VII SA/Wa 343/05

WyrokWSA w Warszawie2005-10-26

Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Krystyna Tomaszewska, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., gdy sąd administracyjny w poprzednim postępowaniu wskazał konkretne ustalenia, które organ powinien poczynić?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli sąd administracyjny w poprzednim postępowaniu wskazał, jakie ustalenia organ powinien poczynić, a dla ich dokonania wystarczające jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy lub zlecenie go organowi pierwszej instancji. Wydanie decyzji kasatoryjnej jest dopuszczalne wyjątkowo i nie podlega wykładni rozszerzającej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. i S. N. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na remont budynku gospodarczo-magazynowego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, powołując się na brak istotnych dokumentów w aktach sprawy oraz konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji. Skarżący zarzucili naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., twierdząc, że wszystkie dokumenty były złożone.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędziowie ( WSA, Krystyna Tomaszewska, Mariola Kowalska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi D. i S. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na remont budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących D. i S. N. kwotę 500 zł ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] września 2002r. na podstawie art.28, art.33 ust.1, art. 34 ust.4 i art.36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany i wydał S. N. pozwolenie na remont budynku gospodarczo-magazynowego z częścią socjalną na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], i zwiększenie pow. magazynowej o 127 m2 , kubatury o -312,1 m3 . W uzasadnieniu organ podał, że inwestor przedłożył wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na remont decyzję nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną dnia [...].06.2001r. zgodną z ustaleniami obowiązującego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego [...] z [...]., decyzję nr [...] z dnia [...].09.1989r. - pozwolenie na przyłącze i instalację gazową wewnętrzną, opis stanu technicznego oraz wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł właściciel sąsiedniej nieruchomości M. W. podnosząc, iż inwestor rozpoczął roboty budowlane na budynku gospodarczym tj. podmurował kominy i rozpoczął wykonanie więźby dachowej, przed wydaniem pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] lutego 2003r. na podstawie art. 138 § 1 pkr.2 kpa – uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że z uzasadnienia nieostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wydanej [...].11.2002r. wynika, że inwestor w dniu [...] września 2002r., a więc jeszcze przed wydaniem pozwolenia na budowę rozpoczął roboty budowlane. W związku z tym, został naruszony art. 28 Prawa budowlanego, który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja powyższa na skutek skargi inwestorów D. i S. N. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem wydanym w dniu 17 września 2004r.w sprawie sygn. 7/IV SA 1037/03 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, w uzasadnieniu podnosząc, iż rozstrzygając sprawę organ odwoławczy nie przeprowadził samodzielnie postępowania wyjaśniającego a oparł się jedynie na ustaleniach organu nadzoru budowlanego wskazanych w uzasadnieniu decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanych prac, decyzji która została następnie uchylona z powodu niewyjaśnieni istotnych okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Sąd w wytycznych skierowanych do organu odwoławczego wskazał, że winien on dokonać własnych ustaleń, szczególnie w sprawie rodzaju robót budowlanych wykonanych przez inwestora przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i ocenić czy roboty te wymagają przed ich rozpoczęciem uzyskania pozwolenia na budowę. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] stycznia 2005r. na podstawie art. 138 § 1 pkt.2 kpa uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...].09.2002r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w przekazanych mu aktach organu I instancji brak jest istotnych dokumentów tj. wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, projektu budowlanego, projektu zagospodarowania działki, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania działki, oraz dokumentu poświadczającego posiadanie uprawnień budowlanych przez osobę wykonującą projekt budowlany. Brak tych dokumentów pozbawia organ odwoławczy możliwości rozpatrzenia sprawy. Nadto organ odwoławczy uznał, że ustalenia o których mowa w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego winny być dokonane przez organ I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli D. i S. N. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili organowi naruszenie art.138 § 1 pkt. 2 kpa, podnieśli również, że wszystkie dokumenty wymienione w zaskarżonej decyzji jako brakujące w aktach organu I instancji, były złożone wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na remont, były przedmiotem kontroli organów administracyjnych a także sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 200r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] wydana dnia [...] stycznia 2005r. – uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z treścią wyżej wymienionego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy stwierdzi, że merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wydanie decyzji o charakterze kasatoryjnym jest dopuszczalne wyjątkowo, gdyż stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest w tej kwestii dopuszczalna wykładnia rozszerzająca (patrz wyrok NSA z 17.10.1996r. sygn. I SA/Gd 234/96). W niniejszej sprawie zdaniem Sądu nie zachodziły przesłanki pozwalające organowi odwoławczemu na uchylenie decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wydanym w sprawie niniejszej wyrokiem z dnia 17 września 2004r. (sygn. 7/IV SA 1037/03) Sąd jednoznacznie wskazał jakie ustalenia i jaki organ winien dokonać przed wydaniem decyzji merytorycznej. Wytyczne Sądu wiążą organ orzekający i winny być wykonane, tym bardziej że dla poczynienia koniecznych ustaleń wystarczającym było przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów przez organ odwoławczy, bądź zlecenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję w I instancji (art. 136 kpa). Druga z przyczyn podjęcia decyzji kasatoryjnej wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie wystąpiła, gdyż w aktach administracyjnych w przedmiotowej sprawie znajdują się wszystkie niezbędne organowi dokumenty dla merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji tj. wniosek inwestora S. N. o wydanie pozwolenia na wykonanie remontu, projekt budowlany przebudowy opracowany przez archit. A.O. wraz z dokumentem potwierdzającym jego uprawnienie budowlane, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tak więc w niniejszej sprawie zdaniem Sądu nie zachodziły przesłanki pozwalające organowi odwoławczemu na uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło