VII SA/Wa 350/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku, Nr [...] Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Sp. z o.o. "[...] " pozwolenia na budowę stacji paliw [...] wraz z infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem terenu i wjazdem od ul. [...] na działkach o nr ew. [...] i [...] w [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. P. podnosząc zarzut, iż pozwolenie na budowę wydane zostało z pominięciem go jako strony postępowania oraz bez przeprowadzenia w całości postępowania wyjaśniającego w sprawie oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący stwierdził, iż decyzją z dnia [...] Iutegol995 roku, Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] na podstawie art.80 ust.2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (DZ. U z 1991 roku, Nr 30, poz. 127 ze zm.) oddał mu w użytkowanie wieczyste nieruchomość położoną przy ul. [...] o powierzchni 10689 m2 oznaczoną jako działka o nr ew. [...]. Na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2003 roku, sygn. akt I Sa 2612/00 decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym. Nieruchomość stanowiąca działkę o nr ew. [...] stanowiła część o nr ew. [...], która po odnowieniu ewidencji gruntów odpowiadała o nr ew. [...]. Obecnie w wyniku podziału działce tej odpowiadają działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...]. Na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1995 roku zdaniem odwołującego się przysługuje mu prawo użytkowania wieczystego do tychże działek i powinien być on uznany za stronę postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku, Nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe uznając, iż S. P. nie posiada przymiotu strony postępowania. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przedstawiając wypis z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja oraz wypis z rejestru gruntów jak też umowę sprzedaży nieruchomości. W księdze wieczystej nie zostały zarejestrowane żadne wnioski, które mogłyby świadczyć, że uwidoczniony w niej stan prawny jest odmienny od rzeczywistego stanu prawnego. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył S. P. podnosząc zarzut naruszenia art.28 kpa i błędne przyjęcie, iż nie jest on stroną postępowania. Na poparcie swojego stanowiska przytoczył argumenty tożsame z argumentami zawartymi w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2004 roku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art.7 kpa i art.77 kpa. Na wstępie stwierdzić należy, iż organ administracji prawidłowo uznał, że skarżący nie posiada żadnych praw rzeczowych do nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o nr ew. [...] na której realizowana jest inwestycja w postaci stacji benzynowej. W aktach sprawy znajduje się wypis z księgi wieczystej [...], z którego wynika, iż właścicielem działki o nr ew. [...] jest wyłącznie Sp. z o.o. "[...] ". Z wypisu wynika, iż nieruchomość ta nie jest obciążona ograniczonymi prawami rzeczowymi na rzecz osób trzecich. Również działka o nr ew. [...], jak wynika z aktu notarialnego znajdującego się w aktach sprawy, posiada urządzoną Księgę Wieczystą o nr [...], a jej właścicielami są J. T. i A. S. Zgodnie z treścią art.3 ust.l ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U z 1982 roku, Nr 19, poz.147 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie rzeczywistym stanem prawnym. Nieporozumieniem jest żądanie, by organy administracji publicznej kwestionowały prawidłowość zapisów w księdze wieczystej. Nie jest do tego również uprawniony Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziło do podważenia istoty instytucji prawnej jaką są Księgi Wieczyste. Zapis w księdze wieczystej ma charakter rozstrzygający w kwestii ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Dopóki zapis ten nie ulegnie zmianie twierdzenie skarżącego, iż do działek o nr ew. [...] i [...] przysługuje mu prawo użytkowania wieczystego ustanowione na mocy decyzji administracyjnej nie może wywoływać żadnych uprawnień rzeczowych do tychże działek. Roszczenia skarżącego do działek o nr ew. [...] i [...] nie mogą skutkować przyznaniem mu statusu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Nie zostały jednak zdaniem Sądu wyjaśnione wszystkie okoliczności od których zależy ustalenie czy skarżącemu przysługuje status strony. Planowana inwestycja w postaci stacji benzynowej graniczy z drogami publicznymi to jest [...] i ulicą [...] oraz działką o nr ew. [...] należącą do J. T. i A. S. Graniczy jednak również z działkami o nr ew. [...] i [...] umiejscowionymi obok skrzyżowania [...] z ulicą [...]. Sąd w toku postępowania usiłował ustalić status prawny tychże działek. Z wypisu z rejestru gruntów nadesłanego przez Urząd Miasta [...] dla Dzielnicy [...] wynika, iż działki te są gruntami ornymi, a ich właściciel jest nieznany. Treść tej informacji świadczy jedynie o tym, że dane zawarte w rejestrze są od dawna nieaktualne. Nie sposób przyjąć, iż działki znajdujące się niemalże na skrzyżowaniu dróg asfaltowych są wykorzystywane jako grunty orne. W aktach sprawy znajduje się również kopia decyzji Prezydenta [...] Nr [...] o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów dla działek [...], [...], [...],[...],[...],[...] i [...]. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że działki nr ew. [...] i [...] jako część ulicy [...] pozostają we władaniu Zarządu Dróg Miejskich. W aktach sprawy brak jest więc dowodów pozwalających jednoznacznie określić status prawny działek o nr ew. [...] i [...]. Niewątpliwie właścicielowi bądź użytkownikowi wieczystemu tychże działek przysługiwałby przymiot strony, gdyż znajdują się one w obszarze oddziaływania inwestycji. Konieczne jest więc poczynienie w tym kierunku stosownych ustaleń. Na wstępie ustalić należy czy działki te stanowią część ulicy [...]. Jeśli tak, to zgodnie z treścią art.73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (DZ. U. z 1998 roku, Nr 133, poz.872) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Byłemu właścicielowi oraz użytkownikowi wieczystemu służy jedynie prawo do odszkodowania za takie grunty. Tym samym nawet gdyby skarżący posiadał przed dniem 1 stycznia 1999 roku jakiekolwiek prawo rzeczowe do działek o nr ew. [...] i [...] to z mocy prawa je utracił i nie mógłby być uznany za stronę postępowania. Jeśli działki te nie są zajęte pod drogę publiczną ustalić należy czy użytkowanie wieczyste ustanowione na rzecz skarżącego decyzją z dnia [...] lutego 1995 roku, Nr [...] zostało wpisane do księgi wieczystej. Zgodnie z treścią art.19 ust.1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub własność gminy wymagało zawarcia umowy. Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu do księgi wieczystej. Wpis do księgi wieczystej użytkowania wieczystego miał i nadal ma charakter konstytutywny. Bez dokonania wpisu użytkowania wieczystego w księdze wieczystej użytkowanie wieczyste nie powstaje. Jeśli prawo użytkowania wieczystego ustanowione na rzecz skarżącego nie zostało wpisane do księgi wieczystej prawo to nie mógłby być on traktowany jako strona postępowania. Jeśli natomiast zostało ono ujawnione w księdze wieczystej należy sprawdzić, czy działki o nr ew. [...] i [...] były wcześniej częścią działki o nr ew. [...] objętej decyzją z dnia [...] lutego 1995 roku, [...]. Aby materiał dowodowy był pełny należy również uzyskać informację z o treści zapisu w księdze wieczystej odnośnie działki o nr [...]. Dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń możliwe będzie rozstrzygnięcie, czy skarżącemu S. P. przysługuje status strony postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę stacji benzynowej na działkach o nr ew. [...] oraz o nr [...] położonych w [...]. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.