VII SA/Wa 350/07
WyrokWSA w Warszawie2007-08-07
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Izabela Ostrowska, Bożena Więch – Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem właściwym pierwszej instancji do prowadzenia postępowania w sprawie samowolnej budowy zjazdu z drogi wojewódzkiej i przepustu pod nim, czy też właściwy jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego?Ratio decidendi
Decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące samowolnej budowy zjazdu z drogi wojewódzkiej i przepustu pod nim zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, ponieważ zjazd nie jest częścią drogi ani urządzeniem służącym do jej utrzymania. Właściwym organem pierwszej instancji w takich sprawach jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, a nie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.Stan faktyczny
G. D. wybudowała zjazd z drogi wojewódzkiej wraz z przepustem bez wymaganego pozwolenia na budowę i zgody zarządcy drogi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę zjazdu, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji z powodu naruszenia przepisów o właściwości oraz niewykonalności decyzji.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącej z budżetu sądu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wybudowanego zjazdu. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K. Z. z Kancelarii Radcy Prawnego w W. przy ul. [...] : tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia
[...] listopada 2006 r., działając na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego – nakazał G. D. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego zjazdu wraz z przepustem z rury stalowej o śr. 30cm pod zjazdem i przywrócić stan poprzedni pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] w miejscu połączenia z działką o nr geod. [...].
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż inwestorka wykonała zjazd z drogi wojewódzkiej nr [...] na działkę o nr geod. [...] w m. N., w lokalizacji od km 11 + 040 do km 11 + 047 o szerokości 4,80m oraz przepust z rury stalowej
o śr. 30cm i dł. 6,00m pod tym zjazdem. Nawierzchnia zjazdu jest gruntowa, wyprofilowana w sposób umożliwiający swobodne korzystanie z dostępu do drogi wojewódzkiej nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich nie wyraził zgody na wykonanie bezpośredniego zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...], jednocześnie wskazując na możliwość obsługi komunikacyjnej działki nr [...] poprzez drogę graniczą – działka o nr geod. [...].
Roboty budowlane związane z budowa zjazdu zostały wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz bez zgody zarządcy drogi, w granicach pasa drogowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania G. D., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując w całości ustalenia faktyczne oraz prawne zaprezentowane przez organ I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż decyzją Burmistrza W. z dnia [...].11.2004 r. ustalono warunki zabudowy dla działki inwestorki, w której określono obsługę komunikacyjną działki nr [...] wskazując, iż dojazd do działki jest zapewniony z istniejącej drogi gminnej nr [...].
Skargę na powyższą decyzję wniosła G. D. wskazując,
iż powyższą dojazd do jej nieruchomości poprzez wskazaną drogę gminną jest niemożliwy, bowiem jest ona nieprzejezdna.
W uzupełnieniu skargi skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości, a także z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 5 kpa, bowiem decyzje obu instancji były niewykonalne w chwili ich wydania z uwagi na wcześniejszy podział działki nr [...] na działki o nr ew. [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas reprezentowane stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
W ocenie Sądu decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia
[...] stycznia 2007 r. oraz poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. zapadły z naruszeniem przepisów o właściwości o dotknięte są wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Postępowanie, w którym wydane zostały obie decyzje, dotyczyło budowy zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...] oraz przepustu pod tym zjazdem.
Dla określenia, który organ właściwy jest do prowadzenia w pierwszej instancji postępowania w sprawie samowoli budowy zjazdu z drogi publicznej wojewódzkiej istotne znaczenia ma określenie pojęcia "zjazdu".
Definicja "zjazdu" wprowadzona została ustawą z dnia 14 listopada 2003 r.
o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953), która weszła w życie w dniu 9.12.2003 r. i która określiła, iż "zjazd" to połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednio miejsce dostępy do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. Tak więc zjazd (a tym bardziej przepust pod zjazdem) nie jest częścią drogi, lecz jedynie miejscem dostępu do drogi publicznej,
nie jest także urządzeniem służącym do utrzymania drogi.
Stosownie do brzmienia art. 83 ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organem nadzoru budowlanego I instancji jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , z wyjątkiem spraw określonych w art. 82 ust. 3 i 4, w tym między innymi spraw dotyczących dróg publicznych krajowych
i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg
i transportu drogowego, w odniesieniu do dróg ekspresowych i autostrad – wraz
z obiektami i urządzeniami obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek.
Skoro zjazd nie jest częścią drogi ani też urządzeniem służącym do utrzymania drogi, to od [...].12.2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie może być uznany za organ I instancji w sprawie samowolnej budowy zjazdu i przepustu,
zaś organem właściwym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.12.2004 r., OW 148/04).
Reasumując należy uznać, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. dotknięte są wadą, o której mowa
w art. 156 § 1 pkt 1 kpa i jako takie muszą być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez kontrolowane decyzje art. 156 § 1 pkt 5 kpa, to należy zauważyć, iż w aktach postępowania administracyjnego brak jest wystarczających dokumentów potwierdzających zarzut trwałej niewykonalności decyzji. Zdaniem organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie jednak ustalenie,
czy w ewidencji gruntów figuruje działka o nr [...] oraz z jaką ewidencyjnie działką przedmiotowy zjazd łączy drogę wojewódzką nr [...].
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku znajduje oparcie w treści art. 152 i 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło