastrukturą kolejową. W obecnym rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 2003 r., o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., nr 16 poz. 94 ze zm.), jest ona zarządcą infrastruktury. Wymieniona ustawa z 28. 03. 2003 r. w art. 59 ust. 1 i 3 nałożyła na tę Spółkę obowiązek utrzymywania Straży Ochrony Kolei (dalej SOK) jako jednostki wewnętrznej i pokrywania kosztów związanych z jej funkcjonowaniem.
Koszty te zaś związane są nierozłącznie z zakresem funkcjonowania SOK.
Zakres funkcjonowania SOK określony został treścią art. 60 ustawy o transporcie kolejowym. Są tam zadania szczegółowo określone, a w nich kontrola przestrzegania przepisów porządkowych na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych, ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych. SOK ma między innymi prawo legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, zatrzymania i kontroli pojazdów drogowych poruszających się na obszarze kolejowym i przyległym pasie gruntu w przypadku uzasadnionego popełnienia przestępstwa lub wykroczenie przy użyciu tego pojazdu, ma prawo nakładania grzywien w drodze mandatu karnego na zasadach określonych w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia.
Zatem ma racje skarżąca Spółka, że zadania przewidziane dla SOK są zbliżone do zadań policji. Wynika to z porównania treści w/w art. 60 z treścią art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r., o Policji (Dz. U. z 2011 r., nr 287 poz. 1687 ze zm.).
Koszty związane z wykonywaniem takich zadań, czyli ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, ochroną życia i zdrowia ludzi, mienia, są kosztami, które związane są z realizacją tego celu przez formację państwową lub samorządową (policja, straż miejska). Wobec działania SOK na wskazanym obszarze kolejowym, czy pasie gruntu przyległym do tego obszaru ale na terenie całego kraju uzasadnione jest stwierdzenie, że koszty związane z jego funkcjonowaniem, to koszty które generalnie winno ponosić państwo.
Tym samym jest to obciążenie dodatkowe dla [...] S.A. Porównując sytuację wymienionej Spółki i sytuację podmiotów działających w innych gałęziach transportu nie można dopatrzyć się podobnych kosztów u tych innych podmiotów.
Wbrew twierdzeniom organu ustawa z dnia 3 lipca 2002 r., prawo lotnicze (Dz. U. z 2012 r., poz. 933 ze zm.) w art. 186 b przewidując zadania związane z kontrolą bezpieczeństwa w lotnictwie cywilnym i nakładając na zarządzającego lotniskiem obowiązek ich ponoszenia nie nakreśla tych zadań w sposób zbliżony do art. 60 ustawy o transporcie kolejowym. Nie ma tu zadań z zakresu ochrony porządku publicznego, życia zdrowia ludzi i mienia tylko jest kontrola osób, bagażu, ładunków, poczty, zaopatrzenia pokładowego i zaopatrzenia portu lotniczego w związku z przewozem lotniczym lub w obszarze przejść ze strefy ogólnodostępnej do strefy zastrzeżonej lotniska. W przypadku stwierdzenia naruszeń lub uzyskania sygnału o zakłóceniu porządku publicznego służby ochrony lotniska mają o tym powiadamiać Straż Graniczną, Policję.
Podobnie jak Policja, Straż Graniczna jest formacja państwową o czym świadczą treści artykułów pierwszych ustawy o Policji, jak i ustawy o Straży Granicznej z 12 października 1990 r., (Dz. U. z 2011 r., nr 116 poz. 675).
Podobnie rzecz się ma w przypadku regulacji prawnych zawartych w ustawie z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich (Dz. U. z 2008 r., nr 171 poz. 1055). W wymienionej ustawie stanowi się kto i w jakim zakresie obowiązany jest do działań ochrony żeglugi i portów, tworzy się plany ochrony i wbrew twierdzeniom organu koszty związane z tą ochroną nie są w całości przypisane stosownym zarządcom.
Przepis art. 63 wymienionej ustawy wskazuje, ze finansowanie kosztów obciąża różne podmioty i fundusze m. in. budżet państwa, w częściach w których dysponentami są minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Obrony Narodowej, wojewodowie, finansowanie kosztów obciąża też armatorów, podmioty zarządzające portami lub obiektami portowymi. Przewiduje też ich finansowanie ze środków budżetu Unii Europejskiej lub ze środków przekazywanych na ten cel przez zagraniczne i krajowe osoby fizyczne i prawne.
W tych warunkach nieusprawiedliwione jest twierdzenie organu o równoważnym traktowaniu wszystkich gałęzi transportu w związku z kosztami, które musi ponosić [...] S.A. za wykonanie zadań przypisanych do Służby Ochrony Kolei.
Nie można też uznać za zasadne twierdzeń organu, że koszty związane z działalnością SOK nie mieszczą się w wydatkach przewidzianych w kategorii I w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1192/69.
Wymieniony załącznik nierozerwalnie związany z treścią art. 4 ust. 1 litera a rozporządzenia wskazuje w części A w zdaniu pierwszym, że koszty mogą dotyczyć różnych płatności. Warunkiem jest natomiast aby płatności te wynikały z obowiązków nałożonych na przedsiębiorstwo kolejowe przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi oraz aby w gospodarce lub innych gałęziach transportu były one ponoszone w całości lub częściowo przez państwo. Drugie zdanie przepisu "A" w wersji polsko-języcznej wskazuje tylko na płatności socjalne związane z określonymi zasiłkami. W innych wersjach językowych zaś wskazuje się na te świadczenia socjalne jako przykład używając określenia "w tym", czy też "w szczególności".
W tych warunkach ustalenie organu, iż dotyczy to płatności socjalnych wskazanych w zdaniu drugim przepisu A załącznika nr 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1192/69 nie znajduje uzasadnienia. Po pierwsze przeczy to treści zdania pierwszego tego przepisu, które określa te wydatki na tyle precyzyjnie, że nie może przyjąć, iż nie dałoby się ich określić bez zdania drugiego. Po drugie załącznik jest integralną częścią rozporządzenia. Zatem jego treść musi być interpretowana zgodnie z celami rozporządzenia, o których jest mowa w jego preambule. Preambuła nie stanowi, aby celem były wyrównania opłat w sferze socjalnej tylko odnosi się do celu jakim jest wyrównanie szans podmiotów kolejowych na rynku konkurencyjnym w odniesieniu do podmiotów z innych gałęzi transportu. Przy czym to wyrównanie warunków konkurencyjności odnosi się wyłącznie do sfery wydatków związanych z pokrywaniem kosztów na działalność i zadania, które przypisane są państwu. Po trzecie podnieść należy, że nie może być różnic w wersjach językowych przepisów unijnych, które to przepisy powinny być stosowane jednakowo we wszystkich krajach członkowskich. Zatem należy dążyć do wyjaśnienia tej sytuacji. Rozbieżność znaczenia nie powinno mieć miejsca w stosowaniu prawa.
Podjęte przez organ działania i uzyskanie pisemnej interpretacji wydanej przez Komisję Europejską w dniu 27 styczni a2010 r., były działaniami prawidłowymi.
Zdaniem Sądu organ błędnie odczytał treść wykładni tego przepisu wskazaną przez Komisję Europejską. Z wymienionego pisma wynika, że Komisja Europejska również wskazuje, iż przepis A załącznika I przewiduje różne płatności, a nie tylko socjalne. Wskazuje natomiast na dodatkowe warunki, w jakich te płatności powstają i mogą być przedstawione do rekompensaty.
Błąd organu polega na błędnej wykładni przepisu art. 4 ust. 1 litera a w zw z przepisem A załącznika I rozporządzenia Rady (EWG) 1192/69, oraz nieprawidłowym zastosowaniu art. 2 tegoż rozporządzenia przez przyjęcie tożsamości sytuacji skarżącej spółki z innymi podmiotami z innych gałęzi transportu, w sytuacji gdy taka okoliczność nie zachodzi w sprawie.
Naruszając powyższe przepisy prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy organ nie przeprowadził postępowania administracyjnego w części dotyczącej ustaleń co do wielkości zgłoszonych kosztów i płatności rekompensaty.
Stanowi to o naruszeniu przepisów postępowania z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania sądu.
Z tych względów Sad w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej ppsa) orzekł jak w wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło