VII SA/Wa 347/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-22

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, posiadający stały dochód miesięczny z emerytur i ponoszący znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie mieszkania, wykazali przesłanki do przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od wszystkich kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy wykazali przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego i ustanowienie adwokata, ponieważ ich dochody, mimo że stałe, są w znacznej części pochłaniane przez wysokie wydatki na leczenie i utrzymanie mieszkania, co uniemożliwia im poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednakże, posiadając stały dochód, powinni partycypować w kosztach sądowych, co uzasadnia oddalenie wniosku w pozostałym zakresie.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy W. S. i Z. S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy przedstawili swoją trudną sytuację finansową, wskazując na wysokie dochody z emerytur, ale także znaczne wydatki na leczenie, utrzymanie mieszkania i inne potrzeby życiowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał W. S. i Z. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych, ustanowił adwokata, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2015r. po rozpoznaniu wniosku W. S. i Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. i Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1). przyznać W. S. i Z. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych, 2). ustanowić adwokata, 3). w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 13 marca 2015r. wpłynął do Sądu wypełniony przez wnioskodawców W. i Z. S. formularz PPF w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku przedstawili swoją sytuację rodzinną, finansową i majątkową. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej skarżących i ich zdolności płatniczych należy stwierdzić, że wnioskodawcy wykazali, iż nie są w stanie ponieść w całości kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. W formularzu wniosku wnioskodawcy wskazali, że posiadają mieszkanie w starym budynku z 1970r. o pow. 90 m², które wymaga ciągłych remontów. Wnioskodawcy podali, że utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 3.825,15 złotych netto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy podnieśli, iż nie są w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku koniecznego dla rodziny. Zaznaczyli, że są starszymi i schorowanymi osobami ponoszącymi wydatki leczenie i lekarstwa. Podali, że wydają na leczenie W. S. ponad 1.200 złotych zaś na leczenie Z. S. 1000 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że na utrzymanie mieszkania wydają 1.100,00 złotych miesięcznie. Dodali, że na zakup żywności i własne utrzymanie pozostaje im 525,00 złotych. Skarżący wskazali także, że muszą pokryć wydatek w wysokości 3000,00 złotych na aparat słuchowy. Wnioskodawcy podkreślili, że nie są w stanie zaoszczędzić na wpis sądowy. Dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżących z punktu widzenia możliwości ponoszenia przez wnioskodawców kosztów sądowych porównano wysokość miesięcznych dochodów z kwotami wskazanymi przez stronę wydatków i stwierdzono, iż wnioskodawcy nie są w stanie jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza ich rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych oraz ustanowienie adwokata. Jednocześnie uznano, że brak jest brak podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawcy nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawców w wysokości 3.825,15 złotych netto miesięcznie stanowi stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed Sądem, skarżący powinni mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winny oni zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawcy mając stały dochód miesięczny powinni partycypować w kosztach sądowych. Oceniono, że będą w stanie samodzielnie ponieść koszty pozostałej części wpisu sądowego w wysokości 200,00 złotych i ewentualne późniejsze koszty postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło