VII SA/Wa 338/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-20

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał nakaz rozbiórki samowolnie dobudowanej części budynku, gdy dla terenu brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie posiadał ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał nakaz rozbiórki samowolnie dobudowanej części budynku, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określone w art. 48 ust. 2 prawa budowlanego. Brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy uniemożliwiają legalizację obiektu, co obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części budynku dobudowanej samowolnie do budynku gospodarczo-garażowego. Inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę ani decyzji o warunkach zabudowy, a dla terenu brak było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów KPA, w tym przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku. skargę oddala Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane nakazał S. S. rozbiórkę części budynku o wymiarach 3,70 x 6,00 m i 1,40 x 1,10 m, usytuowanych na działce o nr ew. [...] w S. przy ul. [...], dobudowanych do budynku gospodarczo – garażowego będącego w budowie na działkach [...] i [...]. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że początkowo przyjął, iż stwierdzona dobudowa do budynku stanowiła istotne odstępstwo od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 50 ust 1 pkt 4 i ust 3 ustawy z dnia 7 ipca 1994 r. prawo budowlane. Dlatego postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. nakazano inwestorowi wstrzymanie dalszych robót budowlanych oraz nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz ich oceny technicznej. Na to postanowienie złożył zażalenie S. S.. Ponieważ nie zostało ono rozpatrzone przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust 4 prawa budowlanego w dniu [...] kwietnia 2004 r. została wydana przez organ nadzoru budowlanego pierwszego stopnia decyzja o nałożeniu na S. S. obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W dniu [...] września 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zarówno postanowienie z dnia [...] lutego 2004 r., jak i decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniach postanowienia, jak i decyzji, wskazał, że postępowanie w sprawie winno być prowadzone na podstawie art. 48 i 49 prawa budowlanego. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przeprowadzono wizję, w trakcie której potwierdzono datę dokonanej budowy, tj. lipiec 2002 r. oraz dokonano oceny stanu technicznego robót. Sprawdzona została możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu – stwierdzono, że dla działki, na której zlokalizowana jest dobudowa brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor S. S. nie posiadał ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy na przedmiotową dobudowę. Z tych względów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. stwierdził, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 48 ust 2 pkt 1 prawa budowlanego i zasadne było wydanie nakazu rozbiórki. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwany dalej "kpa"/ , po rozpatrzeniu odwołania S. S. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wyjaśnił, że argumenty podnoszone w odwołaniu nie dają podstaw do uchylenia decyzji. Bezspornym pozostaje fakt, że dobudowana część budynku została wykonana samowolnie, natomiast kwestie dotyczące wprowadzenia w błąd inwestora przez kierownika budowy nie są podstawą do wzruszenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W niniejszym postępowaniu brak było podstaw do legalizacji przedmiotowej dobudowy, bowiem inwestor nie posiadał ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś dla obszaru, na którym wzniesiono obiekt brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania, co oznacza, że nie zostały spełnione przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określonej w art. 48 ust 2 ustawy prawo budowlane. W związku z tym organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji słusznie na podstawie art. 48 ust 1 prawa budowlanego nakazał rozbiórkę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący podał, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa – art. 7, 8, 9, 12 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Jego odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrzył dopiero po 19 miesiącach, tj. po ponad półtora roku, nie czyniąc w między czasie nic co mogłoby doprowadzić do dokładnego zbadania stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Bezspornym jest, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, gdyż na posadowienie przedmiotowego budynku nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę. Bezspornym jest także fakt, że miasto S. nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wynika z protokołu z dnia [...] lutego 2005 r. – z oświadczenia inspektora ds. planowania przestrzennego Urzędu Miasta S. – C. K.. Oświadczył on, że od dnia 1 stycznia 2004 r. brak jest planu, gdyż poprzedni utracił ważność 31 grudnia 2003 r. Natomiast z protokołu z dnia [...] lutego 2005 r. wynika, że inwestor S. S. oświadczył, iż na dokonanie dobudowy nie posiada odrębnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W sprawie nie można mówić również o odstępstwie od pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1997 r. budynku gospodarczo – garażowego gdyż powstał zupełnie nowy obiekt dobudowany do postawionego legalnie. Do [...] lipca 2003 r. istniał bezwzględny nakaz wydawania decyzji rozbiórkowych – taka była zasada prawa budowlanego. Wersja przepisów prawa budowlanego obowiązująca od dnia 11 lipca 2003 r. spowodowała, że obecnie zasadą jest legalizacja samowoli budowlanej, ale obwarowana pewnymi przesłankami określonymi w prawie budowlanym. I tak : zgodnie z art. 48 ust 2 prawa budowlanego możliwa jest legalizacja samowolnie posadowionego budynku, jeżeli zostaną spełnione warunki zawarte w tym przepisie, tj. budowla jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tzn. : - ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; albo - ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla danej inwestycji, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, i nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli budowa jest zgodna z przepisami wyżej wymienionymi, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Zgodnie więc z przepisami art. 48 prawa budowlanego właściwym torem postępowania organu w przypadku samowoli budowlanej jest w przypadku jej stwierdzenia – zbadanie czy jest możliwość legalizacji tejże samowoli – w tym celu organ jest obowiązany wydać postanowienie wstrzymujące prowadzone roboty i jednocześnie nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów, tj.: - zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; - 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; - oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; - decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dopiero w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3, pociąga konsekwencje w postaci wydania przymusowej rozbiórki z art. 48 ust 1 prawa budowlanego. Ponieważ ww. przesłanki wymagane do legalizacji samowoli budowlanej w niniejszej sprawie nie zostały spełnione, jedynym słusznym i obligatoryjnym rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji było wydanie nakazu rozbiórki. Zatem decyzja organu odwoławczego jest zgodna z przepisami prawa i pozostaje w obrocie prawnym. Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło