VII SA/Wa 343/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-29
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Joanna Gierak – Podsiadły, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakładając obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, bez przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego i zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez przedwczesne zastosowanie tego ostatniego przepisu. Brak pełnego materiału dowodowego, w szczególności decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, uniemożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, charakteru odstępstw od projektu oraz możliwości ich legalizacji. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nałożyła na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dla szklarni. Inwestor dokonał istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu poprzez zmniejszenie powierzchni zabudowy z 280 m² do 193,20 m². Skarżąca podnosiła, że inwestor buduje coś innego niż szklarnia, a obiekt nie spełnia wymogów prawa budowlanego i powinien zostać rozebrany. Sąd uchylił obie decyzje, uznając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i przedwczesne zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego E. K.tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. K. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2013 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] listopada 2012 r. Nr [...].
Ostatnio wymienioną decyzją organ powiatowy, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., nałożył na M. V. obowiązek sporządzenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego szklarni na działce nr [...] położonej przy ulicy [...] w [...], w terminie trzech miesięcy od daty jej doręczenia.
Orzeczenie to zostało zakwestionowane przez J. K., która w ustawowym terminie wniosła odwołanie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując w mocy ww. orzeczenie I instancji, w uzasadnieniu decyzji podał, iż na wniosek J. K., zawiadomieniem z 13 sierpnia 2012 r. organ powiatowy powiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie obiektu szklarni usytuowanej na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. W trakcie przeprowadzonych w dniu 1 września 2012 r. oględzin stwierdzono, iż na przedmiotowej nieruchomości usytuowana jest szkieletowa konstrukcja z kształtowników stalowych, posadowiona na fundamencie betonowym. Obiekt posiada wymiary 18,40 m x 10,50 m (powierzchnia zabudowy 193,20 m²). Przedmiotowa szklarnia usytuowana jest w odległości 2,70 m od granicy z działką o nr ew. [...](własność J.K.). Inwestor przedstawił decyzję Urzędu Miasta i Gminy [...] z [...] maja 1985 r., znak:[...] o pozwoleniu na budowę szklarni wraz z kotłownią o powierzchni zabudowy 280 m² i kubaturze 980 m³. Budowa jest w stanie surowym otwartym - brak poszycia ścian zewnętrznych i pokrycia dachowego. Pismem z 2 sierpnia 2012 r. organ powiatowy zwrócił się do Urzędu Miejskiego w [...] o udostępnienie kopii projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] maja 1985 r. I dalej, organ wojewódzki podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z [...] października 2012 r. Nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie omawianego obiektu oraz nałożył na inwestora obowiązek zabezpieczenia terenu budowy, w związku z odstąpieniem inwestora od warunków wskazanych w pozwoleniu na budowę, polegającym na zmniejszeniu szklarni w stosunku do projektowanej (z 280,00 m² do 193,20 m²), a decyzją z [...] listopada 2012 r. nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego ww. obiektu szklarni.
Następnie, organ odwoławczy wskazał, iż po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, że nałożenie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w sprawie było zasadne.
Organ drugiej instancji podkreślił, że budowa budynku lub realizacja innych robót budowlanych z istotnymi odstępstwami bez uzyskania decyzji pozwalającej na dokonanie tego typu odstępstw stanowi w części dotyczącej tych odstępstw, samowolę budowlaną i wymaga przeprowadzenia postępowania naprawczego. Wskazał, że w sytuacji stwierdzenia istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego podejmuje stosowne działania mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stwierdził jednocześnie, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo uznał, że inwestycję (której to dotyczy postępowanie), zrealizowano w sposób istotnie odbiegający od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę z [...] maja 1985 r., znak: [...]. Wyjaśnił przy tym, że przez istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę należy w szczególności rozumieć odstąpienie naruszające przepisy, w tym techniczno-budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz odstąpienie zmieniające usytuowanie, przeznaczenie obiektu budowlanego lub warunki określone w art. 36 Prawa budowlanego. Wskazał też, że każde istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne wyłącznie po wcześniejszym uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a inwestor takiej decyzji w sprawie nie przedstawił.
Następnie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika, iż inwestor podczas budowy przedmiotowego obiektu budowlanego dokonał odstępstwa od warunków określonych w decyzji udzielającej pozwolenia na budowę z [...] maja 1985 r., znak: [...] poprzez zmniejszenie powierzchni szklarni z projektowanej 280,00 m² do faktycznie wykonanej 193, 20 m². W związku z powyższym konieczne stało się, przed dopuszczeniem obiektu do użytkowania, przeprowadzenie odpowiedniego postępowania naprawczego przed organem nadzoru budowlanego w trybie przepisu art. 51 Prawa budowlanego.
