VII SA/Wa 329/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2006r. działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego z 1994r., po rozpatrzeniu sprawy samowolnej budowy budynku mieszkalnego na posesji przy ul. [...] w R., nakazał inwestorowi J. G. rozbiórkę w/w budynku mieszkalnego. Organ I instancji wskazał, że inwestor mimo nałożonego obowiązku z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006r.,nie przedłożył w zakreślonym terminie żądanych dokumentów, a wystąpił z wnioskiem o przedłużenie terminu. Zważywszy na brak przepisu umożliwiającego przedłużenie terminu ustawowego i nie wykonanie obowiązku, organ wydał powyższą decyzję. Rozpatrujący sprawę w postępowaniu odwoławczym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2006r. utrzymał w mocy decyzję rozbiórkową. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, iż już wcześniej bo w dniu [...] sierpnia 2001r. PINB decyzją nr [...] nakazał J. W. – G. dokonać rozbiórki zrealizowanej nadbudowy budynku mieszkalno – garażowego na działce przy ul. [...], jednakże decyzja ta została uchylona przez organ wojewódzki decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2004r. W dniu 17 stycznia 2006r. organ powiatowy dokonał oględzin przedmiotowego obiektu, które wykazały, iż budynek zrealizowany jest bez robót wykończeniowych, a ponadto narusza granicę działki sąsiedniej. W związku z wnioskiem inwestora o zalegalizowaniu samowoli, PINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2006r. zobowiązał inwestora do przedłożenia wskazanych dokumentów w terminie do 30 kwietnia 2006r. Inwestor nie spełnił powyższego obowiązku (wniosek o przedłużenie terminu nie został uwzględniony), wobec czego organ powiatowy decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2006r. nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku. Analizując sprawę w postępowaniu odwoławczym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż organ I instancji chcąc zalegalizować obiekt budowlany wybudowany w warunkach samowoli budowlanej postępował zgodnie z przepisami, zachowując przy tym odpowiednią procedurę. Zasady legalizacji określa Prawo budowlane z 1994r., wskazując w jakich warunkach możliwe jest doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem. Art. 48 ust. 1 ustawy stanowi o nakazaniu rozbiórki obiektu wybudowanego w warunkach samowoli, przy czym w myśl ust. 3 tego przepisu inwestor pragnący zalegalizować obiekt musi przedłożyć określone dokumenty. Niespełnienie w terminie wyznaczonym powyższego obowiązku skutkuje zastosowaniem art. 48 ust. 1 czyli nakazu rozbiórki. Zważywszy, że w sprawie powyższej zaistniała taka sytuacja organ odwoławczy nie znalazł podstaw do kwestionowania prawidłowości decyzji o rozbiórce. Skargę sądową na powyższą decyzję wniosła zainteresowana domagając się jej uchylenia. Skarżąca zarzuciła, że przyjęto jej wnioski o pozwolenie na użytkowanie obiektu, a złożona dokumentacja inwentaryzacyjna nie była kwestionowana. Wyznaczony 2 – miesięczny termin do złożenia dokumentów był zbyt krótki i dlatego skarżąca wystąpiła o jego przedłużenie (trudności w znalezieniu wykonawcy projektu z wymaganymi uprawnieniami, bowiem okazało się że pierwotne projekty wykonała osoba bez uprawnień). Powołując się więc na dokumentację złożoną w 2001r., która pozwalała na legalizację, organy toczyły postępowanie przez 8 lat, choć budynek został przyjęty do zasobu geodezyjnego i pobierane są podatki. Zdaniem skarżącej rozbiórkę orzekano tak szybko, że organ wpisał nazwisko G. a winno być W. jak w postanowieniu ( to tak jakby dotyczyło innej osoby). W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga podlega uwzględnieniu lecz z innych powodów niż podnoszone w skardze. Objęta kontrolą sądową decyzja organu odwoławczego utrzymała w mocy decyzję PINB nakazującą skarżącej rozbiórkę budynku. Decyzja rozbiórkowa wydana została w trybie art. 48 ust.1 i 4 ustawy Prawo budowlane z 1994r., stanowiącego iż w przypadku niespełnienia w wyznaczonym czasie obowiązków nałożonych przez organ w celu legalizacji obiektu, stosuje się ust. 1 art. 48 tj. organ zobligowany jest do nakazania rozbiórki. Trzeba tu podkreślić, że określenie terminu przy nakładaniu obowiązków na inwestora ustawodawca pozostawił uznaniu organu, ale jest oczywistym, że ten termin nie może być zbyt długi (bo byłaby to w istocie czasowa legalizacja samowoli), ale jednocześnie na tyle długi, aby umożliwić inwestorowi wywiązanie się z nałożonych obowiązków. Przedłożenie w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów jest traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej określonej w art. 49 Prawa budowlanego. Nie sposób więc zgodzić się z zarzutem skargi, że termin 2 miesięcy na złożenie wymaganych dokumentów jest terminem zbyt krótkim tym bardziej, że skarżąca sama przyznaje, iż spodziewała się konieczności aktualizacji posiadanych projektów, a nie była przygotowana na to, że są sporządzone przez osobę nieuprawnioną. W przedmiotowej sprawie samowola budowlana jest bezsprzeczna, co stwierdził organ powiatowy w przeprowadzonych kontrolach. Wydając postanowienie Nr [...] w celu przeprowadzenia procedury legalizacyjnej organ zobowiązał inwestora m. in. do przedstawienia zaświadczenia Prezydenta Miasta R. o zgodności budowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania. Obowiązek ten wynikający z obowiązującego wówczas zapisu art. 48 Prawa budowlanego został jednak zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny, który w wydanym 20 grudnia 2007r. wyroku (Dz. U. 247, poz. 1844) stwierdził niekonstytucyjność zapisu art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b oraz ust. 3 pkt 1 w części obejmującej wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania". W związku z tym, że postanowienie nakładało na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentu wg zapisu art. 48 uznanego w określonej części przez Trybunał Konstytucyjny za zapis niekonstytucyjny, Sąd obowiązany był uchylić obie decyzje w przedmiocie rozbiórki oraz postanowienie będące ich podstawą którego zapis w pkt 1 opierał się na przepisie niekonstytucyjnym, bowiem niekonstytucyjność tego zapisu stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny daje stronie możliwość domagania się wznowienia postępowania z art. 145 a § 1 kpa. Na marginesie wskazać też trzeba, że organ wadliwie zobowiązał stronę do przedłożenia zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, bowiem organ winien ustalić czy taki plan istnieje, a nie pozostawiać stronie poszukiwanie takiego dokumentu. Stwierdzona wada braku zgodności z Konstytucją postanowienia wydanego w trybie art. 48 Prawa budowlanego i wydanych w następstwie decyzji obu organów w przedmiocie rozbiórki obiektu, stanowiły podstawę uchylenia przez Sąd obu decyzji i postanowienia Nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając ponownie sprawę samowoli budowlanej organy przeprowadzą postępowanie z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i właściwym brzmieniem przepisu art. 48 Prawa budowlanego. Przy orzekaniu zastosowano art. 152 ustawy.