VII SA/Wa 330/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2019 r., znak [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") - na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez S. S.. Postanowienie Ministra zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z [...] października 2019 r., nr [...], odmówił uchylenia lub zmiany ostatecznej, własnej decyzji z [...] czerwca 2018r., nr [...], udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami wbudowanymi na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...], obręb O., zlokalizowanych na rogu ul. L. i P. w O.. Pismem z [...] listopada 2019 r. odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł S. S.. Organ odwoławczy - przywołując art. 129 § 2 k.p.a. - wskazał, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Natomiast, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się koniec terminu (art. 57 § 1 k.p.a.). Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.). Minister wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] października 2019 r., została doręczona S. S. w dniu [...] października 2019 r. Powyższe potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. W związku z powyższym 14 - dniowy termin na wniesienie odwołania od ww. decyzji upłynął w dniu [...] listopada 2019 r. Odwołanie, zostało natomiast nadane w polskiej placówce pocztowej operatora (wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe), tj. w Urzędzie Pocztowym O. - w dniu [...] listopada 2019 r., z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Następnie Minister podniósł, że stosownie do art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Organ odwoławczy podkreślił, że pomimo uchybienia terminu w przedmiotowej sprawie, S. S. nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] października 2019 r. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. S. S. zarzucił naruszenie jego interesu prawnego poprzez niepouczenie w treści ww. postanowienia, że skarżący, o ile zachodzi taka przyczyna, może wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od postanowienia z dnia [...] grudnia 2019 r., albowiem istnieją obiektywne powody, dla których uchybił o 1 dzień ustawowy 14-dniowemu termin na wniesienie odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2019 r. W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., że uchybienie nastąpiło z powodu schorzenia neurologicznego, na które cierpi od 19 lat, a które powstało w wyniku wypadku samochodowego w 2001 r., podczas którego doznał poważnego urazu głowy, twarzy i mózgu w postaci złamania czaszki i żuchwy, przez co naruszone zostały płaty w mózgu odpowiedzialne za pamięć, w tym korzenie i sploty nerwowe z mózgu. Podniósł, że pomylił dni tygodnia, co zdarza się często i jest następstwem jego schorzenia. Stwierdził, że nie miał wiedzy o tym, że może złożyć wniosek o przywrócenie terminu, a nie pozyskał takiej informacji od organu. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Przedmiotem kontroli jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 134 k.p.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie odwoławcze rozpoczyna się od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Stanowi o tym art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania jest zobowiązany do zbadania terminowości oraz dopuszczalności wniesienia odwołania. Na tym etapie postępowania, określanym mianem wstępnego, organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Organ odwoławczy badając dopuszczalność odwołania nie ocenia jego zasadności. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia od strony merytorycznej. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zachowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej. W przypadku, gdy w postępowaniu wstępnym okaże się, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ administracji wydaje postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zatem żeby przyjąć, że odwołanie zostało złożone w terminie, należy ustalić w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie, której dotyczy odwołanie i czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za doręczone ze skutkiem prawnym. Jeżeli bowiem doręczenie nie może być uznane za doręczenie ze skutkiem prawnym, to nie rozpoczyna się dla strony bieg terminu do złożenia odwołania. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna więc swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. Jest to bowiem okoliczność (kategoria) obiektywna i w razie jej wystąpienia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Organ nie może w takiej sytuacji przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Treść tego przepisu wskazuje na związany charakter rozstrzygnięcia. Nie pozostawiono organowi odwoławczemu jakiejkolwiek sfery uznania. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest obowiązkiem organu odwoławczego w każdym przypadku, gdy takie uchybienie ma miejsce. Nie budzi wątpliwości Sądu, że strona skarżąca została prawidłowo pouczona w decyzji pierwszo-instancyjnej o terminie i trybie wniesienia odwołania. Organ pierwszej instancji nie miał obowiązku (wbrew twierdzeniu skargi) pouczać skarżącego o działaniach jakie ma podjąć na skutek ewentualnego uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, że decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2019 r. doręczono skarżącemu w dniu [...] października 2019 r. na jego prawidłowy adres. Odbiór przesyłki skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. 14-dniowy termin na wniesienie odwołania upłynął więc w dniu [...] listopada 2019 r. Odwołanie, zostało natomiast nadane w Urzędzie Pocztowym O. - w dniu [...] listopada 2019 r., czyli niewątpliwie z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Ma zatem rację organ odwoławczy wskazując, że w niniejszej sprawie nastąpiło uchybienie ustawowego terminu. Z treści art. 57 § 5 pkt 2 i 3 k.p.a. wynika wprost, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego lub złożone w polskim urzędzie konsularnym. Wbrew zarzutom skargi interes prawny skarżącego nie został naruszony. Opisane okoliczności dotyczące stanu zdrowia skarżącego i następstw nieszczęśliwego wypadku (zrozumiałe z punktu widzenia ludzkiego), nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3.