W końcowych rozważaniach organ drugiej instancji wyjaśnił, jakie są kolejne etapy procedury legalizacyjnej, prowadzonej w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Wskazał w tym kontekście na przepis art. 51 ust. 4 i ust. 5 Prawa budowlanego. Organ odniósł się także do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby szklarnia objęta przedmiotem postępowania była użytkowana jako hala produkcyjna (tak, jak twierdzi skarżąca). Twierdzenia skarżącej mogą dotyczyć zdarzeń przyszłych, które na obecnym etapie nie mogą być rozpatrywane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżąca - J. K. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że inwestor prowadzi roboty budowlane nie zgodnie z posiadaną dokumentacją budowlaną. Zdaniem skarżącej roboty powinny dotyczyć szklarni, a inwestor buduje zupełnie co innego, wykonując betonowy fundament i metalowe ścianki, co wskazuje nie na szklarnię, a na inną zabudowę.
Skarżąca stwierdziła, że inwestor powinien przygotować nową dokumentację, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a nie przeprowadzać prace budowlane poprzez zmniejszenie szklarni i na własną rękę dokonując w ten sposób samowoli budowlanej. Skarżąca wyjaśniła przy tym, iż decyzja z [...] listopada 2012 r. została przez nią zaskarżona z tego względu, że pomimo nałożenia w jej treści obowiązku, zachodzi w dalszym ciągu podejrzenie, iż inwestor nie wykona w sposób prawidłowy inwestycji. Wskazała także, że wybudowana szklarnia znacznie odbiega od wymogów prawa budowlanego i w takiej postaci nie da się jej zalegalizować. Podniosła, iż obiekt ten nie przypomina szklarni, a raczej pomieszczenie gospodarcze z betonowym podłożem i metolowym ściankami, zamiast szklanych ścianek i podłożem gruntowym. Skarżąca stwierdziła także, iż organ nadzoru budowlanego powinien inwestorowi nakazać rozbiórkę nielegalnie i nieprawidłowo wybudowanej szklarni oraz nałożyć karę grzywny za naruszenie prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącej -do protokołu- podniósł, że organy wydające decyzję nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego. Wskazał, że po wydaniu decyzji przez organ powiatowy inwestor dokonał obicia obiektu blachą trapezową, a obiekt ten znajduje się w odległości 1,5 m od działki skarżącej. Dodatkowo pełnomocnik podał, że skarżąca podnosi, iż w przedmiotowym obiekcie, w hali, prowadzona jest działalność produkcyjna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna, albowiem -w ocenie Sądu- tak zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a to skutkowało co najmniej przedwczesnym zastosowaniem w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
-Przed rozwinięciem powyższego przypomnieć należy, iż poddaną kontroli Sądu decyzją, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] listopada 2012 r. Nr [...] r., którą nałożono na M. V. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego szklarni usytuowanej na działce o nr [...] położonej przy ul. [...] w [...]. W obu ww. decyzjach przyjęto, iż sprawa dotyczy obiektu realizowanego wprawdzie na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę z [...] maja 1985 r. znak: [...], ale z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, albowiem wybudowany obiekt szklarni ma mniejszą powierzchnię zabudowy od planowanej, tj. 193,20 m², zamiast 280 m². Dokonując takich ustaleń organy orzekające dysponowały przede wszystkim protokołem z czynności kontrolnych przeprowadzonych na ww. działce o nr [...].
-Podstawę materialno-prawną ww. orzeczeń stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Analiza przytoczonego przepisu prowadzi do wniosku, iż przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, które szczegółowo ustali, czy w ogóle doszło do odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, a jeśli tak, to na czym to odstąpienie polegało i czy miało charakter istotny w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Należy więc nie tylko stwierdzić, iż doszło do odstąpienia, ale też dokonać kwalifikacji tego odstąpienia kierując się przy tym art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego i pamiętając o tym, że dokonane przez inwestora zmiany winny nawiązywać do treści pozwolenia na budowę. Nie wykluczone, że w wyniku tak dokonanej analizy okaże się, że wprawdzie doszło do odstąpienia, ale nie ma ono charakteru istotnego, czy też, że nie tyle doszło do istotnego odstąpienia, co do realizacji w warunkach samowoli budowlanej bądź zgłoszeniowej nowego obiektu budowlanego, nie związanego z pozwoleniem na budowę. Nadto, postępowanie to, poprzedzające wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, winno zmierzać również do wyjaśnienia, czy istotne odstępstwa jakich dopuszczono się przy realizacji inwestycji, naruszają prawo w sposób, który uniemożliwia ich legalizację, czy też możliwe jest ich zalegalizowanie i wystarczające jest w tym celu sporządzenie projektu budowlanego zamiennego. Na tym więc etapie organ powinien ustalić, czy w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i zaakceptowania zrealizowanej inwestycji istnieje konieczność wykonania przez inwestora określonych czynności lub robót budowlanych. Istotne odstępstwa od projektu budowalnego mogą mieć bowiem charakter odstępstw, które nie naruszają przepisów prawa materialnego i będą mogły podlegać legalizacji oraz odstępstw, które nie będą mogły być przez organ zaakceptowane. Zauważyć przy tym także należy, iż celem postępowania legalizacyjnego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a prowadząc to postępowanie, z uwagi na możliwe istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ może kwestionować tylko wprowadzone przez inwestora zmiany w stosunku do pierwotnego pozwolenia na budowę, i w tym zakresie winien dokonać oceny, biorąc pod uwagę obecnie obowiązujący stan prawny, w tym (o ile jest to uzasadnione rodzajem odstąpienia) przepisy określające ład przestrzenny. Stwierdzić również trzeba, iż projekt budowlany zamienny, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie pełni funkcji inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych. Obowiązek jego sporządzenia jest nakładany w konkretnym celu przewidzianym w at. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, stąd też decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy winna być precyzyjna co do stwierdzonych istotnych odstępstw, ich zgodności z przepisami prawa (w tym prawa miejscowego) i możliwości ich legalizacji. Zatem, tylko wyjaśnienie powyżej wskazanych kwestii pozwoli na prawidłowe zastosowanie tego przepisu i ustalenie w efekcie, jakie rozstrzygnięcie na podstawie tej regulacji prawnej jest uzasadnione i konieczne w konkretnym stanie sprawy, tj., czy organ winien nałożyć tylko obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, czy też również wykonania określonych (sprecyzowanych) czynności lub robót budowlanych. Warto w tym miejscu dostrzec, iż przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego może być zastosowany w postępowaniu naprawczym tylko jeden raz. Po wydaniu decyzji na jego podstawie, organ nie ma już możliwości ponowienia zobowiązania przewidzianego w tym przepisie, dlatego też tak istotne jest, aby przed zastosowaniem ww. regulacji prawnej poczynić dokładne ustalenia faktyczne, a nie przenosić ciężar tych ustaleń na kolejny etap postępowania naprawczego, po przedłożeniu przez inwestora projektu budowlanego zamiennego (kiedy to działania organu nadzoru budowlanego są już znacznie ograniczone, regulowane przepisem art. 51 ust. 4 i ust. 5 Prawa budowlanego).
-Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż organy nadzoru budowlanego obu instancji, zaniechały poczynienia koniecznych w tej sprawie ustaleń faktycznych, tak dotyczących zakresu stwierdzonych odstępstw, charakteru tych odstępstw, jak i zgodności dokonanych zmian z przepisami obowiązującego prawa, w tym prawa miejscowego, i możliwości ich legalizacji. Nadto, nie zgromadziły niezbędnego dla dokonania ustaleń w ww. zakresie, materiału dowodowego. W aktach sprawy nie ma również materiału dowodowego potwierdzającego w sposób jednoznaczny te ustalenia, które wynikają z obu decyzji wydanych w sprawie, a odnoszą się do powierzchni zabudowy szklarni.
Akta sprawy nie zawierają bowiem ani decyzji o pozwoleniu na budowę (przywołanej w obu wydanych orzeczeniach, tj. decyzji z [...] maja 1985 r.), ani zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego. Przy czym, z akt sprawy wynika, że pismem z 2 sierpnia 2012 r. organ powiatowy zwrócił się do Urzędu Miejskiego w [...] o udostępnienie kopii projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] maja 1985 r. W aktach sprawy znajduje się jednak jedynie kserokopia potwierdzona za zgodność z oryginałem pierwszej strony ww. projektu "planu zagospodarowania działki i przystosowania projektu szklarni" oraz mało czytelna kopia planu zagospodarowania działki. Natomiast, ww. decyzja z [...]maja 1985 r. została jedynie okazana przez inwestora w trakcie wykonywanych przez przedstawicieli organu I instancji czynności na nieruchomości, w sytuacji gdy na potrzeby tego postępowania, winna być włączona w poczet materiału dowodowego, co najmniej w kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem. W konsekwencji wadliwego działania organów obu instancji w sprawie, zasadniczy dowód stanowi protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych na nieruchomości M. V. w dniu [...] września 2012 r. Zauważyć jednak należy, iż wskazany protokół przedstawia tylko stan wykonanych przez inwestora robót na działce o nr [...]. Dla zastosowania ww. przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 niezbędne jest zaś porównanie wykonanych robót (stanu zastanego podczas oględzin) z zatwierdzoną dokumentacją budowlaną. Skoro akta sprawy tej dokumentacji nie zawierają, to trudno przyjąć, iż wyczerpująco ustalono stan faktyczny i w efekcie wydano prawidłowe orzeczenie w trybie przewidzianym w art. 51 Prawa budowlanego.
W ocenie Sądu, uchybienia procesowe popełniono w sprawie nie tylko na etapie postępowania przed organem I instancji. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na skutek wniesionego odwołania skarżącej, zobowiązany był -zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a.- do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tymczasem, organ ten także nie podjął żadnych czynności dowodowych. Skutkowało to tym, iż swoje rozstrzygnięcie organ ten oparł (za organem I instancji) na niepełnym materiale dowodowym. W uzasadnieniu skarżonej decyzji ogólnikowo powołał się zaś na znajdującą się w aktach dokumentację, błędnie przyjmując, iż jest ona wystarczająca do prawidłowego załatwienia sprawy i zupełnie nie dostrzegając, że nie dysponuje m. in. decyzją z [...] maja 1985 r. znak: [...] (a czyni w oparciu o to orzeczenie, ustalenia).
-Konkludując, Sąd uznał, iż skarga okazała się zasadna. Zdaniem Sądu, obie decyzje wydane w sprawie zapadły z istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez co najmniej przedwczesne zastosowanie tego ostatniego, w tym - nie wyjaśnienie w jakim zakresie winien on zaleźć zastosowanie.
Jednocześnie Sąd zauważa, iż nie wykluczone, że zastosowanie ww. art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (po uzupełnieniu materiału dowodowego), okaże się konieczne w sprawie tylko ze względu na zmianę powierzchni zabudowy obiektu szklarni (wobec treści art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego) i tylko poprzez nałożenie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Niemniej, Sąd stwierdza, iż orzekając w sprawie, wobec istotnych braków w materiale dowodowym, nie mógł dokonać jednoznacznej oceny w ww. zakresie i podzielić stanowiska organów orzekających. W konsekwencji Sąd nie mógł przesądzić, iż sprawa dotyczy obiektu zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę wskazywanego przez organy orzekające i inwestora oraz, że zmniejszenie powierzchni zabudowy obiektu jest jedyną istotną zmianą wprowadzoną do zatwierdzonego projektu budowlanego przez inwestora, w sytuacji gdy tego rodzaju zmiana mogła wywołać kolejne – w tym zmianę usytuowania obiektu na działce.
Orzekając ponownie w sprawie organ powiatowy winien uwzględnić powyżej poczynione uwagi Sądu. W szczególności winien więc uzupełnić akta sprawy o decyzję z [...] maja 1985 r. i zatwierdzony tą decyzją projekt budowlany, bo dokumenty te są niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu sprawy. Organ ten winien także dokonać oceny wszystkich odstępstw od projektu pod kątem ich istotności, a następnie – możliwości ich legalizacji (o ile uprzednio ustali, iż istniejący na nieruchomości obiekt jest realizowany na podstawie decyzji z [...] maja 1985 r. i nie stanowi innego, nowego obiektu, realizowanego w innymi miejscu, o innych parametrach i innej konstrukcji oraz o innym charakterze; zmiany pozwolenia na budowę nie mogą doprowadzić do powstania zupełnie nowego obiektu). Powinien również ocenić, które z istotnych odstępstw mogą być zalegalizowane jedynie poprzez złożenie projektu budowlanego zamiennego (uwzględniającego te odstępstwa), a które należy usunąć poprzez wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Winien także określić, które przepisy dotyczące projektu budowlanego będą znajdowały zastosowanie do projektu zamiennego (z uwagi na zakres stwierdzonych zmian). Nadto, organ powiatowy powinien ponownie przeprowadzić czynności kontrolne, celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego wykonanych robót przez inwestora oraz sposobu użytkowania obiektu. Z informacji podanych przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie wynika bowiem, że inwestor dokonał obicia blachą trapezową przedmiotowego obiektu i prowadzi w tym obiekcie działalność produkcyjną.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I i II sentencji.
O kosztach dla pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło