VII SA/Wa 330/04
WyrokWSA w Warszawie2005-04-04
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji mogą odmówić wznowienia postępowania administracyjnego bez przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego co do przyczyn wznowienia?Ratio decidendi
Organy administracji odmawiając wznowienia postępowania nie mogą dokonywać oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia nie może być przesłanką odmowy wznowienia postępowania. Ustalenie, czy w danej sprawie występują podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 kpa i w art. 145a kpa może mieć miejsce wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego.Stan faktyczny
Skarżący U. i R. S. domagali się wznowienia postępowania zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę dobudowanego pomieszczenia. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że nie zaistniały przesłanki określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Skarżący podnosili, że okoliczności dotyczące zniesienia współwłasności nieruchomości były znane organom wcześniej, a także kwestionowali twierdzenia o niezachowaniu terminu do złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.) Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi U. i R. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. znak: [...] wydaną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu wniosku U. i R. S. z dnia [...] marca 2001 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 1997 r. znak: [...] nakazującą U. i R. S. rozbiórkę dobudowanego pomieszczenia do warsztatu mechaniki pojazdowej na posesji przy ul. [...] w [...] - odmówiono uchylenia w/w decyzji Prezydenta Miasta [...] z braku podstaw do jej uchylenia. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r. znak: [...].
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn. akt IV SA 3752/01 - po rozpatrzeniu skargi U. i R. S. -uchylona została decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r. znak: [...], poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oraz postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. znak: [...], którym organ ten wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 1997 r. Znak: [...].
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku U. i R. S. decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. znak: [...], działając na podstawie art. 104 w związku z art. 145 § 1, art. 147, art. 149 § 3 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 z późn. zm.), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia .postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 1997 r. znak: [...], utrzymaną w mocy decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż nietrafne jest przywołanie przez U. i R. S. art. 145 § 1 pkt 6 kpa jako podstawy wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Bezzasadne jest również podniesienie, iż wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli U. i R. S..
Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż nie wystąpiła żadna z przesłanek powodujących możliwość wznowienia postępowania. Podnoszony przez skarżących fakt, iż są oni obecnie jedynymi właścicielami gruntu, a więc zniknął problem uzyskania zgody współwłaściciela na dysponowanie nieruchomością, nie może zostać uwzględniony, bowiem podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi. Ponadto organ stwierdził, iż składający wniosek o wznowienie postępowania nie udowodnili, że został on wniesiony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i § 2 kpa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli U. i R. S., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podnoszą, iż to, że są w trakcie prowadzenia postępowania dotyczącego zniesienia współwłasności było wiadome organom wydającym decyzje w przedmiocie nakazu rozbiórki, wobec czego okoliczności tej nie można uznać jako nieistniejącej w dniu wydawania decyzji. Skarżący nie zgadzają się ponadto z twierdzeniem, iż wniosek o wznowienie postępowania nie był złożony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i § 2 kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Z chwilą złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ zobowiązany jest zbadać, czy wniosek ten oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa i w art. 145a kpa, czy wniosek został złożony przez podmiot będący stroną w sprawie oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa i w art. 145a kpa, podanie nie pochodzi od strony bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, które to postanowienie w myśl art. 149 § 2 kpa stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W przedmiotowej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiając wznowienia postępowania podniósł, iż wstępne badanie wniosku o wznowienie postępowania wykazało, iż bezzasadne jest przywołanie przez skarżących jako podstawy wznowienia postępowania faktu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska Miejskiego Zarządu Dróg w [...], a więc przywołanie art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Organ stwierdził też, że nietrafne jest podniesienie przez wnioskodawców, jakoby wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który decyzję wydawał. Również Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając zaskarżoną decyzję podniósł, iż jego zdaniem nie wystąpiła żadna z przesłanek wznowienia postępowania, W ocenie organu podnoszony przez skarżących fakt zniesienia współwłasności nieruchomości nie może zostać uwzględniony, bowiem podstawę wznowienia postępowania mogą stanowić jedynie takie okoliczności, które ujawniono po wydaniu decyzji, ale które istniały w dniu jej wydawania. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy odmawiając wznowienia postępowania dokonały więc oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, co jest niedopuszczalne. Negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia nie może być przesłanką odmowy wznowienia postępowania. Ustalenie, czy w danej sprawie występują podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 kpa i w art. 145a kpa może mieć miejsce wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego. Organy nie zbadały ponadto, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 kpa, a więc w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Ujawnione naruszenie omówionych wyżej przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na mocy art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak punkcie II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło